Η Συρία βρίσκεται σε μια στιγμή «κρίσιμη, αλλά ελπιδοφόρα», ανέφεραν αξιωματούχοι του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης για την κατάσταση στη χώρα τονίζοντας ότι υπάρχει απτή πρόοδος ως προς τη λογοδοσία, την πολιτική μετάβαση, την ανθρωπιστική πρόσβαση και τις επιστροφές.
Ο Αναπληρωτής Ειδικός Απεσταλμένος του ΟΗΕ στη χώρα, Κλαούντιο Κορντόνε ανέφερε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι, από την τελευταία ενημέρωσή του από τη Δαμασκό, σημειώθηκε «πρόοδος προς τη λογοδοσία και συνεχής διεθνής και περιφερειακή εμπλοκή», ενώ «εξακολουθούν να υφίστανται ανεπίλυτες εντάσεις, οικονομική δυσχέρεια και επανειλημμένες παραβιάσεις της κυριαρχίας της Συρίας».
Ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας για ανθρωπιστικές υποθέσεις Τομ Φλέτσερ υπογράμμισε, ομοίως, ότι «η πρόοδος είναι πραγματική, αλλά εύθραυστη», προειδοποιώντας πως, εάν καθυστερήσει η ανάκαμψη, «θα καταλήξει να κοστίσει περισσότερες ζωές και περισσότερα χρήματα».
Σε ό,τι αφορά τη λογοδοσία, ο Κορντόνε ανέδειξε τη δίκη του ‘Ατεφ Νατζίμπ για εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη Νταρά το 2011, με τον Μπασάρ αλ ‘Ασαντ, τον Μάχερ αλ ‘Ασαντ και άλλους να δικάζονται ερήμην στην ίδια υπόθεση.
Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν τη «βίαιη καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων, αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια, μεταξύ άλλων παιδιών, και θανάτους υπό κράτηση», ενώ το κατηγορητήριο επικαλείται τόσο το συριακό όσο και το διεθνές δίκαιο. Σημείωσε επίσης τις συλλήψεις του Αμτζάντ Γιούσεφ, βασικού υπόπτου για τη σφαγή του Τανταμόν το 2013, και του πρώην υποστράτηγου Αντνάν Αμπούντ Χίλγουε σε σχέση με τη χημική επίθεση στην Ανατολική Γούτα το 2013.
Ο Κορντόνε ανέφερε ότι οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πως «η δικαιοσύνη, όσο και να άργησε, μπορεί να αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα», τόνισε όμως ότι η τήρηση της δέουσας διαδικασίας και των προτύπων δίκαιης δίκης παραμένει ουσιώδης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος νομικής εκπροσώπησης και της αποκάλυψης «της πλήρους αλήθειας γύρω από τα εγκλήματα».
Η πολιτική μετάβαση παρουσιάστηκε ως διαδικασία που προχωρά, αλλά παραμένει ημιτελής. Ο Κορντόνε αναφέρθηκε στον διορισμό εκλογικών υποεπιτροπών για τη Χασάκα και την Αΐν αλ ‘Αραμπ/Κομπάνι, όπου εκκρεμούν έμμεσες εκλογές για έντεκα έδρες, και σημείωσε ότι η μετάβαση «χρειάζεται σαφώς ένα νομοθετικό σώμα που να αρχίσει να λειτουργεί χωρίς καθυστέρηση», με «ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών και των διαφορετικών κοινοτήτων της Συρίας». Αναφέρθηκε επίσης σε αλλαγές υπουργών και κυβερνητών που ανακοίνωσε ο Πρόεδρος αλ Σάρα, επισημαίνοντας όμως ότι η «ανταποκρινόμενη διακυβέρνηση παραμένει έργο σε εξέλιξη» και ότι η ευρύτερη συμπερίληψη είναι απαραίτητη για τη «νομιμοποίηση και τη σταθερότητα».
Οι δυναμικές ασφαλείας παραμένουν μεικτές. Ο Κορντόνε ανέφερε ότι η εφαρμογή της συμφωνίας της 29ης Ιανουαρίου με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις έχει αποκτήσει δυναμική, με συζητήσεις για την ένταξη τεσσάρων ταξιαρχιών στη δομή του εθνικού στρατού, καθώς και για ευρύτερα ζητήματα πολιτικής ένταξης και εκπαίδευσης.
Χαιρέτισε τις οργανωμένες επιστροφές στο Αφρίν, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής 1.200 εκτοπισμένων από τη Χασάκα και την Καμισλί, χαρακτηρίζοντάς τες «θετικό βήμα» προς την αντιμετώπιση του παρατεταμένου εκτοπισμού και των εκκρεμών ζητημάτων ιδιοκτησίας. Ταυτόχρονα, προειδοποίησε για την αστάθεια στη Σουέιντα, όπου περισσότεροι από 150.000 άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι, ενώ το μέλλον σχεδόν 13.000 μαθητών παραμένει αβέβαιο λόγω διαφωνιών σχετικά με τη διεξαγωγή των εξετάσεών τους.
Ο Κορντόνε εξέφρασε επίσης «βαθιά ανησυχία» για τη συνεχιζόμενη παρουσία και τις στρατιωτικές δραστηριότητες των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων ανατολικά της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, χαρακτηρίζοντάς τες παραβίαση της Συμφωνίας Αποχώρησης των Δυνάμεων του 1974. Ανέφερε ότι ισραηλινές εισβολές, βομβαρδισμοί, προσωρινά σημεία ελέγχου, ανακρίσεις και κρατήσεις αμάχων «παραβιάζουν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, απειλούν τη σταθερότητα της Συρίας και βλάπτουν αμάχους», καλώντας το Ισραήλ να παύσει τις παραβιάσεις, να τηρήσει τη συμφωνία του 1974, να διευκρινίσει την τύχη των κρατούμενων Σύρων και να απελευθερώσει όσους κρατούνται παράνομα.
Σημείωσε ακόμη τις προσπάθειες της Συρίας να απομονωθεί από τις περιφερειακές συγκρούσεις και να αποτρέψει τη χρήση του εδάφους της για τη διεύρυνση τους.
Ο κ. Κορντόνε τόνισε ότι οι Σύροι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν «υψηλές τιμές, μειωμένη αγοραστική δύναμη», αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και άνιση πρόσβαση σε υπηρεσίες, ενώ οι κυρώσεις και η μακροπρόθεσμη κληρονομιά προηγούμενων κυρώσεων εξακολουθούν να περιορίζουν τις επενδύσεις και τις χρηματοοικονομικές ροές.
Οι ανθρωπιστικές συνθήκες παραμένουν σοβαρές. Ο Φλέτσερ ανέφερε ότι περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Συρίας — 15,6 εκατομμύρια άνθρωποι, «οι περισσότεροι γυναίκες, κορίτσια και παιδιά» — θα χρειαστούν βοήθεια φέτος, αλλά τα σημερινά επίπεδα χρηματοδότησης επιτρέπουν την προσέγγιση μόνο περίπου των μισών. Σημείωσε ότι περισσότεροι από 390.000 άνθρωποι έχουν περάσει τα σύνορα από τον Λίβανο από τις αρχές Μαρτίου, ενώ το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αυξήσει το κόστος τροφίμων και καυσίμων, με το πετρέλαιο κίνησης να έχει αυξηθεί περίπου 17%, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας να έχει αυξηθεί κατά αρκετές εκατοντάδες τοις εκατό σε ορισμένες περιοχές και τα επιδοτούμενα καρβέλια ψωμιού να είναι 12% μικρότερα.
Η ανθρωπιστική έκκληση, προειδοποίησε, παραμένει χρηματοδοτημένη σε «λίγο πάνω από 16» τοις εκατό, με 480 εκατομμύρια δολάρια να έχουν ληφθεί έναντι απαιτήσεων ύψους 2,9 δισεκατομμυρίων.
Οι ελλείψεις χρηματοδότησης έχουν ήδη άμεσες συνέπειες. Ο Φλέτσερ ανέφερε ότι το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα αναγκάστηκε να μειώσει κατά 50% την επείγουσα επισιτιστική βοήθεια, από 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους σε 650.000, και να σταματήσει το εθνικό πρόγραμμα επιδότησης ψωμιού. Ενώ σχεδόν 800.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών έλαβαν βασικούς εμβολιασμούς τον τελευταίο μήνα, προειδοποίησε ότι οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία παραμένουν, με σχεδόν 150 περιστατικά ιλαράς κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους και αυξημένα περιστατικά ηπατίτιδας Α. Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι «όταν υποστηριζόμαστε, παραδίδουμε αποτελέσματα», αναφερόμενος στη βελτίωση της πρόσβασης σε καθαρό νερό για περισσότερους από 3 εκατομμύρια ανθρώπους και σε περισσότερες από 2,2 εκατομμύρια παρεμβάσεις υγείας.
Όσον αφορά στις επιστροφές, ο Φλέτσερ ανέφερε ότι περισσότεροι από 3,4 εκατομμύρια πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισμένοι επέστρεψαν το 2025, ενώ περισσότεροι από 315.000 πρόσφυγες επέστρεψαν τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026. Αυτό δημιουργεί ένα άνοιγμα για μετάβαση πέρα από την επείγουσα ανθρωπιστική ανταπόκριση, αλλά μόνο εφόσον υποστηριχθούν οι τομείς προτεραιότητας, ώστε οι Σύροι, συμπεριλαμβανομένων αυτών που επιστρέφουν, να μπορέσουν να «ξαναχτίσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια».
Αναφέρθηκε στην αποναρκοθέτηση και την προστασία ως ουσιώδεις προτεραιότητες, σημειώνοντας ότι εκρηκτικά κατάλοιπα πολέμου έχουν σκοτώσει 15 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων πέντε παιδιά, και έχουν τραυματίσει 37 από τις 22 Απριλίου, ενώ το 65% των περιστατικών από τον Δεκέμβριο του 2024 σημειώθηκε σε γεωργικές και βοσκήσιμες εκτάσεις.
Ο Φλέτσερ αναφέρθηκε επίσης στο όραμα της συριακής κυβέρνησης «Όχι σκηνές και καταυλισμοί» και στην προτεραιότητα «Όχι νάρκες» ως πλαίσια για τη μετάβαση από την παρατεταμένη ανθρωπιστική ανταπόκριση σε μια εθνικά καθοδηγούμενη ανάκαμψη.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας πρέσβης Αγ. Μπαλτά στην τοποθέτηση της επαίνεσε την αυτοσυγκράτηση της συριακής ηγεσίας, η οποία προστάτευσε τη χώρα από την αυξανόμενη περιφερειακή αστάθεια.
Τόνισε ότι πρέπει να διασφαλιστεί η προστασία και η ουσιαστική πολιτική συμμετοχή όλων των Σύρων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και ανεξαρτήτως εθνικότητας και θρησκείας.
Η κ. Μπαλτά χαιρέτισε τον πολιτικό διάλογο υψηλού επιπέδου ΕΕ-Συρίας και τη συμμετοχή του Προέδρου αλ-Σάρα στην άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ και σε αυτή των ηγετών περιφερειακών χωρών που έλαβε χώρα στην Κύπρο.
Επίσης, υποστήριξε το ελπιδοφόρο όραμα μιας Συρίας που ζει σε ειρήνη και με τους γείτονές της, η οποία ενθαρρύνθηκε από την πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού του Λιβάνου στη Δαμασκό και τα σημάδια προθυμίας να χαραχθεί μια νέα πορεία στις συρο-λιβανικές σχέσεις.
Πηγή: ΑΜΠΕ
