Η υπόθεση της υφ’ όρον απόλυσης του πολυϊσοβίτη της 17 Νοέμβρη, Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, εισέρχεται σήμερα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς το ποινικό τμήμα του Αρείου Πάγου, συνεδριάζοντας σε συμβούλιο, καλείται να αποφανθεί εάν θα ακυρώσει ή όχι το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, με το οποίο εγκρίθηκε η αποφυλάκισή του.
Αν και ο Γιωτόπουλος, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια κάθειρξη και επιπλέον ποινή φυλάκισης 25 ετών, αποφυλακίστηκε πριν από περίπου δύο εβδομάδες, η δικαστική διαδρομή της υπόθεσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην παρέμβαση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη, ο οποίος, αφού μελέτησε το σύνολο της δικογραφίας, εισηγήθηκε την αναίρεση του βουλεύματος που άνοιξε τον δρόμο για την έξοδό του από τις φυλακές, προκαλώντας νέα δικαστική αξιολόγηση της υπόθεσης.
Γιωτόπουλος: Το νομικό ζήτημα που θα κρίνει το Δικαστικό Συμβούλιο
Στη διαδικασία που θα πραγματοποιηθεί σήμερα δεν προβλέπεται να παραστεί αυτοπροσώπως ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Διατηρεί ωστόσο το δικαίωμα να καταθέσει γραπτό υπόμνημα, εφόσον επιθυμεί να αναπτύξει τις θέσεις του ενώπιον του δικαστικού συμβουλίου. Το βασικό νομικό ζήτημα που θα εξεταστεί αφορά το ποιο νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να εφαρμοστεί στην περίπτωσή του και, κατ’ επέκταση, εάν είχε το δικαίωμα να ζητήσει την υφ’ όρον απόλυσή του.
Το Συμβούλιο Εφετών Πειραιά, το οποίο έκανε δεκτή την αίτησή του, έκρινε ότι η περίπτωσή του υπάγεται στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την ψήφιση του νόμου του 2021. Σύμφωνα με εκείνη τη ρύθμιση, απαιτούνταν πραγματική έκτιση 19 ετών για να μπορέσει ένας ισοβίτης να υποβάλει αίτημα αποφυλάκισης υπό όρους.
Με δεδομένο ότι ο Γιωτόπουλος έχει συμπληρώσει 24 χρόνια κράτησης, το συμβούλιο θεώρησε ότι πληρούσε τις τυπικές προϋποθέσεις για την υποβολή του αιτήματος. Παράλληλα, αξιολόγησε τη συνολική του παρουσία κατά τη διάρκεια της κράτησής του και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι συντρέχουν οι ουσιαστικοί λόγοι για τη χορήγηση της υφ’ όρον απόλυσης.
Η διαφωνία της Εισαγγελίας για την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου και ο νόμος 4855/2021
Διαφορετική προσέγγιση υιοθέτησε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ο οποίος διαφωνεί με το σκεπτικό του Συμβουλίου Εφετών. Κατά την άποψή του, οι προϋποθέσεις που απαιτεί ο νόμος για την αποφυλάκιση του Γιωτόπουλου δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί.
Η εισαγγελική θέση στηρίζεται στην ερμηνεία ότι η περίπτωσή του διέπεται από τον νόμο 4855/2021, ο οποίος προβλέπει ότι πρόσωπο που εκτίει περισσότερες της μίας ποινές ισόβιας κάθειρξης μπορεί να απολυθεί υπό όρους μόνο εφόσον έχει παραμείνει στη φυλακή για τουλάχιστον 25 έτη.
Κατά την ίδια ερμηνεία, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής ευμενέστερου νόμου, αλλά εφαρμογής ειδικότερης διάταξης. Το προγενέστερο καθεστώς δεν περιλάμβανε ειδική πρόβλεψη για πολυϊσοβίτες, ενώ ο νόμος του 2021 εισήγαγε ρητή αναφορά στις περιπτώσεις πολλαπλών ισοβίων καθείρξεων.
Θυμίζουμε πως μετά την απόφαση για την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, υπήρξε έντονη αντίδραση των ΗΠΑ μέσω του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπου και ζήτησαν να μην αποφυλακιστεί ο κατηγορούμενος ως αρχηγός της 17 Ν.
Η συγκεκριμένη απαίτηση θεωρήθηκε από τους Έλληνες δικαστές ως ευθεία παρέμβαση στην Ελληνική Δικαιοσύνη, με την Ένωση Δικαστών Ελλάδος να προχωρά σε καταγγελία μέσω ανακοίνωσή της όπου και καταδίκασε την αμερικανική παρέμβαση:
Τι σημαίνει για τον Γιωτόπουλο μια ενδεχόμενη αναίρεση του βουλεύματος
Η τελική απόφαση ανήκει πλέον στο ποινικό τμήμα του Αρείου Πάγου. Εάν οι αρεοπαγίτες υιοθετήσουν την εισαγγελική εισήγηση, ο Γιωτόπουλος θα υποχρεωθεί να επιστρέψει στη φυλακή, παρά το γεγονός ότι αποφυλακίστηκε πρόσφατα με περιοριστικούς όρους.
Οι όροι αυτοί περιλαμβάνουν την απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, την τακτική εμφάνιση στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής κατοικίας του και την υποχρέωση παραμονής στον τόπο διαμονής του στον Βύρωνα.
Σε περίπτωση αναίρεσης, το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά παύει να ισχύει και επανέρχεται το προηγούμενο βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών, το οποίο είχε απορρίψει το αίτημα αποφυλάκισης. Η υπόθεση θα επιστρέψει για νέα κρίση στο Συμβούλιο Εφετών Πειραιά με διαφορετική σύνθεση.
Ωστόσο, το νέο δικαστικό συμβούλιο θα δεσμεύεται από τη νομική ερμηνεία που θα δώσει ο Άρειος Πάγος. Η τροποποίηση του άρθρου 524 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας προβλέπει ότι οι αποφάσεις της Ολομέλειας και των τμημάτων του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεσμεύουν τα δικαστήρια που επιλαμβάνονται της ίδιας υπόθεσης ως προς τα νομικά ζητήματα που έχουν ήδη κριθεί.
Έτσι, η σημερινή απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν θα κρίνει μόνο την τύχη της αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, αλλά και το νομικό πλαίσιο που θα διέπει κάθε επόμενη εξέταση της υπόθεσης.
