Αλλαγή σκυτάλης σημειώθηκε το 2025 στην τραπεζική αγορά, καθώς αυξήθηκαν σημαντικά οι χορηγήσεις στεγαστικών δανείων, ενώ η ζήτηση για νέα επιχειρηματικά δάνεια εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η αγορά ακινήτων «ζεσταίνεται» με αύξηση των δανείων, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα κρατικά προγράμματα στήριξης, ενώ οι επιχειρήσεις φαίνεται ότι πάτησαν φρένο στον τραπεζικό δανεισμό.
Η στεγαστική πίστη βρέθηκε σε σημείο καμπής το 2025, καθώς για πρώτη φορά από το 2010, δηλαδή έπειτα από 15 χρόνια συνεχούς συρρίκνωσης, ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης για στεγαστικά δάνεια πέρασε σε θετικό έδαφος τον Νοέμβριο του 2025 (+0,4%).
Οι αριθμοί δείχνουν ότι «ανοίγουν οι κάνουλες», καθώς στο διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025, οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων εκτινάχθηκαν στο 1,9 δισ. ευρώ, έναντι 1,3 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024, με μια αύξηση σχεδόν κατά 50%. Καταλυτικός παράγοντας για αυτή την τόνωση είναι το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», το οποίο αναθέρμανε τη ζήτηση των νοικοκυριών.
Παράλληλα, τα καταναλωτικά δάνεια συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία με ρυθμό αύξησης 6,9% τον Νοέμβριο, επιβεβαιώνοντας την ενισχυμένη ροπή των νοικοκυριών προς τον δανεισμό.
«Φρένο» στα νέα επιχειρηματικά δάνεια
Στον αντίποδα, η εικόνα στον επιχειρηματικό τομέα είναι διαφορετική. Παρά την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, καταγράφεται επιβράδυνση στη χορήγηση νέων δανείων, η οποία αποδίδεται κυρίως στην υποχώρηση της ζήτησης αλλά και σε αποτελέσματα βάσης σύγκρισης με την προηγούμενη χρονιά που ήταν εξαιρετική.
Ειδικότερα:
-
Στο 10μηνο του 2025, τα νέα δάνεια σε μεγάλες επιχειρήσεις (βάσει των στοιχείων από τη βάση AnaCredit) περιορίστηκαν, υποχωρώντας στα 7,6 δισ. σε σχέση με τα 9,2 δισ. ευρώ της αντίστοιχης περιόδου του 2024.
-
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις επιβραδύνθηκε στο 9,6% τον Νοέμβριο του 2025, από το υψηλό του 17,4% που είχε σημειωθεί τον Μάιο του ίδιου έτους.
-
Συνολικά, οι νέες συμβάσεις επιχειρηματικών δανείων τακτής λήξης για το 11μηνο του 2025 ανήλθαν σε 15,6 δισ. ευρώ, μειωμένες σε σχέση με τα 18,4 δισ. ευρώ του 2024.
Σε πτώση τα επιτόκια
Οι μειώσεις των βασικών επιτοκίων από την ΕΚΤ έχουν αρχίσει να περνούν —έστω και αργά— στην πραγματική οικονομία, με τα επιτόκια των νέων δανείων να ακολουθούν πτωτική τροχιά κατά τη διάρκεια του 2025.
Τον Νοέμβριο η εικόνα ήταν μεικτή:
-
Στεγαστικά: Το μέσο επιτόκιο στα νέα στεγαστικά δάνεια υποχώρησε στο 3,49%, κάνοντας τον δανεισμό ελκυστικότερο για τα νοικοκυριά. Το 2023 το επιτόκιο είχε φθάσει στο 4,37%.
-
Επιχειρηματικά: Το κόστος χρήματος για τις επιχειρήσεις σημείωσε μικρή άνοδο, φθάνοντας το 4,22% για τα νέα δάνεια. Σημειώνεται ότι το 2023 είχε ξεπεράσει το 6%.
«Οξυγόνο» από τα ευρωπαϊκά προγράμματα
Κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της ροής χρήματος στην αγορά διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
-
Ταμείο Ανάκαμψης (RRF): Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, είχαν υπογραφεί 547 δανειακές συμβάσεις μέσω του «Ελλάδα 2.0», χρηματοδοτώντας επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 17,8 δισ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι από την έναρξη του προγράμματος, σχεδόν το 10% των νέων τραπεζικών δανείων συνδέεται με έργα του RRF.
-
Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB) & Ευρωπαϊκά Προγράμματα: Η εξάρτηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MμΕ) από τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα είναι μεγάλη. Στο 10μηνο του 2025, εκταμιεύθηκαν 3,2 δισ. ευρώ μέσω αυτών των εργαλείων. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 20% του συνόλου των νέων επιχειρηματικών δανείων και το 45% των δανείων που κατευθύνθηκαν ειδικά προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
