Σύνταξη – επιμέλεια: Στέλιος Βασιλούδης
Ένας στους πέντε Ευρωπαίους πιστεύει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, μια δικτατορία είναι προτιμότερη από τη δημοκρατία, σύμφωνα με έρευνα που κοινοποιήθηκε στο POLITICO.
Μια ισχυρή μειονότητα σε όλη την ήπειρο έχει αντικοινοβουλευτικές απόψεις και δεν θεωρεί την ακροδεξιά ως απειλή για τη δημοκρατία, αποκαλύπτει έρευνα που διεξήχθη από την εταιρεία δημοσκοπήσεων AboutPeople και ανατέθηκε από το think tank Progressive Lab σε πέντε χώρες: Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ρουμανία.
Η έρευνα, που διεξήχθη μεταξύ 25 Νοεμβρίου και 16 Δεκεμβρίου και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο POLITICO, διαπίστωσε εκτεταμένη δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία στην πράξη και όχι για την ίδια τη δημοκρατία. Περίπου το 76% των Ελλήνων, για παράδειγμα, εξέφρασε δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία στη χώρα μας, σε σύγκριση με το 68% στη Γαλλία, το 66% στη Ρουμανία, το 42% στο Ηνωμένο Βασίλειο και το 32% στη Σουηδία.
Η μελέτη έρχεται σε μια εποχή αυξανόμενης υποστήριξης προς τις λαϊκιστικές και εθνικιστικές δυνάμεις σε όλη την ήπειρο, με τα ακροδεξιά κόμματα να καταλαμβάνουν υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. «Οι παραδοσιακές διαιρέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών υποχωρούν και το τοπίο γίνεται πιο περίπλοκο», δήλωσε ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, αναφερόμενος σε κατηγοριοποιήσεις όπως η Δυτική, η Ανατολική και η Νότια Ευρώπη.
«Χώρες όπως η Ρουμανία, οι οποίες έχουν βιώσει ραγδαία οικονομική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, δεν φαίνεται να εδραιώνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη φιλελεύθερη δημοκρατία», δήλωσε ο Παπαδημητρίου. «Πλούσιες χώρες όπως η Σουηδία βλέπουν τους δημοκρατικούς θεσμούς τους να δέχονται πιέσεις και την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτές να μειώνεται. Η Γαλλία, και σε μικρότερο βαθμό η Βρετανία, βρίσκονται σε βαθιά κρίση. Η Ελλάδα φαίνεται να ισορροπεί άβολα μεταξύ μιας γενικής κρίσης εμπιστοσύνης στους θεσμούς της και μιας κάπως ασαφούς πίστης στα ιδανικά της δημοκρατίας».
Εκτός από το ότι ένας στους πέντε – 22% – δηλώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μια δικτατορία μπορεί να είναι η προτιμώμενη επιλογή του, ένας στους τέσσερις – 26% – συμφώνησε επίσης με τη δήλωση: «Αν υπήρχε ένας ικανός και αποτελεσματικός ηγέτης στη χώρα μου, δεν θα με πείραζε αν περιόριζε τα δημοκρατικά δικαιώματα και δεν ήταν υπόλογος στους πολίτες για τις πράξεις του».
Ωστόσο, η αντίθεση στην ιδέα της αυταρχικής διακυβέρνησης παραμένει ισχυρή, με το 69% των ερωτηθέντων να απορρίπτει την πρόταση. «Η έρευνα δεν εκφράζει μια γενική δυσαρέσκεια ή μια άκριτη απόρριψη του δημοκρατικού συστήματος», δήλωσε ο Γιώργος Σιάκας, επίκουρος καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης στην Ελλάδα. «Εκφράζει τη δυσαρέσκεια των πολιτών για τον τρόπο που λειτουργεί, με σαφή χαρακτηριστικά κατά των ελίτ και του κατεστημένου.
Όσον αφορά την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσε την καλύτερη επίδοση με 43%, ξεπερνώντας τα μέσα ενημέρωσης με 27% και τα πολιτικά κόμματα με 24%. Το ένα τρίτο των ερωτηθέντων διαφώνησε με την άποψη ότι η άνοδος της ακροδεξιάς αποτελεί κίνδυνο για τη δημοκρατία.
Οι Έλληνες ερωτηθέντες είχαν το μεγαλύτερο αίσθημα αποξένωσης από τα πολιτικά τους κόμματα, με το 55% να δηλώνει ότι δεν αισθάνεται κοντά στο κόμμα που ψήφισε στις πιο πρόσφατες εκλογές, έναντι 53% στη Ρουμανία, 47% στο Ηνωμένο Βασίλειο, 43% στη Γαλλία και 32% στη Σουηδία.
