Κρυφές φορολογικές «νάρκες» για χιλιάδες οικογένειες αποτελούν οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, καθώς ακόμη και συνηθισμένες μεταφορές χρημάτων μεταξύ συνδικαιούχων μπορεί να χαρακτηριστούν ως άτυπες δωρεές, ενεργοποιώντας ελέγχους, φόρους και βαριά πρόστιμα.
Έλεγχοι της ΑΑΔΕ φέρνουν στο φως μεταφορές χρημάτων που –εφόσον δεν δικαιολογούνται από τη συνεισφορά των συνδικαιούχων– αντιμετωπίζονται ως άτυπες δωρεές, με αποτέλεσμα την επιβολή φόρων και προστίμων.
Αρκετές είναι οι περιπτώσεις φορολογουμένων που λαμβάνουν ξαφνικά ειδοποίηση από την Εφορία για εξηγήσεις φόρους και πρόστιμα, με αφορμή εμβάσματα και αναλήψεις από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς γονέων ή παππούδων με παιδιά ή εγγόνια.
Σημειώνεται πως αν πρόκειται για δωρεά μεταξύ γονέων, τέκνων και παππούδων ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι θα δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.
Ωστόσο, από άγνοια, αρκετοί είναι οι φορολογούμενοι που θεωρούν νόμιμη την ανάληψη χρημάτων από κοινό τραπεζικό λογαριασμό, ποσό το οποίο είναι μεγαλύτερο, από τις καταθέσεις που έχουν πραγματοποιήσει οι ίδιοι.
Τι λέει η νομοθεσία
Όπως διευκρινίζει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, στην οποία προσφεύγουν οι φορολογούμενοι, που θεωρούν ότι αδικούνται, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, η ανάληψη ή μεταφορά ποσού από κοινό λογαριασμό από συνδικαιούχο που δεν έχει συνεισφέρει αναλόγως θεωρείται δωρεά, εφόσον τα χρήματα χρησιμοποιούνται για προσωπικό του όφελος.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι φορολογικές αρχές δύνανται να προχωρήσουν σε έλεγχο, ιδίως όταν τα ποσά είναι μεγάλα. Εάν διαπιστωθεί ότι το ποσό που μεταφέρθηκε υπερβαίνει τη συνεισφορά του συγκεκριμένου προσώπου στον κοινό λογαριασμό, τότε ενεργοποιούνται οι διατάξεις περί δωρεών ή γονικών παροχών.
Αυτό συνεπάγεται την υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης, διαφορετικά επιβάλλεται φόρος αναλόγως του βαθμού συγγένειας καθώς και πρόστιμο που ανέρχεται στο 50% του οφειλόμενου φόρου.
Αν και για δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, η απαλλαγή αυτή παρέχεται μόνο εφόσον η συναλλαγή δηλωθεί με τη προβλεπόμενη διαδικασία. Στην πράξη, ωστόσο, πολλές τέτοιες μεταφορές δεν δηλώνονται, καθώς θεωρούνται συνήθης οικογενειακή πρακτική.
Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ
Η ΔΕΔ διευκρινίζει ορισμένες περιπτώσεις, όπως των κοινών λογαριασμών γονιών και παιδιών και σημειώνει τα ακόλουθα:
- Αν το ποσό καλύπτει τις αναγκαίες δαπάνες σπουδών, δεν θεωρείται δωρεά.
- Αν υπερβαίνει τις ανάγκες και το παιδί δεν έχει εισοδήματα, το επιπλέον ποσό μπορεί να χαρακτηριστεί άτυπη δωρεά.
- Αν το παιδί δεν σπουδάζει και δεν έχει εισοδήματα, οποιαδήποτε χρήση του κοινού λογαριασμού υπέρ του μπορεί επίσης να θεωρηθεί δωρεά.
- Η απλή κατάθεση σε κοινό λογαριασμό δεν συνιστά από μόνη της δωρεά.
- Μεταφορές μεταξύ ίδιων συνδικαιούχων, όταν τα χρήματα επιστρέφουν στον αρχικό λογαριασμό χωρίς να χρησιμοποιηθούν, δεν δημιουργούν φορολογική υποχρέωση.
- Μικροποσά και εμβάσματα εντός «αντικειμενικών ορίων» για φοιτητές δεν προκαλούν το ενφιαφέρον της εφορίας.
Τέλος διευκρινίζεται, ότι η κατάθεση σε κοινό λογαριασμό δεν μπορεί να θεμελιώσει εκ προοιμίου την ύπαρξη άτυπης δωρεάς μεταξύ των συνδικαιούχων, αλλά θέμα άτυπης δωρεάς τίθεται εφόσον ο συνδικαιούχος, ο οποίος δεν είχε (την οικονομική δυνατότητα να) εισφέρει στον κοινό λογαριασμό, κάνει χρήση (του) ποσού του λογαριασμού, «γεγονός πραγματικό και ελεγκτέο σε κάθε περίπτωση από την αρμόδια ΔΟΥ».
