Η ΕΕ συμφώνησε τη Δευτέρα να επιβάλει κυρώσεις στους ισραηλινούς εποίκους για τη βία που ασκούν κατά των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, μια κίνηση που έγινε δυνατή χάρη στην υποστήριξη της νέας κυβέρνησης της Ουγγαρίας.
«Σήμερα, καταλήξαμε σε μια πολιτική συμφωνία για την επιβολή κυρώσεων σε ισραηλινούς εξτρεμιστές εποίκους και οντότητες», δήλωσε η Κάγια Κάλας, η επικεφλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, στους δημοσιογράφους, μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες. «Προχωράμε από το πολιτικό αδιέξοδο που υπήρχε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η βία και ο εξτρεμισμός έχουν συνέπειες».
Η Κάλας πρόσθεσε σε ανάρτησή της στο Χ νωρίτερα τη Δευτέρα ότι τα μέτρα, τα οποία περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση ταξιδιών, θα στοχεύουν επίσης μέλη της Χαμάς -την οποία η ΕΕ χαρακτηρίζει τρομοκρατική οργάνωση- προϋπόθεση που απαιτείται από ορισμένες χώρες προκειμένου να υποστηρίξουν τις κυρώσεις.
Οι κυρώσεις έρχονται εν μέσω των όσων ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Θαμέεν Αλ-Κεετάν περιέγραψε πρόσφατα ως «παράνομη επέκταση των οικισμών» του Ισραήλ και «προσάρτηση μεγάλων τμημάτων της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης». Ακολουθούν επίσης δύο μήνες συνεχιζόμενης βίας κατά των Παλαιστινίων στην περιοχή.
Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε βίαιους εποίκους. Το 2024, το ευρωπαϊκο μπλοκ επέβαλε κυρώσεις σε πέντε άτομα και τρεις οντότητες «που ευθύνονται για σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη», σύμφωνα με το Συμβούλιο. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Μοσε Σαρβιτ στην Κοιλάδα του Ιορδάνη, του οποίου «η σωματική και λεκτική παρενόχληση κατά των κοινοτήτων αυτών έχει κλιμακωθεί από τον Οκτώβριο του 2023».
Η ανανεωμένη προσπάθεια της ΕΕ για πρόσθετες κυρώσεις είχε προηγουμένως μπλοκαριστεί από τον πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος επεδίωκε να διατηρήσει τους δεσμούς της χώρας του με το Ισραήλ. Ωστόσο, ο Πέτερ Μαγκιάρ, ο οποίος ορκίστηκε πρωθυπουργός της Ουγγαρίας το περασμένο Σάββατο, έχει δηλώσει ότι θα υποστήριζε ευρέως πακέτα κυρώσεων.
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όλοι οι εποικισμοί θεωρούνται παράνομοι, με το Διεθνές Δικαστήριο να χαρακτηρίζει τη «συνεχιζόμενη παρουσία του κράτους του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη» ως «παράνομη».
Το Ισραήλ εισήγαγε πρόσφατα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ελέγχου του στην περιοχή σε τομείς όπως το ιδιοκτησιακό δίκαιο, ο σχεδιασμός και η αδειοδότηση. Οι κινήσεις αυτές φαίνεται να αντιβαίνουν σε βασικές συμφωνίες που υπογράφηκαν στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας του Όσλο το 1993.
Εμπορική απαγόρευση ή υψηλοί δασμοί
Εκτός από τις κυρώσεις κατά των βίαιων εποίκων, η ΕΕ εξετάζει και άλλες επιλογές για να απαντήσει στο Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής απαγόρευσης των προϊόντων που προέρχονται από τους οικισμούς ή υψηλών δασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εισαγωγές με στόχο να καταστήσει το εμπόριο αυτό απαγορευτικό.
Ωστόσο, πολλά από αυτά τα μέτρα θα είναι δύσκολο να υιοθετηθούν, καθώς θα χρειαστούν είτε ομόφωνη συμφωνία είτε ειδική πλειοψηφία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.
Η επιβολή κυρώσεων στους βίαιους εποίκους αποτελεί μόνο ένα σταδιακό βήμα σε σύγκριση με τις πρόσφατες εκκλήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών να διακόψουν τους οικονομικούς δεσμούς με το Ισραήλ λόγω των φερόμενων εγκλημάτων πολέμου στον Λίβανο και την Παλαιστίνη.
Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Σλοβενία πίεσαν το μπλοκ να αναστείλει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ ή να επιβάλει κυρώσεις στους ακροδεξιούς υπουργούς Ιταμαρ Μπεν-Γκβιρ και Μπεζαλελ Σμοτριχ.
Αλλά αυτά τα μέτρα θα απαιτούσαν επίσης ομοφωνία ή ειδική πλειοψηφία – υποστήριξη που ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και της Ιταλίας, παραμένουν απρόθυμες να παράσχουν.
Σάαρ: «Αυθαίρετη η επιβολή κυρώσεων»
Από την πλευρά του Ισραήλ, ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ απέρριψε τις κυρώσεις ως «αυθαίρετες», υποστηρίζοντας ότι στοχοποιούν Ισραηλινούς πολίτες χωρίς νομική βάση.
«Το Ισραήλ στάθηκε, στέκεται και θα συνεχίσει να στέκεται υπέρ του δικαιώματος των Εβραίων να ζουν στην καρδιά της πατρίδας μας», έγραψε ο Σάαρ. «Κανένας άλλος λαός στον κόσμο δεν έχει τεκμηριωμένο και μακροχρόνιο δικαίωμα στη γη του με τον τρόπο που έχει ο εβραϊκός λαός στη γη του Ισραήλ», πρόσθεσε.
