Μελέτη στο Nature Medicine δείχνει ότι ακόμη και μία μόνο αγωγή με αντιβιοτικά, μπορεί να αφήσει μακροχρόνιο «αποτύπωμα» στα βακτήρια του εντέρου
Οι θεραπείες με αντιβιοτικά ενδέχεται να επηρεάζουν το εντερικό μικροβίωμα για πολλά χρόνια μετά τη λήψη τους. Αυτό διαπιστώνει διεθνής επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine και εξετάζει πώς η προηγούμενη χρήση αντιβιοτικών σχετίζεται με τη σημερινή σύνθεση των βακτηρίων που ζουν στο έντερο.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλας στη Σουηδία, διαπίστωσε ότι το ιστορικό χρήσης αντιβιοτικών ενός ατόμου μπορεί να συνδέεται με τη δομή και την ποικιλία του εντερικού μικροβιώματος ακόμη και τέσσερα έως οκτώ χρόνια αργότερα.
Όπως εξηγεί ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Γκάμπριελ Μπαλντάνζι, «παρατηρούμε ότι η λήψη αντιβιοτικών πριν από αρκετά χρόνια εξακολουθεί να σχετίζεται με τη σημερινή σύνθεση του μικροβιώματος. Ακόμη και μία μόνο αγωγή με ορισμένους τύπους αντιβιοτικών μπορεί να αφήσει ανιχνεύσιμα ίχνη».
Αντιβιοτικά και μικροβίωμα εντέρου – Ανάλυση δεδομένων από σχεδόν 15.000 άτομα
Για τις ανάγκες της έρευνας οι επιστήμονες αξιοποίησαν δεδομένα από το εθνικό μητρώο συνταγογράφησης φαρμάκων της Σουηδίας και τα συνέκριναν με αναλύσεις του εντερικού μικροβιώματος σε σχεδόν 15.000 ενήλικες.
Οι ερευνητές χαρτογράφησαν τα βακτήρια που υπάρχουν στο έντερο των συμμετεχόντων και τα συνέκριναν με το ιστορικό χρήσης αντιβιοτικών κατά τα προηγούμενα χρόνια. Με τον τρόπο αυτό κατάφεραν να εξετάσουν πώς διαφορετικοί τύποι αντιβιοτικών συνδέονται με τη σημερινή σύνθεση του μικροβιώματος.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι επιδράσεις διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του αντιβιοτικού.
Ποια αντιβιοτικά συνδέονται με μεγαλύτερες αλλαγές
Οι ισχυρότερες συσχετίσεις παρατηρήθηκαν για την κλινδαμυκίνη, τις φθοριοκινολόνες και τη φλουκλοξακιλλίνη. Τα συγκεκριμένα φάρμακα φαίνεται να σχετίζονται με πιο έντονες και μακροχρόνιες μεταβολές στη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου.
Αντίθετα, η πενικιλίνη V – ένα από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά για λοιμώξεις εκτός νοσοκομείων στη Σουηδία – συνδέθηκε με μικρότερες και πιο βραχυπρόθεσμες αλλαγές στο μικροβίωμα.
Η επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης, καθηγήτρια Μοριακής Επιδημιολογίας Τόουβ Φαλ, χαρακτήρισε μάλιστα «απροσδόκητη» τη σχετικά ισχυρή σχέση που παρατηρήθηκε μεταξύ της φλουκλοξακιλλίνης και των μεταβολών στο μικροβίωμα.
Όπως σημειώνει, τα ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μελλοντικών οδηγιών για τη χρήση αντιβιοτικών, ιδιαίτερα όταν οι γιατροί καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε φάρμακα με παρόμοια αποτελεσματικότητα.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την υγεία
Το εντερικό μικροβίωμα αποτελεί ένα πολύπλοκο οικοσύστημα μικροοργανισμών που παίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στον μεταβολισμό και στην πέψη.
Η διαταραχή της ισορροπίας των βακτηρίων του εντέρου έχει συνδεθεί σε πολλές μελέτες με διάφορες παθήσεις, από μεταβολικές διαταραχές έως φλεγμονώδεις νόσους.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η παρούσα μελέτη εξετάζει μόνο τις συνταγογραφήσεις των τελευταίων οκτώ ετών και ότι μεγαλύτερη χρονική παρακολούθηση θα μπορούσε να δώσει ακόμη πιο σαφή εικόνα για τη διάρκεια των αλλαγών στο μικροβίωμα.
Παράλληλα, το μικροβίωμα κάθε συμμετέχοντα αναλύθηκε μόνο μία φορά. Για τον λόγο αυτό βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη νέα φάση της έρευνας, κατά την οποία συλλέγεται δεύτερο δείγμα από περίπου τους μισούς συμμετέχοντες, ώστε να μελετηθεί καλύτερα πόσο χρόνο χρειάζεται το μικροβίωμα για να επανέλθει.
Φωτογραφία: istock
