Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες μελετώντας υγιείς εθελοντές που εξέθεσαν σε διάφορα επίπεδα θορύβου.
Όλοι το έχουμε κάνει: όταν βρισκόμαστε σε ένα χώρο με φασαρία και κάποιος προσπαθεί να μας πει κάτι, μισοκλείνουμε τα μάτια μας για να συγκεντρωθούμε καλύτερα και να τον ακούσουμε. Το ίδιο και όταν ακούμε την αγαπημένη μας μουσική.
Η πεποίθηση, όμως, πως αποκλείοντας μία αίσθηση (την όραση) εντείνουμε μία άλλη (την ακοή), ίσως δεν ανταποκρίνεται και τόσο στην πραγματικότητα. Αυτό τουλάχιστον είναι το συμπέρασμα νέας μελέτης, η οποία έδειξε πως όταν το κάνουμε, μπορεί να μειώνουμε τους ίδιους ήχους που προσπαθούμε να ακούσουμε!
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Journal of the Acoustical Society of America. Όπως γράφουν οι ερευνητές, ενέταξαν σε αυτήν 25 εθελοντές. Τους ζήτησαν να φορούν ακουστικά και να προσπαθήσουν να ακούσουν συγκεκριμένους, ανεπαίσθητους ήχους καμουφλαρισμένους σε δυνατό, ροζ θόρυβο.
Οι συμμετέχοντες άλλοτε έπρεπε να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά και άλλοτε να τα κλείνουν.
Ο ροζ θόρυβος (pink noise) μιμείται φυσικούς ήχους, όπως το θρόισμα των φύλλων και τα κύματα που σκάνε απαλά στην ακρογιαλιά. Στην παρούσα μελέτη ήταν αρκετά δυνατός, καθώς έφτανε τα 70 db (ντεσιμπέιλ). Αυτό είναι το όριο από το οποίο αρχίζει η σταδιακή βλάβη της ακοής με την παρατεταμένη έκθεση.
Η ανάσα μας, λ.χ., παράγει ήχο 10 db. Μια φυσιολογική συζήτηση παράγει 60 db και κάποιος που φωνάζει στο αυτί μας παράγει 110 db.
Διαβάστε ακόμα Ροζ θόρυβος ή ωτοασπίδες; Ποιο είναι καλύτερο για ήσυχο ύπνο το βράδυ
Πέντε ήχοι, τέσσερις οπτικές συνθήκες
Οι ήχοι που έπρεπε να ακούσουν οι εθελοντές της μελέτης ήταν:
- Το κουπί ενός κανό καθώς βυθίζεται στο νερό
- Ένα τύμπανο
- Το τιτίβισμα ενός κορυδαλλού
- Η κίνηση ενός τραίνου
- Η χρήση του πληκτρολογίου ενός υπολογιστή
Αφού προσαρμόσθηκε ο ροζ θόρυβος έως ότου οι ήχοι αυτοί έγιναν σχεδόν ανεπαίσθητοι, οι εθελοντές κλήθηκαν να τους αναγνωρίσουν υπό τέσσερις οπτικές συνθήκες:
- Με τα μάτια κλειστά
- Κοιτάζοντας μια κενή οθόνη υπολογιστή
- Κοιτάζοντας μία στατική εικόνα
- Βλέποντας ένα βίντεο που ταίριαζε με τον ήχο
Κάθε ήχος ακουγόταν πέντε φορές και ύστερα οι εθελοντές έλεγαν ποιος πίστευαν ότι είναι.
Τα ευρήματα
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όταν οι εθελοντές έκλειναν τα μάτια τους, η ικανότητά τους να αναγνωρίζουν τον εκάστοτε ήχο μειωνόταν. Αντιθέτως, ήταν μέγιστη όταν έβλεπαν το βίντεο που συγχρονιζόταν με τον ήχο που έπρεπε να ξεχωρίσουν μέσα στον θόρυβο.
Στην πραγματικότητα, για να αντιληφθούν οποιονδήποτε ήχο με κλειστά μάτια έπρεπε αυτός να είναι κατά μέσον όρο 1,32 db πιο δυνατός απ’ ό,τι όταν κοιτούσαν με ανοιχτά μάτια την κενή οθόνη.
Όταν όμως κοιτούσαν μια στατική εικόνα ή το βίντεο, αναγνώριζαν ήχους που ήταν κατά μέσον όρο 1,60 db και 2,98 db χαμηλότεροι.
Τα ευρήματα αυτά αντικρούουν την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι ακούμε καλύτερα με κλειστά μάτια, λένε οι ερευνητές.
«Το κλείσιμο των ματιών διαταράσσει στην πραγματικότητα την ικανότητα ανίχνευσης των ήχων», δήλωσε ο ερευνητής Dr. Yu Huang, αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Δονήσεων, Κραδασμών & Θορύβου του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σαγκάης.
Γιατί συμβαίνει
Πώς μπορεί όμως η όραση και η ακοή να αλληλεπιδρούν; Για να βρουν την αιτία, οι επιστήμονες υπέβαλλαν σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα 27 άλλους εθελοντές. Με αυτό κατέγραψαν την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου τους όταν είχαν κλειστά και ανοιχτά μάτια.
Και σε αυτό το στάδιο της μελέτης, οι εθελοντές προσπαθούσαν να ακούσουν πέντε ήχους με σημαντικό περιβάλλοντα θόρυβο.
Τα εγκεφαλογραφήματα έδειξαν ότι το κλείσιμο των ματιών άλλαζε την λειτουργία του εγκεφάλου τόσο επιθετικά, ώστε εκείνος απέκλειε τους ήσυχους ήχους που προσπαθούσαν να ακούσουν οι εθελοντές.
Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η εσωτερική εστίαση της προσοχής που προκαλεί το κλείσιμο των ματιών, δρα εις βάρος της διαχωριστικής ακουστικής ικανότητας. Και αυτό διότι οδηγεί σε υπερβολικό φιλτράρισμα των ήχων, κατέληξε ο Dr. Huang.
Φωτογραφία: istock
