Την ώρα που το Λονδίνο επιχειρεί μια διπλωματική επαναπροσέγγιση με το Πεκίνο έπειτα από χρόνια ψυχρών σχέσεων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να προειδοποίησε τη Βρετανία ότι θα ήταν «πολύ επικίνδυνο» να αναπτύξει επιχειρηματικές σχέσεις με την Κίνα.
Η τοποθέτηση του Τραμπ ήρθε καθώς Κίνα και Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν σειρά μέτρων που στοχεύουν στην αποκατάσταση των διμερών δεσμών, μετά από συνάντηση μεταξύ του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Ο Στάρμερ πραγματοποιεί τετραήμερη επίσκεψη στην Κίνα, την πρώτη Βρετανού πρωθυπουργού εδώ και οκτώ χρόνια, σηματοδοτώντας την πρόθεση για «επανεκκίνηση» των σχέσεων.
Στο περιθώριο της πρεμιέρας του ντοκιμαντέρ “Melania” στο Kennedy Center, ο Τραμπ ρωτήθηκε για τις προσπάθειες του Στάρμερ να ενισχύσει τις οικονομικές σχέσεις με την Κίνα και απάντησε ότι «είναι πολύ επικίνδυνο για αυτούς να το κάνουν», σύμφωνα με το Reuters.
Την ίδια ημέρα, το Πεκίνο συμφώνησε να μειώσει στο μισό τους δασμούς στις εισαγωγές βρετανικού ουίσκι, στο 5% από 10% και να επιτρέψει ταξίδια χωρίς βίζα για Βρετανούς πολίτες που επισκέπτονται την Κίνα για έως 30 ημέρες, σύμφωνα με την Downing Street.
Παράλληλα, η φαρμακευτική AstraZeneca ανακοίνωσε επενδύσεις 15 δισ. δολαρίων στην Κίνα έως το 2030, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής φαρμάκων και της έρευνας και ανάπτυξης.
Ο Στάρμερ συνοδεύεται από αντιπροσωπεία σχεδόν 60 στελεχών επιχειρήσεων και οργανισμών, χαρακτηρίζοντας τις συμφωνίες για τις βίζες και τους δασμούς στο ουίσκι ως «ιδιαίτερα σημαντικές» και «συμβολικές για την κατεύθυνση της σχέσης».
Η βρετανική στροφή θυμίζει την πρόσφατη κίνηση του Καναδά, ο οποίος υπέγραψε εμπορική συμφωνία με την Κίνα νωρίτερα αυτόν τον μήνα, μετά από επίσκεψη του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ, σε μια προσπάθεια διαφοροποίησης εμπορικών και επενδυτικών εταίρων εν μέσω συνεχιζόμενων τριβών με την Ουάσινγκτον.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε ακόμη πιο αιχμηρός για την Οτάβα, λέγοντας ότι «είναι ακόμη πιο επικίνδυνο για τον Καναδά να κάνει δουλειές με την Κίνα», προσθέτοντας ότι «η Κίνα δεν είναι η απάντηση». Μάλιστα, απείλησε με επιβολή δασμών 100% σε καναδικά προϊόντα εάν η χώρα προχωρήσει σε εμπορική συμφωνία με το Πεκίνο, σε πλήρη ανατροπή προηγούμενων δηλώσεών του ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να είναι «καλό πράγμα».
Πριν από το ταξίδι του στο Πεκίνο, ο Στάρμερ είχε δηλώσει στο Bloomberg ότι η Βρετανία δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα, τονίζοντας ότι μπορεί να ενισχύσει τους οικονομικούς δεσμούς με το Πεκίνο χωρίς να διαταράξει τις σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
«Έχουμε πολύ στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ -και φυσικά θέλουμε να τις διατηρήσουμε- τόσο σε επιχειρηματικό επίπεδο, όσο και στην ασφάλεια και την άμυνα», είχε πει.
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Gabriel Wildau, διευθύνων σύμβουλος της πολιτικής συμβουλευτικής Teoneo, η δύσκολη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις είναι «δομική και όχι ιδιαιτερότητα της διακυβέρνησης Τραμπ». Κατά τον ίδιο, ο Στάρμερ επιδιώκει περισσότερο μια επαναστάθμιση των διεθνών σχέσεων της χώρας, παρά μια πλήρη στρατηγική επανατοποθέτηση υπέρ της Κίνας, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει «ανεπιθύμητη προσοχή» από δυτικούς συμμάχους.
Η ίδια λογική της «ευελιξίας επιλογών» – και όχι της πλήρους ευθυγράμμισης- φαίνεται να καθοδηγεί και άλλες μεσαίες δυνάμεις, καθώς ολοένα και περισσότεροι δυτικοί ηγέτες, ανήσυχοι από την απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και το δόγμα America First, εξετάζουν στενότερες σχέσεις με το Πεκίνο.
Από τον Νοέμβριο, η Κίνα έχει υποδεχθεί μεταξύ άλλων τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας Λι Τζε-Μιουνγκ, τον Φινλανδό πρωθυπουργό Πέτερι Όρπο, τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ και τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, στην πρώτη επίσκεψη Ιρλανδού ηγέτη εδώ και 14 χρόνια.
Όπως συνοψίζει ο Wildau, «αντί για αναδιάταξη συμμαχιών, οι κυβερνήσεις αυτές επιδιώκουν επιλεκτικές και θεματικές συνεργασίες με την Κίνα, ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ».
