Η εισαγγελία κατά της διαφθοράς (SPAK) στην Αλβανία, άνοιξε επίσημα έρευνα γύρω από το αμφιλεγόμενο τουριστικό σχέδιο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σε μία υπόθεση που εξελίσσεται σε πολιτικό και περιβαλλοντικό πονοκέφαλο για την κυβέρνηση του Έντι Ράμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το POLITICO και επιβεβαιώνονται από αλβανικά μέσα ενημέρωσης, η Ειδική Δομή Κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) διερευνά τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το 2024 στο καθεστώς προστασίας εκτάσεων και σε ζητήματα ιδιοκτησίας γης στην περιοχή της Σβέρνιτσας (Zvërnec), στη νότια Αλβανία.
Η μακέτα της επένδυσης του Τζάρεντ Κούσνερ στην Αλβανία
Οι αλλαγές αυτές θεωρείται ότι διευκόλυναν την προώθηση ενός γιγαντιαίου επενδυτικού σχεδίου πολυτελούς τουρισμού σε μία παρθένα περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους.
Η έρευνα φαίνεται να διευρύνεται πλέον και σε καταγγελίες για αλλοιώσεις και μεταβιβάσεις ιδιοκτησιών στην περιοχή.
Αλβανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η SPAK πραγματοποίησε ελέγχους σε Τίρανα και Αυλώνα, συλλέγοντας στοιχεία για πιθανή πλαστογράφηση εγγράφων και αμφισβητούμενες αγοραπωλησίες γης που σχετίζονται με την επένδυση.
Στο επίκεντρο η Σβέρνιτσα, το νησί Σάζαν και η Βιόσα-Νάρτα
Το σχέδιο ανάπτυξης περιλαμβάνει την ακατοίκητη νήσο Σάζαν στην Αδριατική, αλλά και εκτάσεις που γειτνιάζουν με την προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα, έναν από τους σημαντικότερους παράκτιους υγροβιότοπους της Αλβανίας.
Στον χάρτη βλέπετε το ακατοίκητο νησί Σάζαν και απέναντι την παραλία της Σβέρνιτσα
Η περιοχή φιλοξενεί φλαμίνγκο, μεσογειακές φώκιες και κρίσιμες ζώνες αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Ο Κούσνερ, μέσω της επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, είχε παρουσιάσει ήδη από το 2024 τα σχέδιά του για την ανάπτυξη ενός πολυτελούς τουριστικού προορισμού στην περιοχή.
Το έργο φέρεται να περιλαμβάνει εκατοντάδες ξενοδοχειακά δωμάτια και υποδομές υψηλού επιπέδου, ενώ η αλβανική κυβέρνηση το έχει εντάξει στη στρατηγική της για την προσέλκυση μεγάλων ξένων επενδύσεων.
Ο Ράμα υπερασπίζεται την επένδυση
Παρά τις αντιδράσεις, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα εξακολουθεί να στηρίζει δημόσια το έργο.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του υποστήριξε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί πλήρως και ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η περιβαλλοντική αξιολόγηση, απορρίπτοντας τις κατηγορίες ότι το σχέδιο καταπατά προστατευόμενες περιοχές.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την επένδυση μέρος της ευρύτερης προσπάθειας να μετατραπεί η Αλβανία σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό στα Βαλκάνια, επιμένοντας ότι θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα ενισχύσει την οικονομία.
Βίαιες συγκρούσεις και πολιτική πίεση
Η υπόθεση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις μετά τις κινητοποιήσεις κατοίκων και περιβαλλοντικών οργανώσεων στη Σβέρνιτσα.
Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν ότι αποκλείστηκε η πρόσβαση σε παραλιακές εκτάσεις μέσω περιφράξεων και συρματοπλεγμάτων που τοποθετήθηκαν στην περιοχή.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατέγραψαν επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας.
Στα επεισόδια τραυματίστηκε σοβαρά και ένας Έλληνας ομογενής, ο οποίος περιέγραψε τη σφοδρή επίθεση που υπέστη από υπαλλήλους ιδιωτικής εταιρείας φύλαξης: «Με χτύπησαν στην καρωτίδα πάρα πολύ δυνατά. Από την εμπειρία μου στην πάλη, θεωρώ ότι ένα τέτοιο χτύπημα θα μπορούσε να αποβεί θανατηφόρο. Έχασα τις αισθήσεις μου, με έσυραν και με μετέφεραν με τη βία σε άλλο σημείο, ενώ δέχτηκα και απειλές».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες εκτάσεις ανήκουν επί γενεές στις οικογένειες των ντόπιων, καταγγέλλοντας παράλληλα την απουσία οποιασδήποτε επίσημης ενημέρωσης για την περίφραξη και τον αποκλεισμό της πρόσβασης: «Είναι με χαρτιά, ήταν των παππούδων μας, είναι των πατεράδων μας και τώρα προσπαθούμε κι εμείς με τη σειρά να τα πάρουμε. Αυτό είναι αδύνατο αυτή τη στιγμή. Έχει μπει ένας φράχτης εκεί πέρα και ούτε ένας αρμόδιος δεν βγαίνει να μας εξηγήσει για ποιο λόγο δεν μπορούμε να πάμε στα κτήματά μας. Έχουν κλείσει το δημόσιο δρόμο του χωριού εκεί».
Διάβημα από την Ελλάδα
Η ελληνική διπλωματία αντέδρασε άμεσα μέσω της Πρεσβείας της Ελλάδος στα Τίρανα, για τον τραυματισμό του ελληνικής καταγωγής πολίτη, και έγιναν επίσημες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά, με την Αθήνα να απαιτεί την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την τιμωρία των υπευθύνων.
Μετά τις αντιδράσεις, οι αλβανικές αρχές αφαίρεσαν τις άδειες λειτουργίας δύο εταιρειών ιδιωτικής ασφάλειας, ενώ ένας φρουρός συνελήφθη.
Παράλληλα, ασκήθηκαν διώξεις σε διαδηλωτές και απομακρύνθηκε από τη θέση του ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της ευρωπαϊκής πορείας της Αλβανίας.
Η χώρα επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030, ενώ η προστασία του κράτους δικαίου και του περιβάλλοντος αποτελεί βασικό κριτήριο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Η λειτουργία της SPAK, που ιδρύθηκε με τη στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ, θεωρείται από πολλούς ο σημαντικότερος μηχανισμός ελέγχου της διαφθοράς στη χώρα και ένας από τους θεσμούς με τη μεγαλύτερη κοινωνική εμπιστοσύνη.
Το αν η έρευνα θα περιοριστεί σε ζητήματα ιδιοκτησίας ή θα επεκταθεί και στις κυβερνητικές αποφάσεις που επέτρεψαν την προώθηση της επένδυσης, παραμένει ανοιχτό.
Ωστόσο, η υπόθεση έχει ήδη μετατραπεί σε μία από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών στην Αλβανία, με διεθνείς προεκτάσεις λόγω της εμπλοκής του ονόματος Κούσνερ και της οικογένειας Τραμπ.
