Οι χρηματικές δωρεές και οι γονικές παροχές μπορούν να ανακληθούν και να επιστραφούν τα ποσά που δωρίσθηκαν, αλλά αν καταβλήθηκε φόρος, αυτός δεν επιστρέφεται.
Το μήνυμα αυτό στέλνει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, με αφορμή περιπτώσεις στις οποίες δεν τηρήθηκε η διαδικασία της δωρεάς ή πραγματικά οι δωρητές και οι δωρεοδόχοι το μετάνιωσαν. Είτε έτσι είτε αλλιώς, ο φόρος που βεβαιώθηκε δεν επιστρέφεται, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Με βάση τις αποφάσεις της ΔΕΔ, τα κυριότερα προβλήματα εντοπίζονται συνήθως:
- Σε δωρεές από γονείς σε τέκνο ή από παππού σε εγγόνι και το αντίστροφο, αλλά λόγω λάθους στη διαδικασία (π.χ. δεν έγινε τραπεζική μεταφορά χρημάτων) χάθηκε το αφορολόγητο όριο και επιβλήθηκε φόρος 10% ή και πρόστιμο 50% επί του φόρου.
- Έγινε χρηματική δωρεά μεταξύ αδελφών, αλλά στη συνέχεια επιχείρησαν να την ανακαλέσουν επειδή ο προβλεπόμενος φόρος είναι 20% επί των ποσού που δωρίζεται.
- Σε «τριγωνικές συναλλαγές», κατά τις οποίες επιχειρείται να μεταφερθεί ένα ποσό από αδελφό σε αδελφό με ενδιάμεσο έναν γονέα. Δηλαδή δωρίζεται το ποσό από τον αδελφό στον πατέρα και στη συνέχεια ο πατέρας το μεταφέρει στο άλλο τέκνο που είναι αφορολόγητες και οι δύο συναλλαγές. Αν όμως, οι δύο συναλλαγές γίνουν σε διάστημα λιγότερο των έξι μηνών τότε η Εφορία τη θεωρεί τριγωνική συναλλαγή που έγινε για να αποφύγουν τον φόρο 20% και επιβάλει τον φόρο και το πρόστιμο.
- Σε περιπτώσεις που δωρίζει ένα ποσό π.χ. η μητέρα προς το τέκνο, αλλά ή ίδια δεν έχει εισοδήματα που να δικαιολογούν τη δωρεά.
- Η δωρεά από γαμπρό σε πεθερό/ά ή από νύφη σε πεθερό/ά και το αντίστροφο, που υπάρχει η εντύπωση πως είναι αφορολόγητη μέχρι 800.000 ευρώ, αλλά, φορολογείται με 20%, καθώς πρόκειται κατηγορία συγγένειας Β΄.
Μετά την απομάκρυνση από το ταμείο…
Με τη γνωστοποίηση του φόρου και του προστίμου, οι συναλλασσόμενοι επιχειρούν να ανακαλέσουν τη δωρεά, πλην όμως οι φόροι που βεβαιώθηκαν δεν σβήνονται.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, μέσα από αρκετές αποφάσεις της διευκρινίζει πως, οι δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές κατά πλήρη κυριότητα, οι οποίες ανακαλούνται με συμφωνία των μερών αντιμετωπίζονται ως εξής:
- Μέσα σε μία πενταετία από τη σύσταση τους, φορολογούνται για τη σύσταση τους, όχι όμως και για την ανάκληση ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών.
- Μετά πάροδο πενταετίας, φορολογούνται τόσο για τη σύσταση τους όσο και για την ανάκληση, ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών».
- Σε περίπτωση ανάκλησης δωρεάς με συμφωνία των συμβαλλομένων μερών, υπόκειται σε φόρο η σύσταση της δωρεάς, η οποία εξακολουθεί να επάγει όλα τα έννομα αποτελέσματα που απορρέουν από αυτή και συγκεκριμένα η υποχρέωση καταβολής του οικείου φόρου.
- Σε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης, με την οποία «ανακαλείται» η αρχική δήλωση άτυπης γονικής παροχής/δωρεάς από τους δηλούντες, οι οποίοι επικαλούνται πλάνη τους, όπως π.χ. η υποβολή της δήλωσης έγινε πριν τη σύσταση της δωρεάς, η οποία όμως δεν πραγματοποιήθηκε, ή ότι η χρηματική δωρεά πραγματοποιήθηκε για την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο, η οποία αγορά όμως δεν πραγματοποιήθηκε), δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
- Εν πάση περιπτώσει, για τις δωρεές που ανακαλούνται, ο φόρος που βεβαιώθηκε κατά τη σύνταξη της πράξης, δεν διαγράφεται εάν έχει βεβαιωθεί και δεν επιστρέφεται αν έχει καταβληθεί.
