Ραγδαία αλλαγή στην αντίληψη των Ελλήνων για τη στεγαστική κρίση καταγράφει η νέα έρευνα της Alpha Bank. Ο «ένοχος» για την ακρίβεια στα ακίνητα, όπως δηλώνουν επτά στους δέκα ερωτηθέντες για την έρευνα, δεν είναι πλέον η φορολογία, αλλά η τουριστική έκρηξη και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Ειδικότερα, αλλαγή σκυτάλης στους παράγοντες που πυροδοτούν την άνοδο των τιμών στην ελληνική κτηματαγορά αναδεικνύει η νέα μελέτη “Insights” της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank. Ενώ πέρυσι οι πολίτες έδειχναν τις κυβερνητικές και φορολογικές πολιτικές ως την κύρια αιτία του προβλήματος, το 2026 η «ετυμηγορία» είναι διαφορετική: ο τουρισμός και η οικονομία του διαμοιρασμού (τύπου Airbnb) θεωρούνται πλέον οι βασικοί υπαίτιοι για την εκτίναξη του κόστους στέγασης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας «Pulse», το ποσοστό των ερωτηθέντων που θεωρούν ότι ο τουρισμός και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις θα επηρεάσουν καθοριστικά τις τιμές και τα ενοίκια την επόμενη πενταετία εκτοξεύθηκε στο 71% το 2025, από 54% που ήταν στην αντίστοιχη έρευνα του 2024.
Αυτή η μεταστροφή έρχεται να εκτοπίσει τις κυβερνητικές και φορολογικές πολιτικές στη δεύτερη θέση, ενώ στην τρίτη θέση των παραγόντων που πιέζουν την αγορά παραμένουν τα επιτόκια και η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Αξιοσημείωτη είναι και η άνοδος της αστυφιλίας ως παράγοντας ακρίβειας, καθώς το 44% των πολιτών (έναντι 27% πέρυσι) αναγνωρίζει ότι η συγκέντρωση πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα πιέζει τις τιμές, ξεπερνώντας μάλιστα σε σπουδαιότητα την οικονομική ανάπτυξη.
«Κόκκινος συναγερμός» σε Αττική και Νησιά
Η πεποίθηση ότι το Airbnb ευθύνεται για την ακρίβεια δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα, αλλά γιγαντώνεται στις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα, στα νησιά το ποσοστό που «δείχνει» τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ως υπεύθυνες για την κατάσταση φτάνει το εντυπωσιακό 78%, ενώ στην Αττική αγγίζει το 72%. Η αύξηση είναι ραγδαία σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, όταν τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 53% για την Αττική και 50-64% για τα νησιά.
Το φαινόμενο αυτό εξηγείται από τα στοιχεία της Eurostat, που δείχνουν ότι η Ελλάδα κατέχει την 4η θέση στην ΕΕ-27 σε ένταση βραχυχρόνιων μισθώσεων (διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο), πίσω μόνο από τη Μάλτα, την Κροατία και την Κύπρο. Μάλιστα, σχεδόν τρεις στις τέσσερις διανυκτερεύσεις σε καταλύματα τύπου Airbnb πραγματοποιούνται στην Αττική, την Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο.
Διαφοροποιήσεις ανάλογα με το προφίλ των πολιτών
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση της άποψης ανάλογα με τη στεγαστική κατάσταση των ερωτηθέντων. Ενώ η πλειοψηφία εστιάζει στον τουρισμό, υπάρχουν σημαντικές διαφορές:
- Νέοι που φιλοξενούνται: Για τους νέους που μένουν ακόμη με τους γονείς τους ή τους παρέχεται στέγη, ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας που επηρεάζει την αγορά παραμένουν οι κυβερνητικές και φορολογικές πολιτικές, με τον τουρισμό να έπεται. Αυτό πιθανώς αντανακλά την προσδοκία τους για κρατική στήριξη (π.χ. προγράμματα τύπου «Σπίτι μου») προκειμένου να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία.
- Παντρεμένοι ενοικιαστές: Για αυτή την κατηγορία, που πιέζεται περισσότερο, τα επιτόκια και η δυσκολία πρόσβασης σε δανεισμό έχουν ανέβει στην 3η θέση των ανησυχιών τους, αντανακλώντας την ανάγκη τους για χρηματοδότηση ώστε να μεταπηδήσουν από το ενοίκιο στην ιδιοκατοίκηση.
- Νέα ζευγάρια: Για τους νέους που συγκατοικούν, η αστυφιλία αναδεικνύεται πλέον ως ο 4ος σημαντικότερος παράγοντας, γεγονός που δείχνει πως αντιλαμβάνονται έντονα τον ανταγωνισμό για την εξεύρεση στέγης στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η έκθεση της Alpha Bank καθιστά σαφές ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει λάβει νέα χαρακτηριστικά στη συνείδηση της κοινής γνώμης. Η οικονομική ανάκαμψη και οι διεθνείς εξελίξεις υποχωρούν ως παράγοντες ανησυχίας για την επίδραση που έχουν στις τιμές κατοικιών και στα ενοίκια, δίνοντας τη θέση τους σε πιο δομικά ζητήματα της ελληνικής οικονομίας: τον υπερτουρισμό και την ανεξέλεγκτη εξάπλωση της οικονομίας του διαμοιρασμού, που μετατρέπουν την κατοικία από κοινωνικό αγαθό σε επενδυτικό προϊόν.
