Στα ίδια επίπεδα με το 2019 παραμένει η συνολική φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα, παρά τις μειώσεις συντελεστών και εισφορών, με τη χώρα μας, μάλιστα να αναδεικνύεται πρωταθλήτρια στους έμμεσους φόρους και να υστερεί έναντι των άλλων χωρών της ΕΕ, στις δαπάνες για υγεία και παιδεία.
Η νέα ανάλυση του ΚΕΦΙΜ, την οποία υπογράφουν ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας και ο Επικεφαλής Ερευνών Κωνσταντίνος Σαραβάκος, αξιοποιώντας τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, τονίζει πως στα χαρτιά οι φορολογικοί συντελεστές και οι ασφαλιστικές εισφορές μειώθηκαν, στην πράξη όμως το φορολογικό βάρος για τους Έλληνες πολίτες παραμένει παντελώς αμετάβλητο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η συνολική φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 στο 41,3% του ΑΕΠ — ποσοστό ακριβώς ίδιο με εκείνο του 2019.
Το ίδιο έτος, ο μέσος όρος των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινείται αισθητά χαμηλότερα, στο 37,9%, με τη φορολογία στην Ελλάδα να είναι βαρύτερη κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Αξιοσημείωτο είναι πως σεε ονομαστικούς όρους, τα συνολικά κρατικά έσοδα από φόρους και κοινωνικές εισφορές σημείωσαν άλμα 35%, εκτινασσόμενα από τα 76,4 δισ. ευρώ το 2019 στα 103,2 δισ. ευρώ το 2025.
Γιατί χάθηκαν οι ελαφρύνσεις
Η ανάλυση του ΚΕΦΙΜ αναδεικνύει τους βασικούς μηχανισμούς που απορρόφησαν τα οφέλη των μειώσεων και διατήρησαν το συνολικό βάρος στο 41,3% του ΑΕΠ. Ειδικότερα σημειώνει:
- Πληθωρισμός και ακρίβεια: Η αύξηση των τιμών εκτίναξε τα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης.
- Δημοσιονομική ολίσθηση (Bracket Creep): Οι ονομαστικοί μισθοί αυξήθηκαν, αλλά επειδή οι φορολογικές κλίμακες παρέμειναν αμετάβλητες, οι φορολογούμενοι περάσαν σε υψηλότερους συντελεστές χωρίς να έχει αυξηθεί η πραγματική αγοραστική τους δύναμη.
- Αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας & αποτελεσματικότερη είσπραξη: Η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η βελτίωση της συμμόρφωσης έφεραν περισσότερα ζεστά κεφάλαια στα δημόσια ταμεία.
«Φωτιά» ο ΦΠΑ
Το φορολογικό μείγμα στην Ελλάδα παραμένει βαθιά δυσανάλογο και άδικο για την καθημερινότητα των νοικοκυριών, καθώς στηρίζεται στην έμμεση φορολογία, υπογραμμίζει το ΚΕΦΙΜ. Ειδικότερα:
- Η Ελλάδα βρίσκεται στην 4η θέση στην ΕΕ στους έμμεσους φόρους. Τα έσοδα από τους έμμεσους φόρους αντιστοιχούν στο 17,2% του ΑΕΠ, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις στο 13,4%.
- Μόνο ο ΦΠΑ απορροφά το 9,4% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, έναντι 7,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Αντίθετα, η επιβάρυνση από άμεσους φόρους κινείται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (11,0% του ΑΕΠ έναντι 12,2%), ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές παραμένουν υψηλότερες (13,0% έναντι 12,1%).
Πού πηγαίνουν οι φόροι
Παρά το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος εισπράττει και δαπανά τεράστια ποσά ως ποσοστό του ΑΕΠ, η κατανομή των δημόσιων πόρων αποκαλύπτει σοβαρές υστερήσεις σε βασικούς κοινωνικούς πυλώνες, με βάση τα στοιχεία του έτους 2024:
- Δημόσια Υγεία: Η Ελλάδα αφιερώνει μόλις το 5,7% του ΑΕΠ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 6,8%.
- Παιδεία: Η δημόσια δαπάνη περιορίζεται στο 3,9% του ΑΕΠ, έναντι 5,0% του ΑΕΠ στην ΕΕ.
Η κατανομή των κοινωνικών δαπανών
Ενώ ως συνολικό κονδύλι η κοινωνική προστασία απορροφά παρόμοιο ποσοστό με την ΕΕ, η εσωτερική της κατανομή είναι πλήρως στρεβλωμένη εις βάρος των νέων γενιών, των οικογενειών και των ευάλωτων ομάδων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024, από κάθε 1.000 ευρώ που δαπανά το ελληνικό κράτος για κοινωνική προστασία:
- 786 ευρώ κατευθύνονται σε συντάξεις γήρατος και επιζώντων, έναντι 618 ευρώ κατά μέσο όρο στην ΕΕ.
- 85 ευρώ κατευθύνονται σε ασθένεια και αναπηρία, έναντι 141 ευρώ στην ΕΕ.
- 51 ευρώ κατευθύνονται στην οικογένεια και τα παιδιά, έναντι 124 ευρώ στην ΕΕ.
- 40 ευρώ κατευθύνονται στην ανεργία, έναντι 47 ευρώ στην ΕΕ.
- 28 ευρώ κατευθύνονται στην αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 41 ευρώ στην ΕΕ.
- 11 ευρώ κατευθύνονται στη στέγαση, έναντι 12 ευρώ στην ΕΕ.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι, ενώ η Ελλάδα διαθέτει για την κοινωνική προστασία περίπου το ίδιο μερίδιο των συνολικών δημόσιων δαπανών με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η κατανομή των πόρων είναι σημαντικά διαφορετική, με πολύ μεγαλύτερη έμφαση στις συντάξεις και αισθητά μικρότερη στις ανάγκες των οικογενειών και των παιδιών.
Δηλαδή, σχεδόν το 80% (78,6%) της συνολικής δαπάνης κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα κατευθύνεται στις συντάξεις, αφήνοντας μόλις 51 ευρώ στα 1.000 (5,1%) για την υποστήριξη της οικογένειας και των παιδιών — την ώρα που η ΕΕ διαθέτει υπερδιπλάσια κονδύλια (124 ευρώ στα 1.000) για τη δημογραφική και οικογενειακή πολιτική.
