Η δημόσια πρόταση που έκανε ο δήμαρχος της Αθήνας Χάρης Δούκας, για κοινό εκλογικό μέτωπο μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ, επαναφέρει τη συζήτηση για τις πιθανές μετεκλογικές ισορροπίες στον προοδευτικό χώρο, καθώς ο δήμαρχος Αθηναίων άνοιξε (έστω και με σαφείς επιφυλάξεις) το ενδεχόμενο διαλόγου μεταξύ της Χαριλάου Τρικούπη και του πολιτικού φορέα του Αλέξη Τσίπρα, με αναφορές στο σενάριο κοινής καθόδου υπό την ονομασία «ΕΛΑΣ».
Η παρέμβασή του έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αναταράξεις και έντονες συζητήσεις εντός και εκτός ΠΑΣΟΚ.
Το πολιτικό σενάριο πίσω από την παρέμβαση
Σε μια χρονική στιγμή όπου η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ έχει χαράξει ξεκάθαρη γραμμή αυτόνομης πορείας, ο Χάρης Δούκας επιχείρησε να μετατοπίσει το πλαίσιο της συζήτησης, θέτοντας στο τραπέζι ένα υποθετικό αλλά πολιτικά φορτισμένο σενάριο: τη διερεύνηση κοινής εκλογικής καθόδου των δύο χώρων σε περίπτωση δεύτερων εκλογών, εφόσον κάτι τέτοιο θα μπορούσε να διαμορφώσει πλειοψηφικό ρεύμα απέναντι στη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα, ο ίδιος έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι δεν τίθεται θέμα αλλαγής της επίσημης γραμμής του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει αποφασίσει την αυτόνομη πορεία του κόμματος. Ωστόσο, όπως σημείωσε, ο πολιτικός ρεαλισμός των επαναληπτικών εκλογών και το ενδεχόμενο κατακερματισμού του προοδευτικού χώρου επιβάλλουν, έναν ανοιχτό διάλογο για τις προϋποθέσεις συνεργασιών.
Ο Χάρης Δούκας, μιλώντας σε τηλεοπτική του συνέντευξη, υποστήριξε ότι η αυτόνομη πορεία «δεν σημαίνει απομόνωση ή περιχαράκωση», αφήνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα υπέρ της αναζήτησης συγκλίσεων. Όπως ανέφερε, σε περίπτωση όπου η Νέα Δημοκρατία βρεθεί σε χαμηλότερα ποσοστά, το άθροισμα των προοδευτικών δυνάμεων δεν μπορεί να αγνοηθεί.
«εγώ νομίζω ότι δεν πρέπει να αποκλείουμε σε καμία περίπτωση τον διάλογο, και ξαναλέω και πάλι, νομίζω αφορά το δικό μου κόμμα, αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να αφορά και το κόμμα του κυρίου Τσίπρα, ότι ο αντίπαλός μας πρέπει να είναι η Νέα Δημοκρατία. Διότι σε διαφορετική περίπτωση, η πολιτική αλλαγή είναι μπερδεμένη, μπερδεύεται ο κόσμος τι ακριβώς σημαίνει αυτό, και ταυτόχρονα δημιουργείται μια πολυδιάσπαση η οποία είναι δώρο στον κύριο Μητσοτάκη», είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Αθηναίων.
Με αυτό το σκεπτικό, έθεσε ανοιχτά το ερώτημα αν το ΠΑΣΟΚ και ο πολιτικός χώρος που εκπροσωπεί ο Αλέξης Τσίπρας θα μπορούσαν να συζητήσουν εκ των προτέρων ένα πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο όπως είπε, θα πρέπει να περιλαμβάνει προγραμματικές συγκλίσεις και σαφείς πολιτικές γραμμές.
Η αναφορά του σε «προοδευτική διακυβέρνηση» επανέφερε στο προσκήνιο το διαχρονικό δίλημμα στρατηγικής: σύγκλιση ή αυτόνομη πορεία.
Οι αναφορές στο μοντέλο της Αθήνας και το πολιτικό επιχείρημα
Για να ενισχύσει το επιχείρημά του, ο δήμαρχος Αθηναίων επικαλέστηκε το παράδειγμα των δημοτικών εκλογών στην Αθήνα, όπου όπως υποστήριξε, η συνεργασία διαφορετικών δυνάμεων στη δεύτερη Κυριακή οδήγησε σε ανατροπή των αρχικών συσχετισμών. Η λογική αυτή, όπως είπε, μπορεί να λειτουργήσει και σε εθνικό επίπεδο, εφόσον υπάρξει στρατηγική σύγκλιση και όχι αποσπασματικές συνεργασίες της τελευταίας στιγμής.
Αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ
Το επιχείρημα αυτό, ωστόσο, έχει ήδη προκαλέσει ποικίλες ερμηνείες εντός του ΠΑΣΟΚ, με στελέχη να εκτιμούν ότι ανοίγει πρόωρα μια συζήτηση που το κόμμα επιδιώκει να κρατήσει σε διαφορετικό επίπεδο, τουλάχιστον μέχρι την εκλογική κάλπη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η τοποθέτηση του δημάρχου της Αθήνας ότι βασικός πολιτικός αντίπαλος παραμένει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πριν και μετά τις εκλογές. Η φράση αυτή ερμηνεύτηκε ως έμμεση απάντηση σε πρόσφατες τοποθετήσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ, όπως της Άννα Διαμαντοπούλου, οι οποίες άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικών στρατηγικών προσεγγίσεων μετά την κάλπη.
Ο Χάρης Δούκας προειδοποίησε ότι ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου λειτουργεί τελικά υπέρ της Νέας Δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας πως κάθε συζήτηση για πολιτική αλλαγή πρέπει να έχει καθαρό αντίπαλο και ξεκάθαρο στόχο. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως είπε, το εκλογικό σώμα οδηγείται σε σύγχυση, αποδυναμώνοντας τις προοπτικές κυβερνητικής εναλλακτικής.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε την ανάγκη διατήρησης του αφηγήματος περί νίκης, ακόμη και με οριακή διαφορά, τονίζοντας ότι η αλλαγή ρητορικής μπορεί να αποδυναμώσει την εκλογική δυναμική του ΠΑΣΟΚ. «Ο κόσμος ψηφίζει με την προσδοκία της ανατροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας σαφές πολιτικό στίγμα για τη στρατηγική του κόμματος.
