Χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν το Σάββατο (3/10) στους δρόμους ισπανικών πόλεων, ζητώντας την προκήρυξη γενικής απεργίας, μία ημέρα μετά την απόρριψη από το Κογκρέσο δύο κυβερνητικών νομοθετικών διαταγμάτων που στόχευαν στην ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών.
Το ισπανικό κοινοβούλιο καταψήφισε την Παρασκευή το βασικό κυβερνητικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με 178 ψήφους κατά και 172 υπέρ.
Η απόφαση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις έξω από το κοινοβούλιο, όπου εκατοντάδες διαδηλωτές φώναζαν «Ντροπή!» και «τα κέρδη σας, η δυστυχία μας». Το Συνδικάτο Ενοικιαστών ανακοίνωσε ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν, ενώ νέες μαζικές συγκεντρώσεις έχουν προγραμματιστεί για την Κυριακή.
People hold up keys as a sign of protest during a demonstration demanding stronger laws to protect renters in Madrid, Spain, Saturday, Oct. 3, 2026. (AP Photo/Andrea Comas)
Το σχέδιο προέβλεπε πάγωμα των εξώσεων για ευάλωτους ενοικιαστές έως το 2030, διετή παράταση των υφιστάμενων μισθώσεων με σταθερό ενοίκιο και αυστηρότερους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει τα μέτρα μετά το νέο κύμα διαμαρτυριών που ξέσπασε με αφορμή την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι όπου ζούσε επί περίπου 70 χρόνια. Η υπόθεσή της μετατράπηκε σε σύμβολο της οργής για το κόστος της στέγης. Νέοι έστησαν σκηνές στην Πουέρτα ντελ Σολ, στο κέντρο της Μαδρίτης, και σε άλλες ισπανικές πόλεις, ζητώντας μεγαλύτερη προστασία για τους ενοικιαστές.
«Η κατασκήνωση θα συνεχιστεί και θα επεκταθεί και σε άλλες γειτονιές. Στόχος μας είναι μια γενική απεργία», δήλωσε στο Reuters η εκπρόσωπος του συνδικάτου Ενοικιαστών, Αλίθια ντελ Ρίο.
Νέος γύρος κινητοποιήσεων
Στη Μαδρίτη, οι διοργανωτές κάνουν λόγο για περίπου 500.000 συμμετέχοντες, ενώ οι αρχές υπολογίζουν τον αριθμό τους σε περίπου 70.000. Ακτιβιστές έχουν κατασκηνώσει εδώ και περίπου μία εβδομάδα στην Πουέρτα ντελ Σολ, μία από τις κεντρικότερες και πιο τουριστικές πλατείες της ισπανικής πρωτεύουσας.
Οι διαδηλωτές κρατούν πανό με το σύνθημα «Γενική απεργία» και φωνάζουν συνθήματα όπως «Κάτω ο ραντιερισμός», διαμαρτυρόμενοι για το υψηλό κόστος στέγασης και τις αυξήσεις των ενοικίων, όπως σημειώνει το Euronews.
Activists shelter from heavy rain as they camp at Sol square following the eviction of 87-year-old Maria del Carmen Abascal to demand stronger laws to protect renters in Madrid, Spain, Friday, Oct. 2, 2026. (AP Photo/Manu Fernandez)
Η κινητοποίηση παραμένει ειρηνική, υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία. Ο πρόεδρος της εργοδοτικής συνομοσπονδίας CEOE, Αντόνιο Γκαραμέντι, δήλωσε ότι σέβεται τις διαδηλώσεις, προειδοποίησε όμως ότι θα λάβει μέτρα σε περίπτωση που προκηρυχθεί γενική απεργία, την οποία θεωρεί «παράνομη».
Η Ένωση Ενοικιαστών, που συντονίζει τις κινητοποιήσεις, υποστηρίζει ότι υπάρχει «αγεφύρωτη απόσταση ανάμεσα σε αυτό που θέλει ο κόσμος και σε αυτό που ψηφίζουν τα κόμματα».
Μεταξύ των αιτημάτων της περιλαμβάνονται μείωση των ενοικίων κατά 50%, συμβάσεις αορίστου διάρκειας και απαλλοτρίωση κατοικιών που ανήκουν σε επενδυτικά funds. Η εκπρόσωπος της Ένωσης, Βαλέρια Ράκου, δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη οριστεί ημερομηνία για τη γενική απεργία, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με άλλες οργανώσεις, με στόχο μια κινητοποίηση που θα είναι, όπως είπε, «ιστορική».
Ένταση στη Βαλένθια
Στη Βαλένθια, οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν προς το Palau de les Arts Reina Sofía, όπου πραγματοποιείται το Valencia Real Estate Summit 2026, συνέδριο για επενδύσεις στην αγορά ακινήτων. Μεταξύ των ομιλητών είναι και ο πρώην επικεφαλής των Ciudadanos, Αλμπέρτ Ριβέρα.
Ορισμένοι διαδηλωτές απομάκρυναν κιγκλιδώματα και έσπασαν τον αστυνομικό κλοιό, ενώ σημειώθηκε ρίψη αντικειμένων εναντίον αστυνομικών. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες. Αρκετοί διαδηλωτές κατάφεραν να φτάσουν στο πάνω τμήμα του κτιρίου.
Η πορεία είχε οργανωθεί από τέσσερις οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Ένωση Ενοικιαστών και η Ένωση Στέγασης.
«Κύμα» διαδηλώσεων σε δεκάδες πόλεις
Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και σε πολλές ακόμη πόλεις της χώρας. Στο Ντονόστια, η διαμαρτυρία συνεχίστηκε για δεύτερη ημέρα, με πρωτοβουλία του συνδικάτου LAB και τη στήριξη της Ένωσης Ενοικιαστών. Στο Κάδιθ, όπου σύμφωνα με τους διοργανωτές το μέσο ενοίκιο αγγίζει τα 900 ευρώ, ενώ η αγορά κατοικίας φτάνει περίπου τις 200.000 ευρώ, η πορεία ολοκληρώθηκε στο δημαρχείο με την ανάγνωση ψηφίσματος.
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στα Κανάρια Νησιά, στη Λας Πάλμας ντε Γκραν Κανάρια, καθώς και σε Λανθαρότε, Φουερτεβεντούρα και Τενερίφη.
Activists protest following the eviction of 87-year-old Maria del Carmen Abascal to demand stronger laws to protect renters at Sol square in Madrid, Spain, Friday, Oct. 2, 2026. (AP Photo/Manu Fernandez)
Στη Βαρκελώνη, η Λουάνα Ρότσα, μέλος της κατασκήνωσης διαμαρτυρίας, δήλωσε στην ισπανική δημόσια τηλεόραση TVE ότι οι συμμετέχοντες σκοπεύουν να παραμείνουν εκεί επ’ αόριστον: «Οδεύουμε προς μια γενική απεργία», ανέφερε.
Στο Τερουέλ έχει προγραμματιστεί νέα συγκέντρωση την Κυριακή στις 18:30, με αφετηρία την πλατεία Πλάθα ντελ Τορικό.
Γιατί καταψηφίστηκε το σχέδιο
Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ δεν διαθέτει πλειοψηφία στο ισπανικό κοινοβούλιο και για να περάσει νομοσχέδια χρειάζεται τη στήριξη μικρότερων κομμάτων. Αυτή τη φορά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τις ψήφους που χρειαζόταν.
Κατά του πρώτου πακέτου μέτρων ψήφισαν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP), το ακροδεξιό Vox και το Junts, το δεξιό καταλανικό κόμμα που υποστηρίζει την ανεξαρτησία της Καταλονίας.
Η στάση του Junts αποδείχθηκε κρίσιμη. Το κόμμα έχει στηρίξει στο παρελθόν την κυβέρνηση Σάντσεθ σε σημαντικές ψηφοφορίες και είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για τα στεγαστικά μέτρα. Τελικά όμως ψήφισε εναντίον τους, υποστηρίζοντας ότι οι νέοι περιορισμοί θα αποθάρρυναν τους ιδιοκτήτες από το να νοικιάζουν τα ακίνητά τους και θα μείωναν ακόμη περισσότερο την προσφορά κατοικιών.
Η κυβέρνηση είχε χωρίσει τις προτάσεις της σε δύο διαφορετικά διατάγματα. Το δεύτερο, που προέβλεπε πολύ μεγαλύτερη προστασία για την ανανέωση των συμβολαίων ενοικίασης, απορρίφθηκε με 184 ψήφους κατά και 166 υπέρ.
People demonstrate to demand stronger laws to protect renters in Madrid, Spain Saturday, Oct. 3, 2026. The banner reads in Spanish: toward the general strike. (AP Photo/Andrea Comas)
«Ο κόσμος είπε ως εδώ»
Οι οργανώσεις των ενοικιαστών, πάντως, δηλώνουν ότι η ήττα της κυβέρνησης στο κοινοβούλιο δεν αλλάζει τα σχέδιά τους.
Ο Εμίλιο Αντόν, ο οποίος συμμετέχει στην κατασκήνωση στην Πουέρτα ντελ Σολ, είχε δηλώσει πριν από την ψηφοφορία ότι οι διαδηλωτές σκόπευαν να παραμείνουν εκεί «μέχρι να υπάρξει τελική συμφωνία ή μέχρι να μας διώξουν».
Η στεγαστική κρίση πιέζει ιδιαίτερα τους νεότερους Ισπανούς. Σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου Νεολαίας της Ισπανίας που επικαλείται το Reuters, τα ενοίκια έχουν διπλασιαστεί μέσα στην τελευταία δεκαετία και το μέσο μηνιαίο κόστος έχει φτάσει τα 1.176 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 98,7% του μέσου μισθού ενός νέου.
«Ο κόσμος είπε “ως εδώ”. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί», δήλωσε η δικηγόρος της 87χρονης Αμπασκάλ, Μπεατρίθ Ντούρο. «Το πρόβλημα της στέγης πρέπει να λυθεί. Χρειάζονται δομικά μέτρα».
Μετά την καταψήφιση, το Συνδικάτο Ενοικιαστών επιμένει στις νέες κινητοποιήσεις και δηλώνει ότι η κατασκήνωση στη Μαδρίτη θα συνεχιστεί, με το ενδεχόμενο γενικής απεργίας να τίθεται πλέον ανοιχτά από τους διοργανωτές.
Ο Σάντσεθ εξετάζει πρόωρες εκλογές
Οι κινητοποιήσεις ξέσπασαν μία ημέρα μετά την απόρριψη από το ισπανικό Κογκρέσο δύο κυβερνητικών νομοθετικών διαταγμάτων για τη στέγαση.
Το πρώτο απορρίφθηκε με 172 ψήφους υπέρ και 178 κατά, ενώ το δεύτερο με 166 υπέρ και 184 κατά. Κατά ψήφισαν το Λαϊκό Κόμμα (PP), το Vox και η UPN, ενώ οι Junts επέλεξαν να μην τα στηρίξουν.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, κλείνοντας την ομιλία του, προειδοποίησε τους πολιτικούς αντιπάλους του: «Η Ιστορία θα σας κρίνει νωρίτερα απ’ όσο νομίζετε και πιο αυστηρά απ’ όσο φαντάζεστε».
Ο Σάντσεθ έχει πλέον ανοίξει μια περίοδο προβληματισμού σχετικά με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, απόφαση που βρίσκεται αποκλειστικά στα δικά του χέρια. Η αντιπολίτευση επαναλαμβάνει το αίτημά της για εκλογές, ενώ σύμφωνα με το αρχικό ρεπορτάζ, το ενδεχόμενο εξετάζουν πλέον και στελέχη του PSOE και υπουργοί της κυβέρνησης.
Οι Junts καλούν το PSOE να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η εκπρόσωπος του κόμματος, Μίριαμ Νογκέρας, χαρακτήρισε τα νομοθετικά διατάγματα «κακογραμμένο νόμο», ενώ ο γενικός γραμματέας του κόμματος, Ζόρντι Τουρούλ, υποστήριξε ότι τα μέτρα θα είχαν «αποθαρρύνει» τις πωλήσεις ακινήτων.
Το PSOE απαντά ότι τα κείμενα περιλαμβάνουν ήδη τις προτάσεις των Junts, θέτοντας το ερώτημα: «Τι άλλο θέλουν;»
Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Γιολάντα Ντίας, υποστηρίζει ότι οι εξώσεις έχουν «τρία ονόματα»: Φεϊχόο, Αμπασκάλ και Νογκέρας. Από την πλευρά του, ο ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, δεσμεύτηκε να αναζητήσει μια νομική λύση ώστε να μην υπάρξει νέα περίοδος χωρίς προϋπολογισμό.
Την ίδια ώρα, η κατασκήνωση στην Πουέρτα ντελ Σολ συμπληρώνει την έβδομη νύχτα της, με περίπου 2.000 ανθρώπους να παραμένουν στο σημείο.
