Πότε ενδείκνυται η θερμική κατάλυση (με ραδιοσυχνότητες, μικροκύματα ή λέιζερ) και πού εφαρμόζεται.
Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι πολύ συχνοί, καθώς απαντώνται στο 60-70% του πληθυσμού, με τις γυναίκες να τους εμφανίζουν έως και τέσσερις φορές συχνότερα από τους άνδρες.
Υπολογίζεται ότι στις ηλικίες άνω των 60 ετών, ο μισός πληθυσμός έχει όζους στον θυρεοειδή αδένα, οι οποίοι συχνά παραμένουν ασυμπτωματικοί και αδιάγνωστοι.
Στο σχεδόν 90-95% των περιπτώσεων, οι όζοι αυτοί είναι καλοήθεις. Ακόμα όμως και εάν χρειασθεί να αφαιρεθούν, αυτό μπορεί να γίνει με λιγότερο επεμβατικές λύσεις, οι οποίες εφαρμόζονται σε πολλά δημόσια νοσοκομεία της χώρα μας.
Τις τεχνικές αυτές παρέχει η Επεμβατική Ακτινολογία, η οποία έχει αλλάξει σημαντικά την τελευταία δεκαετία τη θεραπευτική προσέγγιση των θυρεοειδικών όζων. Οι βασικές τεχνικές που εφαρμόζονται είναι:
- Η θερμική κατάλυση με ραδιοσυχνότητες
- Η θερμική κατάλυση με μικροκύματα
- Η θερμική κατάλυση με λέιζερ
«Η Επεμβατική Ακτινολογία προσφέρει λιγότερο επεμβατικές λύσεις, με μεγαλύτερη ακρίβεια, χωρίς γενική αναισθησία, χωρίς μεγάλη νοσηλεία και με ταχύτερη αποκατάσταση για τον ασθενή», αναφέρει στο Πρακτορείο Fm η ακτινοδιαγνώστρια – επεμβατική ακτινολόγος δρ Μυρσίνη Γκέλη, διευθύντρια του Ακτινοδιαγνωστικού Τμήματος και της Κλινικής Επεμβατικής Ακτινολογίας στο Ογκολογικό Νοσοκομείο «Ο Άγιος Σάββας».
Οι ενδείξεις…
Οι όζοι του θυρεοειδούς αντιμετωπίζονται με τις ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες κυρίως όταν είναι:
- Καλοήθεις όζοι, που προκαλούν συμπτώματα όπως δυσκολία στην κατάποση ή αισθητικό πρόβλημα
- Λειτουργικοί, «θερμοί» όζοι, που προκαλούν υπερθυρεοειδισμό
- Επιλεγμένες υποτροπές καρκίνου του θυρεοειδούς
- Ορισμένα χαμηλού κινδύνου μικροκαρκινώματα
Εφαρμόζονται επίσης σε ασθενείς που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση. Τέλος, εφαρμόζονται και σε ειδικές περιπτώσεις σε αδενώματα παραθυρεοειδούς με υπερπαραθυρεοειδισμό.
«Παρόλα αυτά, το χειρουργείο παραμένει η βασική θεραπεία για τους περισσότερους κακοήθεις όζους», προσθέτει η δρ Γκέλη.
…και πότε δεν εφαρμόζονται
Αντιθέτως, δεν είναι κατάλληλοι για θερμική κατάλυση οι όζοι όταν δεν έχει επιβεβαιωθεί η καλοήθεια με βιοψία. Ούτε είναι κατάλληλοι όταν είναι πολύ μεγάλοι και δεν απεικονίζονται πλήρως στο υπερηχογράφημα.
Αντένδειξη για θερμική κατάλυση αποτελούν επίσης οι πολλές αποτιτανώσεις, η ύπαρξη πολλών διάχυτων όζων και οι ασθενείς με σοβαρό πρόβλημα με την πηκτικότητα του αίματος.
Τα πλεονεκτήματα
Οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες για τους όζους του θυρεοειδούς έχουν αρκετά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την κλασική χειρουργική επέμβαση. Εκτός από την αποφυγή της γενικής αναισθησίας, πρόσθετο πλεονέκτημα είναι η διατήρηση του μεγαλύτερου μέρους του θυρεοειδούς αδένα.
Υπάρχει επίσης μικρότερος κίνδυνος αναπτύξεως υποθυρεοειδισμού, λιγότερος πόνος και δυνατότητα επανάληψης της θεραπείας εάν χρειαστεί.
Με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές επιτυγχάνεται επίσης ταχύτερη ανάρρωση και επιστροφή στις δραστηριότητες. Δεν υπάρχει, τέλος, χειρουργική τομή ή ουλή.
Οι όζοι συρρικνώνονται σημαντικά αλλά σταδιακά μετά τη θεραπεία. Σημαντική μείωση παρατηρείται ήδη από τους 3 μήνες, επισημαίνει η δρ Γκέλη. Στους 6-12 μήνες, η μείωση φθάνει συνήθως το 50-90% του αρχικού όγκου. Μερικές φορές, εξ άλλου, συνεχίζεται και μετά τον πρώτο χρόνο.
Οι πιθανές επιπλοκές
Ωστόσο όπως όλες οι θεραπείες, έτσι και οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες για τους όζους θυρεοειδούς μπορεί να έχουν επιπλοκές.
Στο 1% των περιπτώσεων εμφανίζονται αλλαγές στη φωνή, που όμως συνήθως είναι παροδικές και υποχωρούν. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις παρατηρείται μόνιμη βλάβη του λαρυγγικού νεύρου.
Μία άλλη δυνητική επιπλοκή είναι ο μόνιμος υποθυρεοειδισμός. Ωστόσο εμφανίζεται πολύ σπανιότερα σε σύγκριση με τις χειρουργικές επεμβάσεις με τις οποίες αντιμετωπίζονται οι όζοι του θυρεοειδούς.
Υπάρχουν επίσης και άλλες, σαφώς ηπιότερες επιπλοκές όπως:
- Ήπιος πόνος ή αίσθημα καύσου (κάψιμο)
- Μικρό αιμάτωμα ή οίδημα (πρήξιμο)
- Σε σπάνιες περιπτώσεις δερματικό έγκαυμα ή ρήξη όζου
«Το συνολικό ποσοστό επιπλοκών είναι περίπου 3%. Οι σοβαρές επιπλοκές παρατηρούνται στο 1% έως 1,5% των ασθενών», προσθέτει η ειδικός.
Στα δημόσια νοσοκομεία από το 2014
Η θερμική κατάλυση θυρεοειδούς εφαρμόζεται σε χώρες της Ευρώπης όπως η Ιταλία από το 2002. Στην Ελλάδα άρχισε το 2014 και μάλιστα σε δημόσια νοσοκομεία από επεμβατικούς ακτινολόγους. Κατά την δρα Γκέλη νοσοκομεία με οργανωμένη εμπειρία είναι:
- Ο Άγιος Σάββας
- Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικόν
- Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ
- Το Νοσοκομείο Παπανικολάου
- Το Ασκληπιείο Βούλας
Όσον αφορά τις ιατρικές ειδικότητες, οι οποίες εφαρμόζουν θερμική κατάλυση, η δρ Γκέλη επισημαίνει ότι οι επεμβατικοί ακτινολόγοι είναι οι πιο συχνοί χειριστές της τεχνικής.
Άλλες ειδικότητες που εφαρμόζουν τη μέθοδο είναι ενδοκρινολόγοι, χειρουργοί θυρεοειδούς ή ωτορινολαρυγγολόγοι. Ωστόσο αυτές οι ειδικότητες χρειάζονται επάρκεια και άδεια πιστοποίησης στον υπέρηχο.
Αξίζει να αναφερθεί ότι οι τεχνικές θερμικής κατάλυσης δεν εφαρμόζονται μόνο στον θυρεοειδή, αλλά και σε άλλα όργανα όπως το ήπαρ, οι νεφροί, οι πνεύμονες και τα οστά, τόσο σε καλοήθεις όσο και σε κακοήθεις βλάβες.
Φωτογραφία: iStock
