Η ελληνική κτηνοτροφία βιώνει την κρισιμότερη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της. Με την εμφάνιση στη Λέσβο του εξαιρετικά μεταδοτικού αφθώδους πυρετού και ενάμιση χρόνο μετά την εμφάνιση της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων, τα στοιχεία (έως 08/03/2026) αποτυπώνουν το μέγεθος της αποτυχίας: 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα, 2.636 μολυσμένες εκτροφές και 484.135 θανατώσεις ζώων. Η διασπορά της ευλογιάς σε όλη τη χώρα, με πρόσφατη την εμφάνιση και στην Ήπειρο, και η απειλή εξάπλωσης τους αφθώδους πυρετού δεν αφήνουν περιθώρια για επικοινωνιακά τεχνάσματα.
- Το χρονικό της αποτυχίας: γατί φτάσαμε ως εδώ;
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι αποτέλεσμα “κακιάς στιγμής”, αλλά μιας σειράς λανθασμένων επιλογών των τελευταίων ετών από την πλευρά του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ):
- Αδράνεια στη Σύσταση Οργάνων: Η κυβέρνηση καθυστέρησε δραματικά να συστήσει το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Κρίσης Ελέγχου, όπως επιβάλλουν η εθνική νομοθεσία (Σχέδιο Αντιμετώπισης ¨Έκτακτης Ανάγκης για την Ευλογιά) και τα διεθνή πρωτόκολλα. Αντ’ αυτού, προτίμησε “επιτροπές ειδικών”, αποκλείοντας τους πλέον έμπειρους επιστήμονες από το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς, τη Διεύθυνση Υγείας των Ζώων και τις Περιφέρειες.
- Πειραματισμοί αντί για Οργάνωση: Το Υπουργείο ανακοίνωσε μέτρα χωρίς επιδημιολογική λογική (π.χ. “πόλεμος δέκα ημερών”), την ώρα που το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητούσε άμεσες προσλήψεις κτηνιάτρων με κατεπείγουσες διαδικασίες.
- Απαξίωση του Δημόσιου Τομέα: Οι δημόσιες κτηνιατρικές υπηρεσίες οδηγούνται σε κατάρρευση. Η κατάργηση των εποχιακών προσλήψεων και η υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών (Περιφερειών και Κτηνιατρικών Εργαστηρίων) άφησαν τη χώρα απροστάτευτη.
- Η σκανδαλώδης παράκαμψη των κτηνιατρικών δομών
Είναι αδιανόητο την ώρα της κρίσης να απαξιώνεται το διαπιστευμένο δίκτυο των Κτηνιατρικών Εργαστηρίων του ΥΠΑΑΤ. Ενδεικτικά:
- Η περίπτωση ΕΚΕΤΑ: Αντί να ενισχυθεί το Κτηνιατρικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, τα δείγματα στέλνονται σε ερευνητικό κέντρο (ΕΚΕΤΑ) που στερείται κτηνιάτρων, καταπατώντας επαγγελματικά δικαιώματα και σπαταλώντας πόρους.
- Το Κενό του Έβρου: Ο Έβρος, η ιστορική “πρώτη γραμμή άμυνας”, αφέθηκε χωρίς ουσιαστική ενίσχυση από τον Αύγουστο του 2024. Η άρνηση της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΑΕ και της Περιφέρειας ΑΜΘ για την άμεση λειτουργία τάφρου απολύμανσης, κάτι που εντέλει έγινε με 15 μήνες καθυστέρηση, παραμένει ένα ερώτημα που ζητά απαντήσεις για τις ευθύνες σχετικά με τη διασπορά της ευλογιάς.
- Το “θρίλερ” του εμβολιασμού: διαφάνεια ή σιωπηρή ανοχή;
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. θέτει αμείλικτα ερωτήματα σχετικά με τις φήμες και τις επίσημες αναφορές για παράνομο εμβολιασμό 1.000.000 ζώων για την ευλογιά:
- Πώς γνωρίζει η Επιτροπή τον ακριβή αριθμό των παράνομων εμβολίων και γιατί δεν έχουν υπάρξει διώξεις;
- Υπάρχει τελικά σιωπηρή ανοχή; Μια τέτοια πολιτική θα οδηγήσει σε ενδημική κατάσταση, καταστρέφοντας το καθεστώς “ελεύθερης χώρας” και πλήττοντας ανεπανόρθωτα τις εξαγωγές μας.
- Γιατί δεν έχει οριστεί το “σημείο καμπής” που θα οδηγούσε σε επίσημο, οργανωμένο εμβολιασμό με τεχνολογία DIVA (που επιτρέπει τη διάκριση εμβολιασμένου από νοσούν ζώο), όπως προβλέπεται από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς για την Ευλογιά των Αιγών και των Προβάτων;
- Η στρατηγική “Stamping Out” που κατέρρευσε
Η μέθοδος της άμεσης θανάτωσης (stamping out) ακυρώνεται στην πράξη όταν οι θανατώσεις γίνονται μετά από 20, 30 ή και 50 ημέρες αντί για 48 ώρες. Αυτή η καθυστέρηση μετατρέπει το μέτρο από μέσο καταστολής σε μέσο διασποράς του ιού. Ταυτόχρονα, η έλλειψη Τράπεζας Ζωικού Γενετικού Υλικού απειλεί με αφανισμό σπάνιες εγχώριες φυλές.
- Οι προτάσεις του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. – Το αίτημα για το “τώρα”
Με την εμφάνιση κρούσματος Αφθώδης Πυρετού, αλλά και το 3ο κύμα της νόσου της Ευλογιάς να αναμένεται, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά:
- Άμεση και δίκαιη αποζημίωση των πληγέντων κτηνοτρόφων, χωρίς τιμωρητικές εξαιρέσεις.
- Γενναία ενίσχυση της Δημόσιας Κτηνιατρικής: Οι 61 προσλήψεις που ανακοινώθηκαν για το 2026 είναι εμπαιγμός.
- Ενεργοποίηση και Ενίσχυση των Τοπικών Κέντρων Ελέγχου με πλήρη συντονισμό όλων των υπηρεσιών (Αστυνομία, Δήμοι, Περιφέρειες).
- Επιστημονική Τεκμηρίωση: Χρηματοδότηση έρευνας για την ασφάλεια των προϊόντων και την αξιολόγηση των εμβολίων.
Είναι άδικο για την ελληνική κτηνοτροφία να διαθέτει κορυφαίο επιστημονικό προσωπικό και αυτό να απαξιώνεται ή να εξαντλείται σε αντίξοες συνθήκες, καθώς η κρίση της ευλογιάς βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και ο Αφθώδης Πυρετός βρίσκεται ήδη στη χώρα μας.
Αν συνεχιστεί η ίδια τακτική, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. τονίζει ότι η διάλυση του μέχρι σήμερα πλεονεκτικού τομέα της αιγοπροβατοτροφίας της χώρας, αλλά και της κτηνοτροφίας εν συνόλω (αφού με τον αφθώδη πυρετό πλήττονται τα βοοειδή, τα αιγοπρόβατα και οι χοίροι), είναι προ των πυλών.
