Το Σουδάν δεν βρίσκεται απλώς σε κρίση. Τρία χρόνια μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 15 Απριλίου 2023, η χώρα βιώνει μια βαθιά και πολυεπίπεδη κατάρρευση, με τη φτώχεια να πλήττει πλέον σχεδόν επτά στους δέκα πολίτες, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία του United Nations Development Programme.
Η σύγκρουση ανάμεσα στον τακτικό στρατό και τις παραστρατιωτικές Rapid Support Forces δεν έχει μόνο στρατιωτικό αποτύπωμα. Έχει διαλύσει την οικονομική και κοινωνική δομή της χώρας. Πριν τον πόλεμο, περίπου το 38% του πληθυσμού ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας. Σήμερα, το ποσοστό αυτό εκτινάσσεται στο 70%, με όριο τα 4 δολάρια ημερησίως.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα της ακραίας φτώχειας: τουλάχιστον ένας στους τέσσερις Σουδανούς επιβιώνει με λιγότερα από 2 δολάρια την ημέρα. Μέσα σε μόλις έναν χρόνο (σ.σ. το 2023) σχεδόν επτά εκατομμύρια άνθρωποι προστέθηκαν σε αυτή την κατηγορία, ενώ το μέσο εισόδημα κατρακύλησε σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές της δεκαετίας του ’90.
Στις πιο σκληρά πληγείσες περιοχές, όπως το South Kordofan και το North Darfur, οι συνθήκες διαβίωσης αγγίζουν τα όρια της επιβίωσης. Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν κοινότητες, σήμερα κυριαρχούν η ανασφάλεια, η πείνα και ο εκτοπισμός.
Ο απολογισμός του πολέμου είναι συντριπτικός: δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί, πάνω από 11 εκατομμύρια εκτοπισμένοι και μια χώρα που βυθίζεται σε λιμό. Περισσότεροι από 21 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, ενώ τα δύο τρίτα του πληθυσμού έχουν άμεση ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η έκθεση που συνυπογράφεται από το UNDP και το Institute for Security Studies προειδοποιεί ότι το επίπεδο της ακραίας φτώχειας έχει ξεπεράσει ακόμη και εκείνο της δεκαετίας του 1980, μια σύγκριση που αποτυπώνει τη δραματική οπισθοδρόμηση της χώρας.
«Δεν πρόκειται για αριθμούς», σημειώνουν αξιωματούχοι του ΟΗΕ. «Πρόκειται για οικογένειες που διαλύονται, παιδιά που εγκαταλείπουν το σχολείο και μια ολόκληρη γενιά που χάνει το μέλλον της».
Την ίδια στιγμή, η διεθνής κοινότητα επιχειρεί να επανεκκινήσει τη διπλωματική διαδικασία. Διεθνής διάσκεψη στο Βερολίνο φιλοδοξεί να αναζωπυρώσει τις συνομιλίες και να κινητοποιήσει πόρους για μια κρίση που ο ΟΗΕ κατατάσσει πλέον στις χειρότερες παγκοσμίως.
Ωστόσο, στο πεδίο, οι εχθροπραξίες συνεχίζονται από το Κορντοφάν μέχρι τον Μπλε Νείλο και κάθε νέα ημέρα πολέμου βαθαίνει το χάσμα ανάμεσα στην επιβίωση και την κατάρρευση.
