Σε νέο κύκλο διαβουλεύσεων μπαίνουν Ελλάδα και Αίγυπτος μετά τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με Αθήνα και Κάιρο να επαναβεβαιώνουν την αντίθεσή τους στη συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης και να συμφωνούν στη συνέχιση των συζητήσεων για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, με βασικό θέμα την κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης του μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης του 2019.
Οι δύο υπουργοί επανέλαβαν ότι Ελλάδα και Αίγυπτος απορρίπτουν το συγκεκριμένο μνημόνιο, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στο τραπέζι η επέκταση της συμφωνίας για την ΑΟΖ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι Αθήνα και Κάιρο συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, οι συζητήσεις αφορούν την προοπτική επέκτασης της οριοθέτησης ανατολικότερα, προς την περιοχή της Κύπρου, με την ελληνική πλευρά να τονίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα κινηθεί πλήρως εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου και της UNCLOS.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε δηλώσει ήδη ότι το θέμα της επέκτασης της υφιστάμενης συμφωνίας Ελλάδας–Αιγύπτου θα συζητηθεί «εν ευθέτω χρόνω», χαρακτηρίζοντας παράλληλα τη σχέση των δύο χωρών στρατηγική.
Κοινή απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου
Η Αθήνα έχει απορρίψει την πρόσφατη κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη, επιμένοντας ότι δεν αλλάζει τον χαρακτήρα της συμφωνίας, την οποία θεωρεί αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και επιζήμια για τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και το Κάιρο, αναφέροντας ότι η κύρωση του μνημονίου δεν παράγει νομικά αποτελέσματα για την Αίγυπτο.
Η ελληνική θέση είναι ότι η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης αγνοεί την ύπαρξη ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου, κατά την απόπειρα καθορισμού θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.
Διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας
Η Ελλάδα έχει ήδη κινηθεί και σε διεθνές επίπεδο, ενημερώνοντας το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις εξελίξεις και εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η συμφωνία στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επαναλάβει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη, ενώ αντιδράσεις έχουν εκφραστεί επίσης από την Αίγυπτο και το Ισραήλ.
Οι επόμενες επαφές Αθήνας και Καΐρου αποκτούν συνεπώς ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στην απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά επεκτείνεται και στην περαιτέρω οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
