Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει ανοίξει μια μετωπική σύγκρουση με τον κόσμο της εργασίας στη Γερμανία.
Εδώ και εβδομάδες ο καγκελάριος επαναλαμβάνει ότι οι ώρες εργασίας στη Γερμανία είναι λίγες και ότι οι αναρρωτικές άδειες έχουν ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Πρόκειται για ένα αφήγημα που μόνο πολιτικά ασφαλές δεν είναι, ειδικά σε μια χρονιά γεμάτη κρίσιμες περιφερειακές εκλογές, σε μια κοινωνία που παραδοσιακά θεωρεί την εργασία στοιχείο ταυτότητας και όχι απλώς υποχρέωση.
Η επιθετική ρητορική του Μερτς εντάσσεται στη στρατηγική του να αναθερμάνει τη γερμανική οικονομία, η οποία εδώ και καιρό κινείται σε ρυθμούς στασιμότητας.
Το σχέδιό του βασίζεται σε πιο νεοφιλελεύθερες πολιτικές, με στόχο «να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα» και να καλυφθούν τα κενά σε ειδικευμένο προσωπικό, τόσο στη Γερμανία όσο και σε ολόκληρη την ΕΕ.
Όλα αυτά, όμως, εξελίσσονται σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου το CDU πιέζεται από την άνοδο της άκρας δεξιάς της AfD και κάθε λάθος λέξη μπορεί να… κοστίσει ακριβά.
Σε πρόσφατη ομιλία του δήλωσε ότι η παραγωγικότητα της γερμανικής οικονομίας δεν βρίσκεται στο επίπεδο που θα έπρεπε, δείχνοντας ευθέως τη μερική απασχόληση ως βασική αιτία.
Όπως είπε, τα μοντέλα τύπου τετραήμερης εργασίας και η υπερβολική έμφαση στην ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής δεν αρκούν για να διατηρηθεί το σημερινό επίπεδο ευημερίας.
«Αν θέλουμε να μείνουμε εκεί που είμαστε, πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο», ήταν το μήνυμά του.
Σε προεκλογική του περιοδεία στη Βάδη-Βυρτεμβέργη επανήλθε στο θέμα των αναρρωτικών αδειών, τονίζοντας ότι στη Γερμανία οι εργαζόμενοι λείπουν από τη δουλειά κατά μέσο όρο σχεδόν τρεις εβδομάδες τον χρόνο, περισσότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Αναρωτήθηκε δημόσια αν αυτό είναι πράγματι αναγκαίο και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να θεσπιστούν κίνητρα που θα ευνοούν την παρουσία στην εργασία αντί για την απουσία λόγω ασθένειας.
«Η χώρα χρειάζεται καλύτερες οικονομικές επιδόσεις από αυτές που βλέπουμε σήμερα», υπογράμμισε.
Η μερική απασχόληση στο στόχαστρο
Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στοιχεία, η Γερμανία βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ ως προς τις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας (σ.σ. τρίτη από το τέλος). Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζει η εκρηκτική άνοδος της μερικής απασχόλησης, η οποία έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Οι Χριστιανοδημοκράτες του Μερτς πήγαν ακόμη πιο πέρα, προτείνοντας να καταργηθεί το νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη μερική απασχόληση, εκτός από περιπτώσεις όπως η φροντίδα παιδιών ή οι σπουδές.
Το σύνθημα «όχι στον τρόπο ζωής της μερικής απασχόλησης» προκάλεσε πολιτική θύελλα, ιδιαίτερα στις γυναίκες, οι οποίες εργάζονται πολύ συχνότερα σε part-time θέσεις.
Στα κοινωνικά δίκτυα η φράση «part-time lifestyle» μετατράπηκε σε ειρωνικά memes, σύμβολο μιας πολιτικής που πολλοί θεώρησαν προσβλητική.
Και τα δημοσκοπικά στοιχεία δεν άργησαν να αποτυπώσουν τη δυσαρέσκεια: σύμφωνα με το ARD-DeutschlandTrend, τα δύο τρίτα των Γερμανών απορρίπτουν τη σκλήρυνση των κανόνων για τη μερική απασχόληση, ενώ μόλις 31% δηλώνει ότι εμπιστεύεται το CDU για τη διαχείριση της οικονομίας, πέφτοντας έξι μονάδες λιγότερο από πέρυσι.
Υπό αυτή την πίεση, το κόμμα αναγκάστηκε να αποσύρει τη φράση από το επίσημο κείμενό του.
Η Ελλάδα μπαίνει στην εξίσωση
Στη συζήτηση μπήκε και η Ελλάδα, η οποία καταγράφει τις περισσότερες ώρες εργασίας στην ΕΕ.
Η χώρα μας που στην εποχή της κρίσης χρέους είχε γίνει στόχος γερμανικών κατηγοριών περί «τεμπελιάς», τώρα παρουσιάζεται από τον Μερτς ως… πρότυπο.
Ο καγκελάριος έχει αναφερθεί στη δυνατότητα εξαήμερης εργασίας που ισχύει μετά τις ελληνικές μεταρρυθμίσεις και, κατά την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βερολίνο, σχολίασε ότι όποιος στη Γερμανία θεωρεί υπερβολικές τις 40 ώρες την εβδομάδα «ας ρίξει μια ματιά στην Ελλάδα».
Περιορισμένα περιθώρια
Στην πράξη, όμως, ο Μερτς δεν έχει μεγάλη ελευθερία κινήσεων. Κυβερνά σε συνασπισμό με το SPD, το οποίο υπερασπίζεται το σημερινό εργασιακό καθεστώς, ενώ οι κοινωνικές αντιδράσεις περιορίζουν κάθε απόπειρα ριζικών αλλαγών.
Ταυτόχρονα, πολλοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα της Γερμανίας δεν είναι ότι οι πολίτες δεν θέλουν να δουλέψουν, αλλά ότι ο βιομηχανικός τομέας συρρικνώνεται.
Η ανεργία ξεπέρασε πρόσφατα τα 3 εκατομμύρια, στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δωδεκαετίας , ένα στοιχείο που υπονομεύει την αφήγηση περί «τεμπελιάς».
Ο ίδιος ο Μερτς παραδέχθηκε πρόσφατα μέσω της πλατφόρμας Χ ότι έχουν ήδη ληφθεί πολλά μέτρα για την τόνωση της οικονομίας.
«Αλλά δεν αρκούν», έγραψε αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών.
Με πληροφορίες από: Stern
