Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκεται πλέον η διαχείριση και η υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και το στοίχημα της απορρόφησης του συνόλου των πόρων που έχουν δεσμευτεί για να εισπράξει η χώρα μας.
Η κυβέρνηση καλείται να δώσει έναν αγώνα δρόμου έως τις 31 Αυγούστου, όταν και λήγει η ανελαστική προθεσμία της Κομισιόν για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά και το διακύβευμα μεγάλο.
Έως τώρα, σύμφωνα με τις χθεσινές κυβερνητικές ανακοινώσεις, που ακολούθησαν τη θετική αξιολόγηση της Κομισιόν στο διπλό αίτημα (6ο και 7ο), έχουν εκπληρωθεί επτά στα 10 ορόσημα. Αυτό σημαίνει ότι το αμέσως επόμενο διάστημα η κυβέρνηση θα πρέπει να βάλει φουλ τις μηχανές για την ολοκλήρωση της πολλών κρίσιμων project, προκειμένου να αποφύγει το κακό σενάριο, που δεν είναι άλλο από το να μείνουν στον αέρα αρκετά έργα -σημαντικά και κοστοβόρα- που θα υλοποιούνταν από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μετά την 31η Αυγούστου τα προγράμματα αυτά θα αντιμετωπίσουν τον λεγόμενο «ξαφνικό θάνατο», δηλαδή την άμεση διακοπή χρηματοδότησης έργων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί. Αυτό θα έχει ως συνέπεια τη μεταφορά της χρηματοδοτικής ευθύνης στον κρατικό προϋπολογισμό, με προφανείς επιπτώσεις στα δημοσιονομικά της χώρας.
Επομένως, το διακύβευμα υπερβαίνει την τυπική συμμόρφωση με τα χρονοδιαγράμματα του προγράμματος. Η έγκαιρη και αποτελεσματική ολοκλήρωση των έργων συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση της δημοσιονομικής ισορροπίας, καθώς η απώλεια εξωτερικών χρηματοδοτικών πόρων συνεπάγεται την ενίσχυση των εσωτερικών δημοσιονομικών πιέσεων.
11 δισ.ευρώ διεκδικούνται τους επόμενους μήνες
Τόσο οι πόροι που έχουν εκταμιευθεί όσο και αυτοί που θα διεκδικηθούν τους επόμενους μήνες – εκκρεμούν το 8ο και 9ο αίτημα πληρωμής– συνδέονται με αυστηρά χρονοδιαγράμματα ως προς την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας.
Το διπλό ελληνικό αίτημα ύψους 1,18 δισ.ευρώ που ενέκρινε η Κομισιόν, αφορά δάνεια του ΤΑΑ (6ο αίτημα) και επιχορηγήσεις (7ο αίτημα). Εως σήμερα, το σύνολο των εκπληρωμένων οροσήμων του Ελληνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0» ανέρχεται σε 204 και οι συνολικές εκταμιεύσεις σε 24,58 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 68% του συνολικού προϋπολογισμού.
Τα επόμενα δύο αιτήματα (8ο και 9ο),περιλαμβάνουν τις τελευταίες 32 μεταρρυθμιστικές υποχρεώσεις και αφορούν κρίσιμα πεδία όπως η προσιτή στέγη, οι δημόσιες μεταφορές, η ενεργειακή πολιτική και η απογοήτευση ΑΠΕ, η δημόσια υγεία και η ψηφιοποίηση του κράτους και της οικονομίας.
Μέχρι τα τέλη Απριλίου, η Ελλάδα ετοιμάζεται να καταθέσει αίτημα ύψους 2,66 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει τόσο επιχορηγήσεις όσο και δάνεια. Τον Σεπτέμβριο θα υποβληθεί το τελικό αίτημα ύψους 8,223 δισ. ευρώ, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Συνολικά, οι δύο αυτές φάσεις αντιστοιχούν σε 10,883 δισ. ευρώ, ποσό που θα πρέπει να εξασφαλιστεί έγκαιρα, χωρίς καθυστερήσεις.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στην εκτέλεση
Το πρόβλημα στην Ελλάδα έγκειται στην εκτέλεση και όχι στην είσπραξη των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως έχει διαφανεί από σχετικές εκθέσεις, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει αυτή της Κομισιόν (Οκτώβριος 2025). Σχεδόν τα μισά ευρωπαϊκά κεφάλαια δεν έχουν φτάσει στην οικονομία, ενώ αυτά που έχουν διοχετευτεί αφορούν σε μεγάλο ποσοστό μεγάλες επιχειρήσεις και όχι μικρομεσαίες και μικρές εταιρείες.
