Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) υποτίθεται ότι λειτουργεί ως θεσμός-πρότυπο, θωρακισμένος απέναντι σε πολιτικές παρεμβάσεις και μικροκομματικές σκοπιμότητες. Ωστόσο η πραγματικότητα που διαμορφώνεται υπό τις πρακτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον ανοιχτό διαγωνισμό για την πλήρωση θέσεων τριών υποδιοικητών της ΑΑΔΕ αποτελούν μνημείο κομματοκρατίας, καταδεικνύοντας πώς μια κυβέρνηση μπορεί να αλλοιώσει κάθε έννοια αξιοκρατίας μέσα από «νομότυπες» γραφειοκρατικές αλχημείες και φωτογραφικές διαδικασίες.
Αυτήν τη στιγμή, σύμφωνα με τον επίσημο διαγωνισμό, η αρχή θέλει να καλύψει τρεις νευραλγικές θέσεις υποδιοικητών. Οι πληροφορίες που έρχονται στο φως της δημοσιότητας και έχουν διασταυρωθεί από διάφορες πηγές κάνουν λόγο για συνολικά δώδεκα υποβληθείσες αιτήσεις.
Για να εξασφαλιστεί η τοποθέτηση επιθυμητών «γαλάζιων» στελεχών η κυβέρνηση έπρεπε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού. Με παλαιότερη υπουργική απόφαση (ΥΑ 44661 ΕΞ 2025) του Κωστή Χατζηδάκη, η διαδικασία φαινόταν να έχει στοιχειώδη θωράκιση. Τότε η ανεξάρτητη επιτροπή επιλογής είχε την ευθύνη να ελέγχει τα δικαιολογητικά, να αξιολογεί τις αιτήσεις και να πραγματοποιεί τη μοναδική συνέντευξη των υποψηφίων. Στη συνέχεια κατάρτιζε έναν κατάλογο με τους οκτώ επικρατέστερους υποψηφίους για κάθε θέση. Το συμβούλιο διοίκησης της ΑΑΔΕ παραλάμβανε απλώς αυτήν τη λίστα των οκτώ, κατέτασσε τους τέσσερις με σειρά προτεραιότητας και υπέβαλλε την πρόταση στον υπουργό χωρίς να υπάρχει δεύτερη συνέντευξη ή αυτοτελής μοριοδότηση από το συμβούλιο. Αυτό το σύστημα άλλαξε.
Στις 4/5/2026 ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εξέδωσε νέα υπουργική απόφαση (ΥΑ 68990 ΕΞ 04.05.2026). Με αυτήν καταργείται ρητά η διαδικασία που είχε θεσπιστεί μόλις έναν χρόνο νωρίτερα και εγκαθίσταται ένα πρωτοφανές, περίπλοκο σύστημα τριών επιπέδων μοριοδότησης, το οποίο προκαλεί πολλά ερωτήματα.
Η «αλχημεία»
Η αμφιλεγόμενη δομή της νέας μοριοδότησης διαμορφώνεται ως εξής:
*Πρόσθετα προσόντα και διοικητική εμπειρία: έως 200 μόρια.
*Συνέντευξη από την ανεξάρτητη επιτροπή: έως 150 μόρια.
*Νέα, δεύτερη συνέντευξη από το συμβούλιο διοίκησης: έως 150 μόρια.
Αυτό το μοντέλο προκαλεί απορίες για το μέγεθος της θεσμικής χειραγώγησης. Κι αυτό επειδή σε ένα σύνολο έως 500 μορίων τα απολύτως αντικειμενικά «πρόσθετα προσόντα» αντιστοιχούν μόλις στο 40% της συνολικής βαθμολογίας. Αντιθέτως, οι δύο συνεντεύξεις, οι οποίες εξ ορισμού εμπεριέχουν το στοιχείο της υποκειμενικότητας, συγκεντρώνουν συνολικά το 60%. Και το πιο προκλητικό όλων είναι ότι η δεύτερη, νεοεισαχθείσα συνέντευξη του συμβουλίου διοίκησης καθορίζει από μόνη της έως το 30% του συνόλου της βαθμολογίας. Μετά τη δεύτερη αυτή συνέντευξη το συμβούλιο δεν περιορίζεται στην αιτιολογημένη επιλογή τεσσάρων από τον κατάλογο, αλλά προσθέτει τη δική του βαθμολογία, καταρτίζει νέο τελικό πίνακα κατάταξης και στη συνέχεια αποστέλλει την τετράδα στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Το πραγματικό σκάνδαλο κρύβεται στην παράκαμψη του ΑΣΕΠ. Η ανεξάρτητη επιτροπή επιλογής απαρτίζεται από πρόσωπα εξέχοντος κύρους: προεδρεύει ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ και συμμετέχουν σε αυτήν ο συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ο γενικός γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής του υπουργείου Οικονομικών, ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου και ένα μέλος ΔΕΠ.
Η παράκαμψη του ΑΣΕΠ
Γιατί λοιπόν η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκρινε αναγκαίο να δώσει σε ένα δεύτερο όργανο τη δυνατότητα να μοριοδοτεί αυτοτελώς με επιπλέον 150 μόρια, παρέχοντάς του τη δύναμη να αναδιαμορφώνει την κρίση μιας επιτροπής υπό τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ; Γιατί δημιουργήθηκε ενσυνείδητα ένας πρόσθετος, ισχυρά υποκειμενικός μηχανισμός; Αυτός ο μηχανισμός επιτρέπει στο συμβούλιο να μεταβάλει και να ανατρέψει τη σειρά που προέκυψε από την πιο αντικειμενική αξιολόγηση. Έτσι, αν ένας «εκλεκτός» υποψήφιος δεν κατορθώσει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη βαθμολογία από τα αδιάβλητα κριτήρια, το νέο αυτό καθοριστικό «φίλτρο» της δεύτερης συνέντευξης μπορεί κυριολεκτικά να τον σπρώξει στην πρώτη θέση.
Όλα δείχνουν ότι το παιχνίδι είναι ήδη στημένο. Στον τρέχοντα επίσημο διαγωνισμό τα φώτα πέφτουν στην προεπιλογή ενός στελέχους που σήμερα υπηρετεί στο Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Φορολογουμένων (ΚΕΜΕΦ). Ο λόγος της βέβαιης, όπως ψιθυρίζεται στους διαδρόμους, ανέλιξής του δεν περιορίζεται στα τυπικά του προσόντα, αλλά στο ότι έχει συνάψει κουμπαριά με μέλος της οικογένειας Μητσοτάκη. Οι διαρροές συγκλίνουν στο ότι το πρόσωπο αυτό προορίζεται να καταλάβει τη «Θέση Υποδιοικητή με θεματικό αντικείμενο τον συντονισμό της υλοποίησης και την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων του ελεγκτικού και εισπρακτικού έργου της Αρχής».
Η πολυδιαφημιζόμενη μεταρρύθμιση και η ανεξαρτησία της ΑΑΔΕ αποτελούν απλώς ένα επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Η κυβέρνηση αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι δεν ανέχεται τις ανεξάρτητες επιλογές. Μετατρέπει τον κρατικό μηχανισμό σε φέουδο των κομματικών της φίλων, εξυπηρετώντας ημετέρους μέσα από φωτογραφικές διαδικασίες που θυμίζουν τις πιο σκοτεινές εποχές του πελατειακού κράτους. Το μόνο που μένει να δούμε είναι αν το τελικό αποτέλεσμα θα επιβεβαιώσει το προδιαγεγραμμένο, κομματικό «χρονικό ενός προαναγγελθέντος διορισμού». Όλα αυτά δε προτού στεγνώσει το μελάνι στον νόμο 5331/2026 (τέθηκε σε ισχύ στις 18/9/2026), με τον οποίο η δομημένη συνέντευξη αφαιρείται από τη διαδικασία επιλογής προϊσταμένων διεύθυνσης και τμήματος και αντικαθίσταται από σύστημα μοριοδότησης, στο οποίο η γραπτή εξέταση αποκτά βάρος 50%.
