Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης: Υπάρχει ένα ερώτημα που οφείλουμε όλοι μας να θέσουμε με ειλικρίνεια: τι είδους κοινωνία δημιουργούμε, όταν οι νέοι άνθρωποι δυσκολεύονται να φανταστούν το μέλλον τους μέσα σε αυτήν;
Του ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΘΕΟΥ*
Η ακρίβεια, το στεγαστικό πρόβλημα, η εργασιακή ανασφάλεια, η δυσκολία δημιουργίας οικογένειας δεν αποτελούν απλώς οικονομικά ή κοινωνικά ζητήματα. Αφορούν στην ίδια τη δυνατότητα του ανθρώπου να σχεδιάζει τη ζωή του, να δημιουργεί σχέσεις, να αναλαμβάνει ευθύνες, να ελπίζει.
Το δημογραφικό πρόβλημα της πατρίδας μας συνδέεται αναπόφευκτα με αυτή την πραγματικότητα. Δεν είναι, όμως, μόνο ζήτημα αριθμών και στατιστικών προβλέψεων. Είναι και ζήτημα εμπιστοσύνης στο μέλλον. Ίσως, λοιπόν, πριν αναρωτηθούμε γιατί γεννιούνται λιγότερα παιδιά, χρειάζεται να αναρωτηθούμε αν έχουμε δημιουργήσει μια κοινωνία που επιτρέπει στους νέους να αισθάνονται ότι έχουν θέση, προοπτική και δυνατότητα να δημιουργήσουν.
Η πίστη στον Χριστό και η εμπειρία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, μας προσφέρει μια διαφορετική αφετηρία. Ο άνθρωπος δεν είναι μια απομονωμένη ύπαρξη που καλείται να εξασφαλίσει μόνος του την ευτυχία του. Είναι πρόσωπο, πλασμένο κατ’ εικόνα Θεού, που αναπτύσσεται και ολοκληρώνεται μέσα από τη σχέση και την κοινωνία με τους άλλους.
Η βιβλική διαπίστωση «ου καλόν είναι τον άνθρωπον μόνον» (Γεν. 2:18) φανερώνει μια βαθύτερη αλήθεια: δεν δημιουργηθήκαμε για την απομόνωση, αλλά για την κοινωνία. Και η Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, καλείται να φανερώνει έναν τρόπο ζωής στον οποίο κανείς δεν περισσεύει και κανείς δεν εγκαταλείπεται μόνος του.
Αυτή η θεολογική αλήθεια έχει συγκεκριμένες κοινωνικές συνέπειες: δεν αρκεί να προτρέπουμε τους νέους να δημιουργήσουν οικογένεια, αν δεν ενδιαφερόμαστε για τις συνθήκες μέσα στις οποίες καλούνται να το κάνουν. Δεν αρκεί να μιλούμε για την αξία των παιδιών, αν δεν στεκόμαστε δίπλα στους γονείς που αγωνίζονται να τα μεγαλώσουν. Δεν αρκεί να διαπιστώνουμε τη δημογραφική συρρίκνωση, αν δεν δημιουργούμε κοινότητες που προσφέρουν ασφάλεια, συμμετοχή και αλληλεγγύη. Η ευθύνη αυτή δεν ανήκει αποκλειστικά στην Πολιτεία, παρ’ ότι ο ρόλος της είναι καθοριστικός. Αφορά στην τοπική κοινωνία, στους θεσμούς, στις συλλογικότητες, στις ενορίες μας και, τελικά, στον καθένα μας.
Η πρώτη χριστιανική κοινότητα, όπως περιγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων, δεν περιοριζόταν σε μια κοινή θρησκευτική πεποίθηση. Τα μέλη της μοιράζονταν τη ζωή και τις ανάγκες τους, ώστε να μη μένει κανείς αβοήθητος. Αυτή η εμπειρία αποτελεί και σήμερα μια ουσιαστική πρόταση ζωής, όχι ως επιστροφή σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν, αλλά ως δημιουργική απάντηση στις σύγχρονες ανάγκες.
Μπορούμε, λοιπόν, να ξανασκεφτούμε την συγκρότηση των ενοριών μας και να εργασθούμε ώστε να αποτελέσουν ανοιχτούς χώρους συνάντησης και συμμετοχής. Η κάθε ενορία να γίνει χώρος όπου οι νέοι δεν θα αντιμετωπίζονται απλώς ως αποδέκτες συμβουλών, αλλά ως πρόσωπα με λόγο, πρωτοβουλία και δημιουργικές δυνατότητες. Όπου οι οικογένειες θα βρίσκουν ουσιαστική υποστήριξη, οι γενιές θα συναντιούνται και οι άνθρωποι θα αναλαμβάνουν από κοινού δράσεις για τις ανάγκες της κοινότητάς τους.
Η Εκκλησία δεν καλείται να υποκαταστήσει την Πολιτεία ούτε να προσφέρει έτοιμες λύσεις σε σύνθετα κοινωνικά προβλήματα. Καλείται, όμως, να ενεργοποιήσει δυνάμεις κοινωνίας. Να ενθαρρύνει τη συμμετοχή, τον εθελοντισμό, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη. Να συμβάλει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου ο άνθρωπος δεν θα αισθάνεται μόνος απέναντι στις δυσκολίες του.
Γιατί το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται μόνο με την ενίσχυση των γεννήσεων. Απαιτεί και την καλλιέργεια μιάς κοινωνίας που να μπορεί να αντιλαμβάνεται, ότι αξίζει να συνεχίζεται. Μιάς κοινωνίας που δεν αφήνει τους νέους μόνους, αλλά τους προσκαλεί να γίνουν ενεργά μέλη της, να προσφέρουν, να δημιουργήσουν, να ανήκουν. Γιατί το μέλλον δεν είναι απλώς κάτι που περιμένουμε να έρθει. Είναι κάτι που καλούμαστε να δημιουργήσουμε μαζί.
Αυτή είναι και μια ουσιαστική διάσταση της μαρτυρίας της Εκκλησίας σήμερα: να μεταμορφώνει την ατομική αγωνία σε κοινή ευθύνη και την ανασφάλεια σε δυνατότητα κοινωνίας, συμμετοχής και ελπίδας.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
