Προς το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – Υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΙΒΗΡΙΤΗΣ – Χάριτι Θεού, μετά το πέρας της κατανυκτικής Θείας Λειτουργίας εις τον Προσκυνηματικόν Ιερόν Ναόν του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Γεωργίου και της Ιβηριτίσσης Παναγίας Φανερωμένης εις την Νέαν Ηρακλείτσαν Καβάλας εν ημέρα Κυριακή Β΄ Νηστειών (8 Μαρτίου 2026 ν.η.) ετελέσθησαν με βαθείαν συγκίνησιν και εθνικήν ανάτασιν τα Αποκαλυπτήρια της Προτομής τού επιφανούς Ήρωος του Ιερού Αγώνος του 1821 Χαρτοφύλακος Νικηφόρου Ιβηρίτου, όστις συνέδεσε το όνομά του με την Ελληνικήν Επανάστασιν και την πνευματικήν προσφοράν του Αγίου Όρους Άθω.
Εις την λαμπράν τελετήν, καθ’ ην προσήλθον άνω των τριακοσίων ατόμων, παρέστησαν εκπρόσωποι των Τοπικών αρχών και των Ενόπλων Δυνάμεων τής χώρας. Μεταξύ αυτών ο Αντιπεριφερειάρχης Καβάλας κ. Θεόδωρος Μαρκόπουλος, ο Αντιδήμαρχος Παγγαίου ως αντιπρόσωπος του οικείου Δημάρχου και ο Επιτελάρχης της Εικοστής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας Συνταγματάρχης κ. Κατσούλης Παναγιώτης ως αντιπρόσωπος του Στρατηγού Διοικητού της ΧΧ ΤΘ Μεραρχίας, όστις κατέθεσε και αμάραντον δάφνινον στέφανον εκ μέρους του ενδόξου Ελληνικού Στρατού.
Εκ παραλλήλου με την τιμητικήν Στρατιωτικήν παρουσίαν, ιδιαιτέραν αίγλην προσέλαβεν η εκδήλωσις και με την συμμετοχήν της Φιλαρμονικής του Δήμου Παγγαίου, των χορευτικών του Παμμικρασιατικού Συλλόγου Δράμας καί της Αδελφότητος των Απανταχού Ηρακλειτσιανών, της χορωδίας της Νέας Ηρακλείτσης, και των Λαβαροφόρων Εκπροσώπων των εν Ελλάδι Προσφυγικών Συλλόγων Περιστάσεως και Πολυστύλου.
Ο Δήμος Παγγαίου, συμφώνως με την υπ’ αριθ. 144/2025 απόφασιν της Δημοτικής Επιτροπής αυτού, είναι εκείνος όστις ενέκρινε την παραχώρησιν τμήματος εμβαδού 2,00 τ.μ. εις το γεωτεμάχιον με ΚΑΕΚ 21 04307 11 001/0/0 της Δημοτικής Κοινότητος Νέας Ηρακλείτσης, γεγονός το οποίον αναδεικνύει την ιστορικήν σύνδεσιν της προσωπικότητος του τιμηθέντος Ήρωος με την περιοχήν του Παγγαίου και της Καβάλας.
Λόγος Πανηγυρικός υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου
Εκλεκτή ομήγυρις,
χαρμόσυνος και πανίερος δι’ ημάς και όλον τον Ελληνισμόν η σημερινή ημέρα, καθ’ ην αντιλαλούν και πάλιν εις τα ώτά μας οι ηρωϊκοί στίχοι του ποιήματος «Παλαμάς», του παραδοσιακού ποιητού Αγγέλου Σικελιανού: «Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές, δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα… Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα!».
Και επειδή εις αυτήν την Προτομήν ακουμβά όλη η Ελλάς, εν βουνόν με δάφνας άς υψώσωμεν ως το Παγγαίον και τον Άθωνα· όντως, γιγάντιος ο αστήρ στέκει εκεί εις τον ουρανόν, και ημείς οπού τον υμνούμεν, άς είπωμεν μέ μίαν φωνήν: ο Νικηφόρος, ο την Νίκην φέρων!, διά να αντηχήση το όνομά του απ’ άκρου εις άκρον. Το παρόν Μνημείον, αδελφοί μου, είναι το δεύτερον κατά σειράν Εθνικόν Μνημείον του Ιερού Αγώνος του 1821 εις την Μακεδονίαν, κατόπιν εκείνου η εκείνων του Αρχιστρατήγου Εμμανουήλ Παπά εις την ιδιαιτέραν αυτού πατρίδα τας Σέρῥας και αλλαχού.
Ο ένδοξος και μέγας εθνικός ανήρ Χαρτοφύλαξ Νικηφόρος Ιβηρίτης εγεννήθη εις την Ηρακλείτσαν της Ανατολικής Θράκης το 1765. Διά την εξιχνίασιν του τόπου καταγωγής του και άλλων βιογραφικών αυτού στοιχείων ειργάσθημεν επί πολλά έτη, και η προσπάθειά μας εστέφθη με επιτυχίαν. Προς τούτο είχομεν την συμπαράστασιν και άλλων φίλων ερευνητών. Η Ιερά Μονή των Ιβήρων συνεδέετο στενώτατα με τους κατοίκους της γενετείρας του Νικηφόρου. Εις το μέσον δε της παραλίου πόλεως Ηρακλείτσης ήτο προσηλωμένον εις την Μονήν από του 1784 το Μετόχιον τής Θεοτόκου, με την Θαυματουργόν αυτής Εικόνα Παναγίαν Φανερωμένην.
Μετά τον φοβερόν ξεριζωμόν του 1922, οι κάτοικοι της Ηρακλείτσης της Ανατολικής Θράκης εύρον καταφυγήν εις την Νέαν Ηρακλείτσαν Καβάλας, και η Ιερά Εικών μετεφέρθη προς φύλαξιν εις την Ιεράν Μονήν τών Ιβήρων· όμως το 1932, κατ᾿ αίτησιν των ευσεβών Ηρακλειτσιανών, παρεχωρήθη εις τούτους «άχρι καιρού». Σήμερον δεσπόζει εις τον εγγύς ομώνυμον Προσκυνηματικόν Ιερόν Ναόν.
Ένεκα των σχέσεων μετά του Αγίου Όρους πολλοί Ηρακλειτσιανοί εγκατεβίωσαν ως Μοναχοί εις την Ιεράν Μονήν των Ιβήρων, υπηρετούντες εις υψηλά διακονήματα εν Άθω και τη αλλοδαπή, κυρίως ως Μετοχιάρηδες εις σπουδαία Ιβηριτικά Μετόχια, όπως εκείνο του Αγίου Νικολάου εις Μόσχαν παρά το Κρεμλίνον. Εις την εκλεκτήν χορείαν των Ιβηριτών Ηρακλειτσιανών πατέρων ανήκει και ο αοίδιμος Νικηφόρος. Εις την Ιεράν Μονήν Ιβήρων προσήλθε πρό του έτους 1787, ενδεχομένως και ως μαθητής αρχικώς της Αθωνιάδος Σχολής, προστατευόμενος υπό της οικείας Μονής, εις ην και εγκατεβίωσε μάλλον εις μικράν ηλικίαν, και ενωρίς έλαβεν υπό του Πατριαρχείου το οφφίκιον του Χαρτοφύλακος· ως Χαρτοφύλαξ δε υπογράφεται από του έτους 1799 μέχρι τού τέλους του επιγείου βίου του, το 1840.
Συμφώνως με τον Μέγαν Χαρτοφύλακα Μανουήλ Γεδεών, το οφφίκιον τούτο απένειμεν εις τον Νικηφόρον πιθανώς ο από Σμύρνης Πατριάρχης ΚΠόλεως Άγιος Γρηγόριος ο Ε΄, κατά την πρώτην Πατριαρχίαν αυτού (1797-1798). Ο Χαρτοφύλαξ, ως αντιπρόσωπος του Πατριάρχου, εμφανίζεται κατά καιρούς με πολλαπλάς υπηρεσίας, διό και ανέκαθεν απελάμβανε μεγάλης τιμής. Την Ιεράν Μονήν των Ιβήρων φαίνεται να την υπηρέτησεν ο Νικηφόρος αξιοπρεπώς και με μεγάλην φιλοτιμίαν ως διοικητικόν μέλος αυτής, καθότι βάσει των υπαρχόντων εγγράφων απελάμβανε μεγάλης υπολήψεως υπό της Ιβηριτικής Γεροντίας. Mεταξύ των πολλών καθηκόντων του εν τη Μονή είχε καί την φροντίδα της Βιβλιοθήκης.
Ο Νικηφόρος από του 1797 ενετάχθη εις τον στενόν κύκλον του Πατριάρχου Αγίου Γρηγορίου του Ε΄. Μάλιστα ο ίδιος του είχεν αναθέσει διαφόρους αποστολάς εις το Άγιον Όρος και την Βόρειον Ελλάδα. Συμφώνως με το από 16 Σεπτεμβρίου 1807 ίδιον Γράμμα του Πατριάρχου πρός τον Νικηφόρον, πληροφορούμεθα επίσης, ότι κατά την δευτέραν αυτού Πατριαρχίαν (1806-1808) του είχε προτείνει και την Πρωτοσυγκελλίαν του Πατριαρχείου ΚΠόλεως, την οποίαν ο Νικηφόρος δεν απεδέχθη εκ ταπεινότητος.
Κατά τα επόμενα 7 συνεχή έτη, ήτοι από του 1808 μέχρι και του 1815, ο Νικηφόρος απεστάλη εις την Βασιλεύουσαν με ειδικήν Μοναστηριακήν και Ιεροκοινοτικήν ίσως αποστολήν. Εκεί είχε την ευκαιρίαν να έλθη εις επαφήν μέ πολλούς Φιλικούς και να ενημερώνη μυστικώ τώ τρόπω τον εν τη Ιερά Μονή των Ιβήρων εξορισθέντα διά δευτέραν φοράν Εθνοϊερομάρτυρα Πατριάρχην Άγιον Γρηγόριον τον Ε΄, αναφορικώς με τα εν ΚΠόλει και Φαναρίω τεκταινόμενα.
Ο Νικηφόρος ανεδείχθη εις μίαν εξέχουσαν πνευματικήν και εθνικήν φυσιογνωμίαν του 19ου αιώνος. Είχεν επίσης αγαστήν συνεργασίαν μετά του Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, και εμεσολάβει προς τον Πατριάρχην Άγιον Γρηγόριον τον Ε΄ δι’ οικονομικήν βοήθειαν, συντάσσων επικυρωτικάς επιστολάς και μεριμνών διά την αφαίρεσιν των προσθηκών του Θεοδωρήτου εις την δευτέραν έκδοσιν του Πηδαλίου, κ.ά. Περισσότερον όμως είναι γνωστός εκ μιάς εγκριτικής επιστολής και τριών δωδεκασυλλάβων και ομοιοκαταλήκτων ιαμβικών επιγραμμάτων, προταχθέντων του Εορτοδρομίου τού Οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου (†1809), φερόντων την κεφαλαιογράμματον ακροστιχίδα: «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ.ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΞ/ΙΒΗΡΙΤΗΣ».
Καθώς συνάγεται εκ πολλών εγγράφων του Ιβηριτικού Αρχείου, ο Νικηφόρος δεν ανήκεν απλώς εις τον στενόν κύκλον του Πατριάρχου Αγίου Γρηγορίου του Ε΄, αλλ’ ήτο επιστήθιον και έμπιστον πρόσωπον αυτού· μάλιστα εχρημάτισε και ιδιαίτερος Γραμματεύς κατά τας δύο πολυετείς εξορίας του εν Αγίω Όρει του Άθωνος, εν τώ περιωνύμω Ιβηριτικώ Κελλίω-Καθίσματι του Προφήτου Ηλιού εγγύς της Ιεράς Μονής Ιβήρων (1799-1806 και 1809-1819). Επίσης, ο Νικηφόρος συνώδευσε τον Γρηγόριον μέχρι ΚΠόλεως, ότε το τρίτον εκλήθη να Πατριαρχεύση. Ως εκ τούτου, εγνώριζεν άπαντα τα περί της τότε γενομένης εθνικής κινήσεως προς εξέγερσιν· άλλως τε ο ίδιος είχεν ωρισθή πρότερον και ως Έξαρχος υπό του Γρηγορίου, ίνα παρατηρή τας κινήσεις του Αλή πασά των Ιωαννίνων και ενημεροί τακτικώς το Πατριαρχείον. Κατά τινας δε ιστορικούς, ο Νικηφόρος ήτο Φιλικός.
Ο Νικηφόρος συνεδέετο στενώς και μετ’ άλλων μεγάλων προσωπικοτήτων τής εποχής εν Αγίω Όρει, όπως μετά του εκ Δημητσάνης Διδασκάλου Ονουφρίου Ιβηρίτου, του μετέπειτα Κυβερνήτου της Ελλάδος Ιωάννου Καποδιστρίου κ.ά. Πέραν του Αγίου Όρους συνεδέετο στενώς και μετά του Εμμανουήλ Παπά, του ενδόξου τούτου Αρχιστρατήγου της Μακεδονίας και πρωτεργάτου της Επαναστάσεως εις την Χαλκιδικήν, όστις τον έχρισεν υπαρχηγόν του.
Ο διορισμός του Νικηφόρου Ιβηρίτου ως «Διοικητού και κριτού του Αγίου Όρους» υπό του Εμμανουήλ Παπά και υπ᾿ αυτών των Αγιορειτών Προϊσταμένων, έλαβε χώραν κατά την νέαν σύνθεσιν της διοικητικής μορφής τού Αγίου Όρους, μετά την εκτέλεσιν μάλιστα του αποστάτου οπλαρχηγού Ρήγα Μάνθου τον Ιούλιον του 1821. Η ομόφωνος αύτη απόφασις ενίσχυσε κατά πολύ την θέσιν του ως «Αρχηγού», δυναμένου εις το εξής να επιβάλλη τήν θέλησίν του, ως θέλησιν του ιδίου Εμμανουήλ Παπά και όλου του Ελληνικού Αγώνος. Ο Νικηφόρος είχεν όντως έντονον πατριωτικόν φρόνημα και μεγάλην ψυχικήν ανδρείαν. Ήτο δε ανδρείος πολεμιστής και έντιμος πατριώτης.
Ζήσας ούτος επί πολλά έτη πλησίον του Εθνοϊερομάρτυρου Πατριάρχου Αγίου Γρηγορίου του Ε΄, ενεστερνίσθη την ιδέαν και τον πόθον της απελευθερώσεως από τους Τούρκους. Η μαρτυρική θυσία του Γρηγορίου εχαλύβωσεν έτι περισσότερον την ισχυράν αυτού πατριωτικήν αρετήν, διό και ήτο εκ των πρώτων όστις ετάχθη παρά το πλευρόν του Εμμανουήλ Παπά· καί ακόμη, ότε ούτος ως Αρχιστράτηγος της Μακεδονίας εξήλθε του Άθωνος καί προεχώρησε προς την Ιερισσόν, ο Νικηφόρος πρώτος έσπευσε κατ᾿ εντολήν του εις την Κασσάνδραν, ίνα συνενοηθή μετά των εκεί επαναστατών.
Η πτώσις όμως της Κασσάνδρας εδημιούργησε μεγάλην ταραχήν εις τον Άθω και αι γνώμαι των Αγιορειτών εδιχάσθησαν. Διαβλέποντες ούτοι σκληράν τιμωρίαν εκ μέρους των Τούρκων, εζήτησαν περαιτέρω ενισχύσεις από τους Οπλαρχηγούς της Μακεδονίας και του Δημητρίου Υψηλάντου, αίτινες ουδέποτε έφθασαν. Τότε οι Αγιορείται εξηναγκάσθησαν να ζητήσουν συνθηκολόγησιν από τον Μεχμέτ Εμίν Αβδουλάχ πασάν, όπως επιτύχουν ελαφροτέρας συνεπείας διά την εξέγερσιν.
Εν τώ μεταξύ, ειδοποιηθέντες εγκαίρως οι πρωτεργάται της εξεγέρσεως: ο Εμμανουήλ Παπάς, ο Χαρτοφύλαξ Νικηφόρος Ιβηρίτης και ο Εσφιγμενίτης Καθηγούμενος Ευθύμιος, ανεχώρησαν εσπευσμένως εξ Αγίου Όρους προς διάσωσιν. Λεπτομερή εξιστόρησιν περί της εξ Αγίου Όρους διαφυγής του ο Νικηφόρος υπέβαλεν αργότερον προς Γραμματέα της Μονής Γαβριήλ Ιβηρίτην και διά σχετικής Αναφοράς προς τον Κυβερνήτην Ιωάννην Καποδίστριαν.
Ο Νικηφόρος μετά την εξ Αγίου Όρους διά θαλάσσης διαφυγήν του και την περιπλάνησίν του εις διαφόρους τόπους επί μίαν όλην τριετίαν: την Σκόπελον «δύο χειμώνας» (1821-1822), την Σύρον (1823), την Κεφαλληνίαν και την Ζάκυνθον (1824), κατέληξεν εις την Κέρκυραν (1824)· εκείθεν μετέβη και διέμεινεν εις το Ναύπλιον (1831-1834) και εν τέλει τας Αθήνας (1834-1840). Ο Ήρως ούτος, όπου και εάν ευρίσκετο, ετύγχανεν υπολήψεως και είχεν ενεργόν δράσιν.
Το 1833 προετάθη ως μέλος της Νομοπαρασκευαστικής επί των Εκκλησιαστικών Επιτροπής, αλλά δεν ενεκρίθη από την Κυβέρνησιν, προφανώς ως προσκείμενος εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον. Το 1834 ηκολούθησε την μετεγκατάστασιν του Βασιλέως Όθωνος Α΄ καί της Κυβερνήσεως εις την νέαν Πρωτεύουσαν, την Αθήναν. Το ίδιον έτος, μετά τήν ταυτοποίησιν των ζητημάτων του Αυτοκεφάλου, διωρίσθη μέλος της Επιτροπής επί του Εκκλησιαστικού Ταμείου, θέσιν την οποίαν διετήρησε μέχρι της συνταξιοδοτήσεως αυτού το 1838.
Εις την υπηρεσίαν ταύτην ελάμβανε 200 δραχμάς μηνιαίως, καθώς ο ίδιος μάς πληροφορεί εις την από 20 Οκτωβρίου 1839 επιστολήν του προς την Ιεράν Μονήν Ιβήρων. Μετά δε την παύσιν της Επιτροπής, «ευαρεστηθείσα η Βασιλική Κυβέρνησις» διά τας προς την Πατρίδα αυτού υπηρεσίας και την υπηρεσίαν του εις το Εκκλησιαστικόν Ταμείον, του εχορήγησε μηνιαίαν σύνταξιν («ζαλουβάνιαν») από δραχμών 100 τον μήνα. Διά δε τας προς την Πατρίδα εκδουλεύσεις του, ετιμήθη με το «αργυρούν εθνικόν νομισματόσημον» και τον «σταυρόν του Σωτήρος».
Ο ένδοξος ούτος ανήρ, Χαρτοφύλαξ Νικηφόρος Ιβηρίτης, όπως υπεγράφετο άχρι τέλους, εκοιμήθη εν Αθήναις εκ «στομαχικής αδυναμίας» τήν 9 Μαρτίου 1840 π.η. [= ανήμερον της εορτής των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων], εις ηλικίαν 75 ετών.
Ο Νικηφόρος ήτο φιλομαθής, είχεν επιστημονικά ενδιαφέροντα και εν καιρώ της ησυχίας ενετρύφα εις ανάγνωσιν ιερών βιβλίων, καθώς ο ίδιος αποκαλύπτεται εις την από 20 Οκτωβρίου 1839 επιστολήν του προς την Ιεράν Μονήν Ιβήρων. Η γλώσσα αυτού εν τοις διαφόροις εγγράφοις, είναι μάλλον καθαρά· η δε διαλεκτική του επιχειρηματολογία, αρκούντως ισχυρά. Είχεν επίσης και εύμορφον γραφικόν χαρακτήρα και ορθογραφίαν, γεγονός το οποίο φανεροί, ότι είχεν επιμόρφωσιν και μεγάλην ιστορικήν κατάρτισιν επί ζητημάτων διαφερόντων αυτόν.
Η καταγωγή του Νικηφόρου παρέμενεν άγνωστος επί πολλά έτη εις τους νεωτέρους ιστορικούς· όμως η Κυρία Θεοτόκος, μας εφανέρωσεν εν καιρώ τήν καταγωγήν του. Δυστυχώς, είναι άγνωστος ο τόπος της ταφής του. Ο ίδιος πάντως ήτο και παραμένει ως ιερόν σύμβολον της Αθωνικής γής, γνήσιον πνευματικόν τέκνον του Πατριάρχου Αγίου Γρηγορίου του Ε΄. Δίχως έτερον, ανήκει εις την χορείαν των μεγάλων εκείνων Ηρώων της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821. Διά δε τους νέους Ηρακλειτσιανούς, εις τους οποίους ήτο άγνωστος μέχρι πρό τινος, θα αποτελή εφεξής μέγα καύχημα και παράδειγμα αιώνιον.
Ομολογουμένως, η πρώτη γνωριμία των μετ’ αυτού εγένετο την 10/23 Μαρτίου 2014, ότε προσκληθείς ο υποφαινόμενος υπό της ενταύθα Αδελφότητος των Απανταχού Ηρακλειτσιανών εξεφώνησα σχετικήν ομιλίαν εν τώ Ιερώ Ναώ της Παναγίας Φανερωμένης, ήτις μάλιστα συνέπεσε και με την ημέραν της κοιμήσεως του Νικηφόρου· ήτοι, την εορτήν τών Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων με το πάτριον ημερολόγιο!
Αξιοσημείωτον τυγχάνει και το γεγονός, ότι τον Σεπτέμβριον του 2021 μας απεκαλύφθη και η προσωπογραφία του ιδίου. Αύτη εφιλοτεχνήθη εν Αθήναις υπό του Βέλγου ζωγράφου και διπλωμάτου εις το κλεινόν άστυ Benjamin Mary την 12 Μαρτίου 1840 ν.η., ήτοι εννέα ημέρας πρό της αποβιώσεως τού Νικηφόρου, την 9/21 Μαρτίου 1840.
Διά την κατασκευήν της Προτομής είχομεν θεσμικώς την έγκρισιν της Δημοτικής Κοινότητος Νέας Ηρακλείτσης, του Δημοτικού Συμβουλίου Παγγαίου, της Ιεράς Μητροπόλεως Ελευθερουπόλεως και του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Καβάλας. Αύτη εφιλοτεχνήθη εις το εργαστήριον: «ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗΣ ΜΑΡΜΑΡΑ Α.Ε.», εις την βιομηχανικήν περιοχήν Δράμας. Το μάρμαρον είναι λευκόν, εξαιρετικής ποιότητος, και αποτελεί δωρεάν της Εταιρείας Μαρμάρων Καβάλας με την εμπορικήν επωνυμίαν: «ΜΑΡΜΑΡΑ ΚΟΣΜΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.».
Διά την υλοποίησιν του έργου, από οικονομικής πλευράς, συνεκροτήθη Ερανική Επιτροπή, ήτις και ευοδώθη, καθότι συνεισέφερον τον οβολόν αυτών πρώτη η καθ’ ημάς Ιερά Μονή των Ιβήρων, είτα η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους Άθω, η Ιερά Μονή Φιλοθέου και τινες φιλοπάτριδες Ηρακλειτσιανοί, μέ πρωτοπόρον την αξιότιμον Πρόεδρον της Αδελφότητος των Απανταχού Ηρακλειτσιανών κ. Ασημένιαν Σπυριδωνάκη, ήτις επωμίσθη ευγενώς το μεγαλύτερον μέρος του κόστους κατασκευής και τοποθετήσεως της προτομής. Προς όλους τούτους εκφράζομεν από μέσης καρδίας ενθέρμους ευχαριστίας καί πολλάς Αγιορειτικάς ευχάς.
Εν κατακλείδι, θα ήθελον να επισημάνω, ότι το μνημειακόν τούτο έργον θα έχει εφεξής σπουδαίον συμβολικόν χαρακτήρα ουχί μόνον διά την Νέαν Ηρακλείτσαν και κατ’ επέκτασιν την περιοχήν της Καβάλας, αλλά και δι’ όλην την Μακεδονίαν, η οποία κατά τον ποιητήν Κωστήν Παλαμάν: «είναι τού Σλαύου τ’ όνειρο και του Ρωμιού η λαχτάρα».
Προς τιμήν του επιφανούς τούτου ανδρός και Ήρωος του 1821, όστις ηγωνίσθη διά την Ελευθερίαν της Πατρίδος μας εκ του πολυχρονίου Οθωμανικού ζυγού, θα επιδοθούν εις ένα έκαστον εξ υμών αναμνηστικά ενθύμια της Εκατονταετηρίδος των Ελευθερίων του Αγίου Όρους Άθω (1912-2012).
Άς είναι αιωνία η μακαρία μνήμη του!
Έχετε τας ευχάς του Καθηγουμένου της ημετέρας Ιεράς Μονής Αρχιμανδρίτου Ναθαναήλ και απάσης της Ιβηριτικής Αδελφότητος.
Ζήτω η Πατρίς! Ζήτω το Ορθόδοξον Ελληνικόν Έθνος!
Σχετικό άρθρο: Ο Γέρων Μάξιμος Ιβηρίτης στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ: Χαρτοφύλαξ Νικηφόρος Ιβηρίτης (1765-1840). Ο πρώτος Έλλην Πολιτικός και Στρατιωτικός Διοικητής του Αγίου Όρους Άθω. Τιμή και Δόξα!
