Επιβράδυνση για τέταρτο διαδοχικό μήνα κατέγραψε ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία τον Φεβρουάριο, καθώς η αποκλιμάκωση στις τιμές τροφίμων και οι κρατικές επιδοτήσεις στην ενέργεια λειτούργησαν ως «ανάχωμα» στις πληθωριστικές πιέσεις. Ωστόσο, παρά τη βραχυπρόθεσμη αυτή ανάσα, οι υποκείμενες πιέσεις τιμών παραμένουν ισχυρές, εν μέσω της συνεχιζόμενης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή.
Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) διαμορφώθηκε στο 1,3%, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022 και κάτω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Τράπεζα της Ιαπωνίας. Αντίστοιχα, ο δομικός πληθωρισμός –εξαιρουμένων των νωπών τροφίμων– υποχώρησε στο 1,6%, χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών, ενώ ο λεγόμενος “core-core” δείκτης (χωρίς τρόφιμα και ενέργεια) διαμορφώθηκε στο 2,5%.
Η βασική αιτία της επιβράδυνσης εντοπίζεται στη μείωση του ενεργειακού κόστους, κυρίως λόγω της επαναφοράς γενναίων κρατικών επιδοτήσεων σε ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο. Το κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας υποχώρησε σημαντικά σε ετήσια βάση, με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου να καταγράφουν αισθητή πτώση.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προχώρησε και σε παρεμβάσεις στις τιμές καυσίμων, περιορίζοντας την επίδραση της διεθνούς ενεργειακής κρίσης στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνει πλήρως τις υποκείμενες τάσεις. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, χωρίς τις επιδοτήσεις, οι πληθωριστικές πιέσεις θα ήταν αισθητά ισχυρότερες, γεγονός που διατηρεί την αβεβαιότητα για τη μελλοντική πορεία των τιμών.
Τρόφιμα και εσωτερική ζήτηση
Στο μέτωπο των τροφίμων, η αποκλιμάκωση των τιμών συνέβαλε επίσης στη μείωση του συνολικού πληθωρισμού. Ενδεικτικά, οι τιμές του ρυζιού συνέχισαν να αυξάνονται, αλλά με σαφώς χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε πολιτικό επίπεδο, καθώς το κόστος βασικών αγαθών είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και επηρέασε εκλογικές ισορροπίες το προηγούμενο διάστημα.
Ανθεκτικός ο «πυρήνας» του πληθωρισμού
Παρά τη μείωση του γενικού δείκτη, οι πιο «καθαρές» μετρήσεις πληθωρισμού δείχνουν ότι οι πιέσεις δεν έχουν εξαλειφθεί. Ο δομικός και ο “core-core” δείκτης παραμένουν κοντά ή πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας, υποδηλώνοντας ότι οι αυξήσεις τιμών έχουν αρχίσει να παγιώνονται σε ευρύτερα τμήματα της οικονομίας.=
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί κοντά στο 2% την επόμενη δημοσιονομική χρονιά, ωστόσο δεν αποκλείει νέες πιέσεις, ιδιαίτερα εάν η ενεργειακή κρίση παραταθεί.
Η σκιά της γεωπολιτικής κρίσης
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα κινδύνου. Η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας, σε συνδυασμό με πιθανές διαταραχές στην προσφορά, ενδέχεται να μετακυλιστούν εκ νέου στις τιμές καταναλωτή.
Για μια οικονομία όπως η ιαπωνική, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας και τροφίμων, ένα παρατεταμένο σοκ προσφοράς θα μπορούσε να ανατρέψει την τρέχουσα τάση αποκλιμάκωσης και να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη.
Νομισματική πολιτική και προοπτικές
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κεντρική τράπεζα διατηρεί στάση αναμονής, έχοντας ήδη κρατήσει τα επιτόκια σταθερά στο 0,75%. Ωστόσο, οι αγορές προεξοφλούν το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων μέσα στο καλοκαίρι, εάν οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν.
Η ιαπωνική οικονομία, που αναπτύχθηκε οριακά στο τέλος του προηγούμενου έτους, παραμένει εύθραυστη. Η ισορροπία μεταξύ στήριξης της ανάπτυξης και ελέγχου του πληθωρισμού αναμένεται να αποτελέσει τη βασική πρόκληση για τη νομισματική πολιτική τους επόμενους μήνες.
