Επιμέλεια: Γιάννα Μυράτ
«Η κόρη μου κοιμάται στη ΜΕΘ ενός νοσοκομείου στο Μοχακάλι της Ντάκα και εγώ περιμένω στην ουρά στο βενζινάδικο Trust από τη 1:30 π.μ. Τώρα είναι τρεις παρά τέταρτο… Αν δεν μπορέσω να βρω καύσιμα, θα αφήσω το μηχανάκι στο δρόμο και απλώς θα φύγω. Δεν έχω άλλη δύναμη για να το σπρώξω μέχρι το νοσοκομείο».
Ένας δημοσιογράφος από το Μπαγκλαντές δημοσίευσε αυτό το μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – μια ακόμη φωνή στην πληθώρα παρόμοιων αναρτήσεων των τελευταίων εβδομάδων, καθώς η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν έχει σαρώσει το έθνος των 177 εκατομμυρίων κατοίκων. Η ανάρτηση ενημερώθηκε αργότερα λέγοντας ότι ο άνδρας τελικά παρέλαβε 5 λίτρα καυσίμου στις 6:50 π.μ.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον γεμάτα με εικόνες από μεγάλες ουρές σε βενζινάδικα σε όλη τη Ντάκα, την πρωτεύουσα του Μπαγκλαντές, και η κατάσταση φέρεται να είναι ακόμη πιο οξεία σε άλλα μέρη του έθνους της Νότιας Ασίας που πλήττονται από τη σοβαρή ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Χιλιάδες ψαράδες περνούν μέρες αδράνειας και υφίστανται οικονομικές απώλειες, καθώς οι περισσότερες αλιευτικές μηχανότρατες παραμένουν δεμένες στις αποβάθρες εν μέσω της συνεχιζόμενης έλλειψης καυσίμων, αφήνοντας πάνω από 100.000 ψαράδες και εργάτες άνεργους.
Παρόλο που η κρίση καυσίμων είναι ορατή στις αντλίες βενζίνης σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Ντάκα, εν μέσω του πολέμου στο Ιράν, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει έλλειψη καυσίμων.
Ενώ οι ελλείψεις στις αρχές Μαρτίου επιδεινώθηκαν από το κλείσιμο των τραπεζών κατά την εορτή του Eid, το οποίο διέκοψε τις αλυσίδες εφοδιασμού και καθυστέρησε τις πληρωμές και τις παραδόσεις, η διανομή καυσίμων παραμένει ακανόνιστη ακόμη και μετά τις γιορτές: Τα αποθέματα είναι περιορισμένα, οι πωλήσεις έχουν περιοριστεί, οι ουρές είναι μεγάλες και η πίεση στα πρατήρια καυσίμων συνεχίζεται, καθώς η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά στο Μπαγκλαντές.
Νέα κυβέρνηση, αυξανόμενες προκλήσεις
Από τότε που το Εθνικιστικό Κόμμα του Μπαγκλαντές (BNP) ανέλαβε την εξουσία στο Μπαγκλαντές τον περασμένο Φεβρουάριο, αντιμετωπίζει μια κλιμακούμενη κρίση καυσίμων που συνεχίζει να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τη νέα κυβέρνηση.
Παρά τις διαβεβαιώσεις και τις πολιτικές προσπάθειες, οι διαταραχές του εφοδιασμού και οι ανωμαλίες στην αγορά έχουν καταστήσει τον έλεγχο δυσκολότερο, υπογραμμίζοντας τον αγώνα της κυβέρνησης να σταθεροποιήσει τον ενεργειακό τομέα και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του κοινού.
Σε απάντηση στις συνεχιζόμενες προκλήσεις για τα καύσιμα, η νέα κυβέρνηση εισήγαγε μια σειρά μέτρων που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση της προσφοράς, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις οικονομικές διαταραχές.
Οι αρχές αποφάσισαν ότι τα εμπορικά κέντρα θα παραμείνουν ανοιχτά μέχρι τις 7:00 μ.μ. – καθώς αρκετοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας στο Μπαγκλαντές λειτουργούν με καύσιμα. Ταυτόχρονα, οι αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν το κοινό ότι η χώρα εργάζεται για τη δημιουργία επαρκών αποθεμάτων καυσίμων, με σχέδια να διατηρήσει ένα εφεδρικό απόθεμα για έως και τρεις μήνες, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα της προσφοράς και να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση, ιδίως κατά την αιχμή της γεωργικής περιόδου.
Παράλληλα με αυτά τα βήματα, η κυβέρνηση εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο εισαγωγής ενός υβριδικού (διαδικτυακού online-offline) εκπαιδευτικού συστήματος στις μητροπολιτικές περιοχές για τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και την εξοικονόμηση καυσίμων εν μέσω της τρέχουσας ενεργειακής κατάστασης.
Ο υπουργός Ενέργειας, Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων, Ικμπάλ Χασάν Μαχμούντ Τούκου, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η χώρα έχει επαρκή αποθέματα καυσίμων, ενώ παράλληλα δήλωσε ότι θα συνεχίσει την εθνική εκστρατεία κατά των παράνομων συσσωρευτών καυσίμων.
Ο Ζαχέντ Ουρ Ραχμάν, σύμβουλος του πρωθυπουργού, παραδέχτηκε ότι υπάρχει μια μικρή έλλειψη σε καύσιμα, αν και επανέλαβε ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο καθώς η κυβέρνηση εργάζεται για να μειώσει την πίεση. «Οι επιχειρήσεις έχουν εντατικοποιηθεί για την αποτροπή της παράνομης συσσώρευσης και του λαθρεμπορίου καυσίμων», είπε.
Τοπικοί εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι η συνεχιζόμενη πίεση στα καύσιμα είναι απίθανο να μειωθεί σύντομα, καθώς η παγκόσμια αβεβαιότητα στην προσφορά και η αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση συνεχίζουν να ασκούν πίεση στην αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας της χώρας.
Καθώς δεν υπάρχει σαφές τέλος στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – παρά την ανακοινωθείσα κατάπαυση του πυρός και τις συνεχιζόμενες συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ – οι ανησυχίες αυξάνονται για τις καθυστερήσεις στις αποστολές, ιδίως για τον Απρίλιο, όταν μέχρι στιγμής έχει επιβεβαιωθεί μόνο ένας περιορισμένος αριθμός προγραμματισμένων αποστολών.
Στο Μπαγκλαντές, η κυβέρνηση έχει αρχίσει να διανέμει με δελτίο στα καύσιμα για να αποφύγει την έλλειψη, καθώς η χώρα καλύπτει το 95% των αναγκών της σε πετρέλαιο και το 30% των αναγκών της σε φυσικό αέριο μέσω εισαγωγών.
Αναλυτές του ενεργειακού τομέα προβλέπουν ότι η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα θα μπορούσε να επηρεαστεί κατά την ερχόμενη θερινή περίοδο, καθώς πολλοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας είναι πιθανό να παραμείνουν υποαξιοποιημένοι λόγω ελλείψεων σε φυσικό αέριο, άνθρακα και πετρέλαιο θέρμανσης.
Οι ελλείψεις φυσικού αερίου έχουν ήδη αναγκάσει πέντε από τα έξι εργοστάσια λιπασμάτων της χώρας να παραμείνουν κλειστά από τον Μάρτιο.
Η Ντάκα προσπαθεί επίσης να εξασφαλίσει πρόσθετες προμήθειες από περιφερειακούς εταίρους. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Ινδία είχε δεσμευτεί νωρίτερα να προμηθεύσει περίπου 60.000 τόνους ντίζελ από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο βάσει υφιστάμενης συμφωνίας. Μέχρι στιγμής, το Μπαγκλαντές έχει λάβει τρεις αποστολές των 5.000 τόνων η καθεμία μέσω του αγωγού Ινδίας-Μπαγκλαντές και μια άλλη αποστολή 7.000 τόνων μέσω της θαλάσσιας οδού, ανεβάζοντας τις συνολικές εισαγωγές ντίζελ από την Ινδία σε περίπου 22.000 τόνους.
Οι αρχές έχουν επίσης επικοινωνήσει με το Ιράν για να διερευνήσουν πιθανές ρυθμίσεις αποστολής, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν επιπλοκές σε θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης και ασφάλειας.
Η ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ δεν έχει ακόμη ανακάμψει ουσιαστικά παρά την εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν. Το Ιράν είχε προηγουμένως συμπεριλάβει το Μπαγκλαντές στις «φιλικές χώρες» και είχε δηλώσει ότι τα πλοία του Μπαγκλαντές ενδέχεται να έχουν ασφαλή διέλευση από το στενό. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, οι κινήσεις των πλοίων εξακολουθούν να εξαρτώνται από το πώς θα προχωρήσουν οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι έχουν εξετάσει αρκετές εναλλακτικές λύσεις, αλλά πολλές έχουν αποδειχθεί οικονομικά μη βιώσιμες, σημειώνοντας ότι «όλες οι αποφάσεις προμηθειών πρέπει τελικά να είναι οικονομικά βιώσιμες». Η αναζήτηση νέων προμηθευτών έχει επίσης γίνει πιο δύσκολη, καθώς ορισμένοι παραδοσιακοί εξαγωγείς προσθέτουν επιβαρύνσεις στις ήδη αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου.
Προς το παρόν, η κυβέρνηση μπορεί να εξασφαλίσει προμήθειες για το άμεσο μέλλον, δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου, προτρέποντας τους ανθρώπους να μην πανικοβάλλονται, αλλά οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε τις συνθήκες εφοδιασμού για τον Μάιο και τον Ιούνιο, παρόλο που υπάρχουν σχέδια για τη δημιουργία τριμηνιαίου αποθέματος καυσίμων.
