Το 80% αγγίζει η φοροδιαφυγή στις μεγάλες υποθέσεις απάτης τύπου Καρουζέλ και εξαφανισμένων εμπόρων, που είναι οι βασικές μέθοδοι υποκλοπής του ΦΠΑ κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Η ΑΑΔΕ προβαίνει στο πάγωμα των ΑΦΜ των εμπλεκόμενων, παρά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε το μέτρο ως αντισυνταγματικό και αναμένεται νομοθετική παρέμβαση από το υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου ελέγχθηκαν 104 μεγάλες υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ και διαπιστώθηκαν σοβαρές παραβάσεις σε 83 από αυτές, ή στο 79,8%, που είχαν ως αποτέλεσμα την απενεργοποίηση των ΑΦΜ των εμπλεκόμενων.
Επίσης, σε εξέλιξη βρίσκονταν τον περασμένο Οκτώβριο άλλες 137 υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ, από τις Υπηρεσίες Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ).
Η απόφαση του ΣτΕ
Το μέτρο του παγώματος των ΑΦΜ κατέπεσε από το Συμβούλιο της Επικρατείας στο οποίο προσέφυγε φορολογούμενος.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ, με την απόφασή της 869/2025 αποφάνθηκε πως «η αναστολή χρήσης ή η απενεργοποίηση του ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής συνιστά βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσίαν ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας».
Παράλληλα το ΣτΕ σημειώνει πως «η σχετική διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας «συνιστά κατ’ ουσίαν εν λευκώ εξουσιοδότηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για τη ρύθμιση των εν λόγω θεμάτων σε περίπτωση φοροδιαφυγής, εφόσον δεν τίθενται όρια στην αρμοδιότητά του».
Πότε η εφορία «παγώνει» τα ΑΦΜ
Η ΑΑΔΕ μπορεί να αναστέλλει τη χρήση Α.Φ.Μ. ή να προβαίνει σε απενεργοποίησή του στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Αν ο φορολογούμενος έχει πτωχεύσει ή έχει περιέλθει σε κατάσταση αφερεγγυότητας ή
- Αν υφίστανται αντικειμενικά στοιχεία, τα οποία υποδηλώνουν ότι ο φορολογούμενος:
- έχει παύσει να ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ή
- διαπράττει φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία ή νοθεία προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, ή
- παραβιάζει ή παραποιεί ή επεμβαίνει κατά οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, ή
- έχει δηλώσει ψευδή ή ανακριβή στοιχεία για την απόκτησή του, ή
- έχει εγγραφεί στο φορολογικό μητρώο περισσότερες φορές.
Πόσο διαρκεί η αναστολή ΑΦΜ
Τα φυσικά και τα νομικά πρόσωπα των οποίων η ΑΑΔΕ παγώνει τα ΑΦΜ, δεν μπορούν να υποβάλουν δήλωση έναρξης ή μεταβολής εργασιών, κατά περίπτωση, για όσο χρόνο διαρκεί η αναστολή ή η απενεργοποίηση. Η διάρκεια της αναστολής χρήσης Α.Φ.Μ. είναι:
- Τρία (3) έτη μετά την κήρυξη του φορολογούμενου σε πτώχευση ή σε άλλη κατάσταση αφερεγγυότητας,
- Πέντε (5) έτη από την ημερομηνία που διαπιστώνεται κάθε άλλη από τις ανωτέρω παραβάσεις.
- Αν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για κακούργημα λαθρεμπορίας, η αναστολή διαρκεί μέχρι την παραπομπή στο ακροατήριο και, αν ο φορολογούμενος καταδικασθεί, η αναστολή διαρκεί όσο και η έκτιση της ποινής του.
