Ιστορική επιδείνωση καταγράφει η ψυχολογία των Αμερικανών καταναλωτών, καθώς ο συνδυασμός γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αυξανόμενου κόστους ζωής αναδιαμορφώνει τις προσδοκίες για την οικονομία. Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν μια έντονη μεταστροφή προς την απαισιοδοξία, με τον πληθωρισμό να επιστρέφει στο επίκεντρο των ανησυχιών.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν υποχώρησε στις 47,6 μονάδες τον Απρίλιο, σημειώνοντας πτώση 10,7% σε σχέση με τον Μάρτιο και αγγίζοντας το ιστορικά χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η επιδείνωση ήταν γενικευμένη: Ο δείκτης τρεχουσών συνθηκών κατέγραψε διψήφια πτώση, ενώ αντίστοιχη ήταν η εικόνα και στις προσδοκίες για το μέλλον
Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας, Τζο’αν Χτσου, τα σχόλια των συμμετεχόντων δείχνουν ότι σημαντικό μέρος των καταναλωτών αποδίδει την επιδείνωση στον πόλεμο στο Ιράν και στις επιπτώσεις του στην οικονομία.
Άλμα στις πληθωριστικές προσδοκίες
Παράλληλα με την πτώση της εμπιστοσύνης, οι πληθωριστικές προσδοκίες κατέγραψαν απότομη άνοδο.
Οι καταναλωτές εκτιμούν πλέον ότι οι τιμές θα αυξηθούν κατά 4,8% τον επόμενο χρόνο, από 3,8% τον Μάρτιο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2025, ενώ σε ορίζοντα πενταετίας, οι προσδοκίες αυξήθηκαν στο 3,4%.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την έντονη ανησυχία για τη διατηρησιμότητα των αυξήσεων στις τιμές, ιδίως υπό το βάρος των ενεργειακών πιέσεων.
Τα στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ επιβεβαιώνουν την εικόνα πίεσης: Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,9% τον Μάρτιο, οδηγώντας τον ετήσιο πληθωρισμό στο 3,3%.
Η κύρια αιτία ήταν η εκτόξευση των τιμών ενέργειας, ενώ οι τιμές τροφίμων παρέμειναν σχετικά σταθερές.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία των στοιχείων έχει σημασία: μεγάλο μέρος της έρευνας ολοκληρώθηκε πριν από την ανακοίνωση της εκεχειρίας της 7ης Απριλίου. Αυτό σημαίνει ότι αποτυπώνει κυρίως τις συνθήκες του Μαρτίου, οπότε η αβεβαιότητα ήταν στο αποκορύφωμά της.
Παράθυρο ανάκαμψης με εύθραυστες ισορροπίες
Παρά τη βαθιά επιδείνωση, διαφαίνεται περιθώριο βελτίωσης, εφόσον σταθεροποιηθούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις και αποκλιμακωθούν οι τιμές ενέργειας.
Η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των αγορών και η αποκλιμάκωση των διαταραχών στην προσφορά θα μπορούσαν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη.
Ωστόσο, όσο ο πληθωρισμός παραμένει ευαίσθητος σε εξωγενείς κραδασμούς, η πορεία της καταναλωτικής ψυχολογίας θα συνεχίσει να κινείται σε εύθραυστο έδαφος.
