Τα ευρήματα μελέτης σε παρατηρητές πουλιών όλων των ηλικιών. Τι ανέφεραν οι ερευνητές.
Η παρατήρηση πουλιών μπορεί να είναι πολύ περισσότερα από μια χαλαρωτική δραστηριότητα. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι μπορεί να αλλάξει τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου με τρόπο που βελτιώνει τις νοητικές δεξιότητες καθώς μεγαλώνουμε.
Η μελέτη διεξήχθη σε 58 εθελοντές από τον Καναδά, ηλικίας 22 έως 79 ετών. Οι 29 ήταν έμπειροι παρατηρητές πουλιών και οι υπόλοιποι όχι. Οι ερευνητές συνέκριναν τους εγκεφάλους των μεν με τους δε, διαπιστώνοντας ότι οι πρώτοι είχαν μεγαλύτερο όγκο στα τμήματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με την προσοχή και την αντίληψη.
Ο αυξημένος όγκος του εγκεφάλου μπορεί να υποδηλώνει αυξημένη επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων, η οποία είναι απαραίτητη για ακριβή αναγνώριση των πτηνών.
«Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει μεγάλη πλαστικότητα», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Erik Wing, ειδικός στη γνωστική νευροεπιστήμη στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αναδιοργανώνεται, όταν μαθαίνουμε μία νέα δεξιότητα, όπως ένα μουσικό όργανο ή ένα νέο άθλημα. Το ίδιο, όπως αποδεικνύεται, συμβαίνει με την παρατήρηση πουλιών».
Όπως εξήγησε, η μελέτη διεξήχθη επειδή η παρατήρηση και η αναγνώριση των πτηνών στο φυσικό περιβάλλον τους απαιτεί μοναδική συνεργασία των γνωστικών περιοχών. Ειδικότερα συνδυάζει δεξιότητες όπως:
- Η αναγνώριση λεπτομερειών
- Η οπτική αναζήτηση
- Η προσοχή στο άμεσο περιβάλλον
- Η ευαισθησία στην κίνηση
- Η ανίχνευση μοτίβων
- Η μνήμη
- Η νοερή σύγκριση με προγενέστερες θεάσεις
Η μελέτη
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση JNeurosci: the Journal of Neuroscience. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, αξιολόγησαν αντικειμενικά την ικανότητα των συμμετεχόντων στην παρατήρηση πουλιών, με ειδικά τεστ σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Αυτό έγινε παρότι μερικοί εξ αυτών ήσαν επί δεκαετίες παρατηρητές πτηνών.
Τους υπέβαλλαν επίσης σε κλασική μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (MRI) και σε λειτουργική (fMRI). Η λειτουργική μαγνητική επιτρέπει στους επιστήμονες να ελέγχουν ποια τμήματα του εγκεφάλου ενεργοποιούνται στη διάρκεια δραστηριοτήτων. Η κλασική ελέγχει την δομή εκάστου οργάνου (εν προκειμένω του εγκεφάλου).
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, ο εγκέφαλος των παρατηρητών πουλιών είχε μεγαλύτερη πυκνότητα στις περιοχές του που σχετίζονται με διεργασίες όπως:
- Η λειτουργική μνήμη
- Η επίγνωση του χώρου
- Η αναγνώριση αντικειμένων
Οι ίδιες περιοχές ενεργοποιούνταν έντονα όταν οι παρατηρητές αναγνώριζαν πτηνά στην οθόνη του υπολογιστή. Μάλιστα η ενεργοποίησή τους ήταν εντονότερη όταν καλούνταν να αναγνωρίσουν πτηνά που δεν είναι γηγενή του Καναδά.
Εξ αρχής απαραίτητη
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν κατ’ αρχάς ότι η αναδιοργάνωση του εγκεφάλου είναι εξ αρχής απαραίτητη για την παρατήρηση πουλιών, εξήγησε ο Dr. Wing.
Όταν, δε, συμβεί, οι παρατηρητές μπορούν να αξιοποιούν τις νέες δεξιότητές τους για να αναγνωρίσουν νέα, μη-οικεία είδη πτηνών.
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι οι δομικές αλλαγές που φάνηκαν στην απλή μαγνητική τομογραφία, ήταν οι ίδιες σε όλους τους παρατηρητές, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους. Το εύρημα αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι η παρατήρηση πουλιών υποστηρίζει την υγεία του εγκεφάλου, πρόσθεσε ο ερευνητής.
Ρόλο μπορεί να παίζει επίσης το γεγονός ότι για να γίνει κάποιος παρατηρητής πουλιών στο φυσικό τους περιβάλλον πρέπει να είναι λάτρης της φύσης και της πεζοπορίας. Επομένως έχει έναν τρόπο ζωής πιο δραστήριο και υγιεινό απ’ ό,τι ο μέσος κάτοικος της Δύσης.
Σε κάθε περίπτωση τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι «η απόκτηση γνώσης θα μπορούσε να μετριάζει τη σχετιζόμενη με την ηλικία έκπτωση των περιοχών του εγκεφάλου που υποστηρίζουν τις εξειδικευμένες επιδόσεις», καταλήγουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Φωτογραφία: istock
