Συνολικά πέντε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η ιταλική, «αποδομούν συστηματικά και σκόπιμα το κράτος δικαίου», αναφέρει μια ετήσια έκθεση για τις πολιτικές ελευθερίες στην Ευρώπη, όπως αναφέρει η εφημερίδα La Repubblica. Η Ιταλία είναι η μόνη από τις πέντε στη Δυτική Ευρώπη: οι άλλες τέσσερις – Ουγγαρία, Βουλγαρία, Σλοβακία και Κροατία- ανήκουν στην ομάδα χωρών της Ανατολικής Ευρώπης που εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού.
Βασισμένη σε στοιχεία που παρείχαν μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) σε 22 χώρες, η έκθεση του «Civil Liberties Union for Europe 2026» περιγράφει τις πέντε αυτές κυβερνήσεις ως «αποδομητές» που δραστηριοποιούνται ενεργά στην αποδυνάμωση αυτού που στα αγγλικά αποκαλείται «rule of law», δηλαδή του κράτους δικαίου: του σεβασμού των αξιών της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, υπό τον έλεγχο ανεξάρτητων και αμερόληπτων δικαστικών οργάνων.
Στην Ιταλία, η έκθεση επισημαίνει, μεταξύ άλλων, την υιοθέτηση ενός ιδιαίτερα περιοριστικού διατάγματος που ποινικοποιεί τα μπλόκα στους δρόμους και άλλες μορφές διαμαρτυρίας, ενισχύοντας παράλληλα τις εξουσίες της αστυνομίας.
Η έρευνα καταγράφει επίσης την τάση της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι για «έναν ολοένα και πιο επικριτικό και εχθρικό πολιτικό λόγο απέναντι στο δικαστικό σύστημα και στους θεσμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα», περιορισμένη πρόοδο στις προσπάθειες κατά της διαφθοράς και αύξηση των επιθέσεων κατά δημοσιογράφων.
Η ποινικοποίηση της διαμαρτυρίας και η ενίσχυση διοικητικών μέτρων κατά πολιτικών ακτιβιστών, μειονοτήτων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν επίσης σημεία κριτικής που απευθύνει η έκθεση προς την ιταλική κυβέρνηση.
