Ο πόλεμος στο Ιράν και το σοκ στις τιμές ενέργειας που προκαλεί σε διεθνές επίπεδο, επηρεάζουν αναπόφευκτα και την ελληνική οικονομία, κάτι που «καθομολογούν» φορείς και θεσμοί. Σήμερα ήταν η σειρά της Κομισιόν να αναθεωρήσει επί τα χείρω τις προβλέψεις για την ελληνική οικονομία για το 2026 και να ανεβάσει προς τα πάνω τις εκτιμήσεις για την πορεία του πληθωρισμού.
Πέραν των μακροοικονομικών στοιχείων και προβλέψεων, αυτό που έχει σημασία είναι πως η Κομισιόν εκτιμά πως το ενεργειακό σοκ αναμένεται να μειώσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών. Σημειώνει, μάλιστα, πως το επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο που ανακοινώθηκε το 2025, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και των αυξήσεων των μισθών του δημόσιου τομέα, μαζί με τα πρόσφατα μέτρα για την ενέργεια, αναμένεται να μετριάσουν κάπως αυτές τις επιπτώσεις. Ωστόσο, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί.
Στο 1,8% η ανάπτυξη, στο 3,7% ο πληθωρισμός το 2026
Οι «εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν» που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα, προβλέπουν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027 και αύξηση του πληθωρισμού στο 3,7% το 2026 από 2,9% το 2025.
Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 και το 2027 παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης, παρόλο που η αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα αναμένεται να μετριαστεί σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της Επιτροπής (2,2% ήταν η εκτίμηση για την ανάπτυξη το 2026 το περασμένο φθινόπωρο, έναντι 1,8% σήμερα).
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει το 3,7% το 2026 και να υποχωρήσει ξανά στο 2,4% το 2027. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του περασμένου φθινοπώρου, η Επιτροπή αναθεωρεί τον πληθωρισμό στην Ελλάδα για το 2026 κατά 1,4 ποσοστιαία μονάδα προς τα πάνω (2,3% ήταν τότε η πρόβλεψη).
Διατήρηση της δημοσιονομικής ισχύος
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει μια ευνοϊκή δημοσιονομική θέση, με διατηρήσιμα πλεονάσματα κατά την περίοδο 2025-27, παρά τα επεκτατικά δημοσιονομικά μέτρα. Η ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού προβλέπεται να συνεχίσουν να οδηγούν σταθερά προς τα κάτω τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, πλησιάζοντας το 134% μέχρι το τέλος του 2027.
Τα κονδύλια της ΕΕ και η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική μετριάζουν τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης.
Το 2026, το πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει ισχυρό αλλά μέτριο στο 0,8% του ΑΕΠ. Αυτή η πρόβλεψη ενσωματώνει τα επεκτατικά μέτρα που εκτιμώνται στο 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,8% του ΑΕΠ από το 2027 και μετά, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων στο φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, στο φόρο ακίνητης περιουσίας και στο ΦΠΑ, καθώς και στις αυξήσεις σε συντάξεις και μισθούς του δημόσιου τομέα. Περιλαμβάνει επίσης τα προσωρινά μέτρα στήριξης της ενέργειας, που εκτιμώνται στο 0,2% του ΑΕΠ, τα οποία υιοθετήθηκαν ως απάντηση στην πρόσφατη αύξηση των τιμών των καυσίμων. Αυτά τα μέτρα είναι ευρέως στοχευμένα και περιλαμβάνουν επιδοτήσεις καυσίμων για τα νοικοκυριά, στήριξη για τις μεταφορές και τη γεωργία, ένα εφάπαξ επίδομα για οικογένειες με παιδιά και αποζημίωση για τις εταιρείες πλοίων.
Επίσης, οι πρόσφατα ανακοινωθείσες αλλαγές στα υπάρχοντα μέτρα, όπως η αύξηση του επιδόματος των συνταξιούχων και η αναθεώρηση των κριτηρίων εισοδήματος για την επιδότηση ενοικίου, εκτιμάται ότι θα έχουν δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ. Επιπλέον, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2026. Οι εξελίξεις στα έσοδα, υποστηριζόμενες από την ονομαστική ανάπτυξη, αναμένεται να αντισταθμίσουν εν μέρει τον δημοσιονομικό αντίκτυπο αυτών των μέτρων.
Το 2027, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε πλεόνασμα στο 0,6% του ΑΕΠ. Αυτό αντανακλά τη συνεχιζόμενη μέτρια αύξηση των δαπανών. Ταυτόχρονα, πολλά μέτρα μείωσης του πλεονάσματος αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά το ισοζύγιο, συμπεριλαμβανομένου του ετήσιου αντίκτυπου του δημοσιονομικού πακέτου του 2026 (0,8% του ΑΕΠ), της περαιτέρω μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης (0,1% του ΑΕΠ) και των επιπρόσθετων αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα.
Μείωση του χρέους
Ο δείκτης δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1% το 2025, σχεδόν 43 ποσοστιαίες μονάδες, κάτω από το προ-COVID-19 κορυφαίο επίπεδο που καταγράφηκε το 2018. Ο δείκτης προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται στο 134,4% έως το 2027, υποστηριζόμενος από την ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα επίμονα πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού.
Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική
Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται το 2025, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται στο 8,4% το τελευταίο τρίμηνο, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2008, αν και εξακολουθεί να είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 6%. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητο, κοντά στο 5% – το υψηλότερο στην ΕΕ – αντανακλώντας μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως το χάσμα δεξιοτήτων και οι ανεπαρκείς λύσεις για τη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων.
Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας συνέχισαν να μειώνονται, αν και εξακολουθούν να υποδηλώνουν μια στενή αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό και τις κατασκευές. Η αύξηση της απασχόλησης αναμένεται να συνεχιστεί, αλλά με πιο μέτριο ρυθμό, περιορισμένη από διαρθρωτικά εμπόδια και ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.
Οι εκτιμήσεις για την Ευρωζώνη
Στην ΕΕ και την ευρωζώνη, η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται επίσης προς τα κάτω, ενώ ο πληθωρισμός προς τα πάνω. «Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ που προκαλείται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – το δεύτερο τέτοιο σοκ σε λιγότερο από πέντε χρόνια», επισημαίνει η Επιτροπή.
Για την ευρωζώνη, προβλέπεται ανάπτυξη 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027 (από 1,2% και 1,4% αντίστοιχα το φθινόπωρο του 2025). Στην ΕΕ, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,1% το 2026 (από 1,4% που προβλεπόταν πέρυσι το φθινόπωρο) και στη συνέχεια να αυξηθεί στο 1,4% το 2027.
Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει το 3% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και στην ΕΕ προβλέπεται στο 3,1% το 2026 και στο 2,4% το 2027.
