Αναλύοντας προσεκτικά την εικόνα των αγροτικών µονάδων που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα τα τελευταία 50 χρόνια, προκύπτει αβίαστα το συµπέρασµα ότι οι περιπτώσεις γνήσιων καλλιεργητών µε δυνατότητα σταθερής πρόσβασης σε παραγωγικές γαίες, ανεξάρτητα αν αυτές ήταν ιδιόκτητες ή ενοικιαζόµενες, έχουν καταφέρει να δηµιουργήσουν αξιοζήλευτες επιχειρήσεις και ατενίζουν το µέλλον µε αισιοδοξία.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί
Αντίθετα, πολλές από τις αγροτικές επιχειρήσεις που χάθηκαν στην πορεία αυτών των χρόνων, είναι και αυτές που είχαν την ατυχία από τη µια χρονιά στην άλλη να χάσουν την επαφή τους µε κάποια αξιόλογα αγροκτήµατα (τόσο σε έκταση όσο και σε ποιότητα γης) και εξ αυτού του λόγου να µην είναι σε θέση στη συνέχεια να κάνουν απόσβεση των επενδύσεών τους.
Γενικότερα πάντως, η αστάθεια που διέπει τη σχέση των καλλιεργητών µε τη γη, ειδικά στις ετήσιες καλλιέργειες όπου τα ενοικιαστήρια δεν είναι πολυετή και χρήζουν ανανέωσης κάθε χρόνο, καθίσταται µεγάλο πρόβληµα. Είναι µια από τις πιο σοβαρές αιτίες απουσίας µακροχρόνιου προγραµµατισµού και στρατηγικής ανάπτυξης από τους αγρότες που έχουν την ευθύνη διοίκησης αυτών των εκµεταλλεύσεων.
Έτσι, ενώ σε όλες οι µελέτες και τις αναφορές των ιθυνόντων γίνεται συχνά συζήτηση για τον «µικρό και πολυτεµαχισµένο κλήρο» και το φρένο που αυτός βάζει στην ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας, δεν υπάρχει πουθενά ένα ολοκληρωµένο σχέδιο προσέλκυσης της αγροτικής γης από τους πραγµατικούς καλλιεργητές ή διευκόλυνσης, έστω, των πολυετών συµβολαίων ενοικίασης για αγροτική καθαρά χρήση.
Ακόµα και το πλαίσιο µέτρων χρηµατοδότησης των αγροτών για την αγορά γης, παραµένει µονίµως αδύναµο και περίπλοκο. Είτε πρόκειται για αναπτυξιακά προγράµµατα (καθεστώς επιχορήγησης) είτε για συνήθη χρηµατοδοτικά εργαλεία των τραπεζών, όταν η συζήτηση φθάνει στην αγορά γης, όλα γίνονται δύσκολα.
Με απλά λόγια, το κράτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν σου δίνουν εύκολα χρήµατα για να αγοράσεις χωράφι µε σκοπό την αγροτική χρήση. Σε κάποιες µόνο περιπτώσεις, διευκολύνουν τη χρηµατοδότηση όταν αυτή, δηλαδή η αγορά γης, εντάσσεται σε µια ευρύτερη αγροτική δραστηριότητα ή επένδυση. Και πάλι αν.
Στο βασικό σενάριο, αν κάποιος θέλει να αγοράσει γη, αυτό γίνεται συνήθως µέσω δανείου. Για όλους αυτούς τους λόγους, µοιάζει να αποκτούν ιδιαίτερο νόηµα τα εργαλεία της νέας περιόδου της ΚΑΠ (2023–2027), τα οποία προσφέρουν ευνοϊκούς όρους, όπως χαµηλότερα επιτόκια, επιδότηση επιτοκίου για κάποια χρόνια και συχνά περίοδο χάριτος. Σε ορισµένες περιπτώσεις, ειδικά για τους νέους ή τους νεοεισερχόµενους στον αγροτικό τοµέα, το επιτόκιο µπορεί να µειωθεί σηµαντικά ή ακόµα και να επιδοτηθεί πλήρως για ένα διάστηµα, κάνοντας την αγορά γης πιο προσιτή.
