Η δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ του Αλέξης Τσίπρας και του Γιάννης Στουρνάρα σηματοδοτεί μια νέα φάση στην πολιτική σύγκρουση γύρω από την αποτίμηση της περιόδου των μνημονίων και της διακυβέρνησης 2015–2019. Με αφορμή πρόσφατη συνέντευξη του Διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος, ο πρώην πρωθυπουργός επανέρχεται δυναμικά στη δημόσια σφαίρα, υπερασπιζόμενος το έργο της κυβέρνησής του και καταγγέλλοντας απόπειρες «διαμελισμού της αλήθειας» και πολιτικής μεροληψίας.
Κεντρικό ρόλο στην επιχειρηματολογία του διαδραματίζει το βιβλίο του, Ιθάκη, το οποίο παρουσιάζει ως τεκμηριωμένη απάντηση σε όσους, όπως υποστηρίζει, επιχείρησαν να παραχαράξουν τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας μετά τις εκλογικές αναμετρήσεις του 2019 και του 2023.
Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, ο Αλέξης Τσίπρας κατηγορεί τον Γιάννη Στουρνάρα για επιλεκτική ανάγνωση των γεγονότων της κρίσιμης περιόδου των διαπραγματεύσεων και των μνημονίων. Όπως αναφέρει, η συζήτηση περί «χειρότερου μνημονίου» δεν στηρίζεται κατά την άποψή του, σε πραγματικά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι το τρίτο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής αντιστοιχούσε, σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς, σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό επιβάρυνσης σε σχέση με τα δύο προηγούμενα.
Ο πρώην πρωθυπουργός απορρίπτει επίσης τις εκτιμήσεις περί «αστρονομικού κόστους» της διαπραγμάτευσης του 2015, κάνοντας λόγο για αυθαίρετους και ατεκμηρίωτους αριθμούς που, όπως επισημαίνει, χρησιμοποιήθηκαν για πολιτική στοχοποίηση. Παράλληλα, υπερασπίζεται την επιλογή της τότε κυβέρνησης να προχωρήσει σε συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι παρέλαβε μια οικονομία με υψηλό κόστος δανεισμού και περιορισμένη πρόσβαση στις αγορές.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά του σε επικοινωνιακούς μηχανισμούς που, κατά τον ίδιο, λειτουργούν ως «προπαγανδιστικός βραχίονας» του κυβερνητικού συστήματος υπό τον Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο κ. Τσίπρας αφήνει αιχμές ότι η δημόσια στάση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος συνδέεται με τη διατήρηση θεσμικής ισχύος και ενδεχόμενη τρίτη θητεία, γεγονός που, κατά τον ίδιο, εγείρει ζητήματα πολιτικής ουδετερότητας.
Στον πυρήνα της παρέμβασής του βρίσκεται η επιδίωξη να διαμορφωθεί, όπως τονίζει, μια εναλλακτική αφήγηση για την περίοδο της κρίσης και της εξόδου από τα μνημόνια. Η «Ιθάκη» προβάλλεται ως εργαλείο τεκμηρίωσης και πολιτικής μνήμης, απέναντι σε αυτό που ο ίδιος περιγράφει ως οργανωμένη προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας.
Η αντιπαράθεση Τσίπρα – Στουρνάρα δεν αφορά μόνο την αποτίμηση του παρελθόντος, αλλά και τη σύγκρουση δύο διαφορετικών αναγνώσεων, για το ποιος φέρει την ευθύνη της κρίσης και ποιος πιστώνεται την έξοδο από αυτήν. Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια αυτή σύγκρουση αναμένεται να επηρεάσει τον πολιτικό διάλογο, αναζωπυρώνοντας παλαιές αντιθέσεις σε μια περίοδο που η οικονομική σταθερότητα και η θεσμική αξιοπιστία παραμένουν στο επίκεντρο.
Ακολουθεί η αναλυτική ανάρτηση του Αλέξη Τσίπρα
«Μια τρίτη θητεία αξίζει κάθε κόπο..
Μια από τις βασικές μου επιδιώξεις γράφοντας την Ιθάκη ήταν να μην αφήσω τους νικητές (των εκλογών του ΄19 και του ΄23) να γράψουν όπως αυτοί θέλουν τη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας. Πιστεύω ότι η προσπάθειά μου έχει ήδη πετύχει το στόχο της.
Όσοι επιχείρησαν να διαστρεβλώσουν με τόνους λάσπης και ψέματα την αλήθεια, έχουν τώρα να αναμετρηθούν με την Ιθάκη. Όσοι αυθαίρετα και χωρίς καμιά εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση μίλησαν για το χειρότερο μνημόνιο, όταν τα δύο πρώτα έφεραν συνολικά το 80% της επιβάρυνσης σε περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων, ενώ το τρίτο μόλις το 20%. Όσοι έριξαν τη χώρα στα βράχια, δεν κατάφεραν καμία ουσιαστική και βιώσιμη ανάκαμψη της οικονομίας, μας άφησαν πρακτικά εκτός αγορών με το επιτόκιο δανεισμού επί των ημερών τους στο απαγορευτικό 7% και ύστερα είχαν το θράσος να μιλούν για αχρείαστη συμφωνία.
Όσοι επέβαλαν εντελώς ατεκμηρίωτα και αυθαίρετα τον μύθο των 30-50-100-200 δισ. για το κόστος της διαπραγμάτευσης. Όσοι εφηύραν την αθλιότητα περί δήθεν ανταλλαγής των συντάξεων με την επίλυση του Μακεδονικού. Όσοι ξέχασαν ποιος έβαλε τη χώρα στο γύψο της χρεοκοπίας και της επιτροπείας και σταθερά παραβλέπουν ποιος την έβγαλε. Σήμερα έχουν να αναμετρηθούν όχι με εμένα αλλά με την αλήθεια. Έχουν να αναμετρηθούν με την Ιθάκη. Ανάμεσα σε όλους αυτούς πρώτοι οι προπαγανδιστές της ψευδεπίγραφης «Ομάδας Αλήθειας», προπαγανδιστικού βραχίονα του συστήματος Μητσοτάκη, που στη πραγματικότητα λειτουργεί εδώ και χρόνια ως Ομάδα Βιασμού της Αλήθειας.
Σ’ αυτή τη σκοτεινή στα όρια του παρακράτους Ομάδα αποφάσισε να δώσει «αποκαλυπτική συνέντευξη» ο επί δώδεκα χρόνια Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας κ. Στουρνάρας, πρώην υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Σαμαρά, που άφησε τη χώρα σε κατάσταση χρεοκοπίας και χρηματοδοτικής ασφυξίας. Χθες πολλοί ξαφνιάστηκαν που έσπευσε να τσαλακώσει το κύρος του με την προσχώρησή του στο κύκλωμα αυτό της προπαγανδιστικής αθλιότητας.
Όχι όμως όσοι γνωρίζουν τις προθέσεις του για μια ακόμη, τρίτη θητεία, στην Τράπεζα της Ελλάδας, ώστε να συμπληρώσει 18 χρόνια στα προνόμια της εξουσίας του τραπεζικού μας συστήματος, καθώς τα 12 φαίνεται δεν του είναι αρκετά. Και μάλλον δεν προκύπτει η πιθανότητα να επιστρέψει στην πολιτική ως ένας ακόμη αυτόκλητος σωτήρας του τόπου. Προκειμένου λοιπόν να υποβάλλει τα διαπιστευτήρια της υπακοής του στον κύριο Μητσοτάκη, με προφανή στόχο αυτός να του χαρίσει μια ακόμη θητεία, αποδείχτηκε ότι είναι διατεθειμένος ακόμη και τον κομπάρσο να κάνει στο μαύρο θέατρο της προπαγάνδας.
Όλα όμως όσα δηλώνει, εκεί που τα δηλώνει, στερούνται σοβαρότητας και αποκαλύπτουν μόνο ένα πράγμα: Ότι προκειμένου να υπηρετήσει την ιδιοτέλειά του δεν έχει πρόβλημα να ψεύδεται ασύστολα. Η αθλιότητα ιδίως περί δήθεν εκβιασμού του από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου αυτή να επιβάλει μια διοίκηση της αρεσκείας της στη Τράπεζα Αττικής, είναι η επιτομή του διαμελισμού της αλήθειας.
Και η αλήθεια είναι, ότι ο ίδιος όλα τα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, με την επικουρία των εκβιασμών της τρόικας φυσικά, και παρά το γεγονός πως το δημόσιο διέθετε τότε είτε την πλειοψηφία είτε έστω την καταστατική μειοψηφία (1/3) στη μετοχική σύνθεση των τραπεζών, επέβαλε τις διοικήσεις της αρεσκείας του σε κάθε τράπεζα. Από την Εθνική Τράπεζα, όπου εξαιρέθηκε η τότε Πρόεδρός της Λούκα Κατσέλη, με το αστείο μάλιστα επιχείρημα ότι ήταν πρώην υπουργός – τη στιγμή που και ο ίδιος ο Διοικητής της ΤτΕ ήταν πρώην υπουργός- έως τις μη συστημικές τράπεζες.
Η αλήθεια επίσης είναι ότι ο κος Στουρνάρας δεν υπήρξε ποτέ ένας αντικειμενικός τεχνοκράτης Διοικητής της Τράπεζας, αλλά ένα πολιτικό πρόσωπο – Διοικητής. Υπήρξε ο ορισμός της πολιτικής μεροληψίας σε μια θέση όπου απαιτείται τεχνοκρατική ουδετερότητα. Από αποτυχημένος υπουργός οικονομικών της κυβέρνησης Σαμάρα, μιας κυβέρνησης που δεν κατάφερε να κάνει καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση και άφησε τη χώρα ξεκρέμαστη, μεταπήδησε στη θέση του Διοικητή για να υποστηρίξει σθεναρά τα ίδια πρόσωπα του ίδιου συστήματος που χρεοκόπησε τη χώρα. Και σε κρίσιμες στιγμές στάθηκε, παρά τα όσα ορίζει το ίδιο το καταστατικό της Τράπεζας της Ελλάδας, ανοιχτά απέναντι στις επιλογές της κυβέρνησης μου, που ανέλαβε και τελικά κατάφερε να βγάλει τη χώρα από τα μνημόνια και να καταστήσει βιώσιμο το χρέος της.
Θυμίζω τις επίμονα διαφορετικές τοποθετήσεις του σε κρίσιμες στιγμές, καθώς ως γνωστόν υπήρξε οπαδός της εσφαλμένης εκτίμησης ότι δήθεν το χρέος μας ήταν βιώσιμο και δεν χρειαζόταν αναδιάρθρωση. Αλλά και τη θέση που σχεδόν εκβιαστικά ήθελε να επιβάλει όταν δίναμε τη μάχη της διαπραγμάτευσης για την τελική αναδιάρθρωση χρέους και την καθαρή έξοδο από τα μνημόνια, πως η χώρα μας έπρεπε να παραμείνει σε ένα διαρκές καθεστώς επιτροπείας μέσω της πιστοληπτικής γραμμής στήριξης. Δηλαδή σε διαρκή και επ’ αόριστον επιτήρηση, αντί για πλήρη και οριστική απαλλαγή από την επιτροπεία και τα μνημόνια. Ωστόσο δεν κατάφερε να επιβάλει τις απόψεις του.
Ευτυχώς για τη χώρα τον διαψεύσαμε και τα καταφέραμε.
Η Ελλάδα βγήκε καθαρά από τα μνημόνια και ρύθμισε χρέος της. Ίσως αυτό να μη μου το έχει συγχωρέσει ποτέ. Παρόλα αυτά του εύχομαι ολόψυχα να πετύχει στις προσπάθειές του και να τον ανταμείψει ο πρωθυπουργός των υποκλοπών, της συγκάλυψης, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των καρτέλ και των 27 δις των απευθείας αναθέσεων, με μια τρίτη θητεία και άλλα έξι χρόνια. Ενδεχομένως με μια πιο ρηξικέλευθη αλλαγή του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδας, γιατί όχι, να οριστεί και ισόβιος Διοικητής. Το αξίζει ο κόπος του.»
