Ο «ιός» των αντιδράσεων σε Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο για καλύτερη υγεία και παιδεία μεταφέρθηκε και στη χώρα μας. Μία χώρα που στενάζει κάτω από την μπότα της κρίσης κόστους ζωής που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 αποκαλύπτει τη σκληρή πραγματικότητα της κοινωνικής λιτότητας που «αβγατίζει» το ΑΕΠ και ξεχρεώνει δημόσιο χρέος σε βάρος της κοινωνικής πολιτικής. Η κυβέρνηση προβλέπει ονομαστικό ΑΕΠ από 262 σε 274,6 δισ. ευρώ. Μια μεγέθυνση που αν μη τι άλλο στηρίζεται στον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό της απληστίας, ο οποίος λειτουργεί ως φορομπηχτικός μηχανισμός. Το κράτος αυξάνει τα φορολογικά έσοδά του μέσω των αυξημένων τιμών και διογκώνει τεχνητά το ΑΕΠ, αφού δεν τιμαριθμοποιεί τις φορολογικές κλίμακες. Την ίδια στιγμή αρνείται να προστατεύσει την αγοραστική δύναμη των πολιτών, μετακυλίοντας το βάρος της διαβίωσης στις πλάτες των νοικοκυριών.
Εγκατάλειψη υποδομών
Η αριθμητική της λιτότητας γίνεται εμφανής όταν απογυμνωθούν οι ονομαστικές αυξήσεις. Στις δαπάνες νοσοκομείων και πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) η ονομαστική μείωση κατά 13 εκατ. ευρώ (από 4.469 σε 4.456 εκατ.) μεταφράζεται σε πραγματική υποχώρηση 2,82% λόγω αποπληθωρισμού. Ακόμη εντονότερη είναι η κατάρρευση των επενδύσεων στα νοσοκομεία και στην ΠΦΥ κατά 36,06% (από 416 σε 266 εκατ. ευρώ). Παράλληλα, στις κοινωνικές παροχές των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης, αν αφαιρεθούν οι συντάξεις, το υπόλοιπο των παροχών μειώνεται κατά 430 εκατ. ευρώ (από 8.690 σε 8.260 εκατ., δηλαδή -4,95%), που σε πραγματικούς όρους σημαίνει απώλεια αγοραστικής δύναμης κατά 7,36%. Αλλά και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης υφίστανται συρρίκνωση κατά 4,07% (από 10.141 σε 9.728 εκατ. ευρώ).
Οι συνολικές κρατικές δαπάνες εμφανίζονται στον προϋπολογισμό μειωμένες κατά 2,925 δισ. ευρώ (από 87,971 σε 85,046 δισ.). Η μείωση αυτή οφείλεται στην ολοκλήρωση των πιστώσεων του Ταμείου Ανάκαμψης (από 7,192 δισ. σε μηδέν). Με την αποχώρηση των ευρωπαϊκών πόρων κρίσιμοι τομείς μένουν ακάλυπτοι, εντείνοντας τη γύμνια του κοινωνικού κράτους.
Η υποχρηματοδότηση αυτή επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ.ΟΕΕ – τ.ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), τα οποία τοποθετούν την Ελλάδα δεύτερη από το τέλος στην Ευρωπαϊκή Ενωση στη δημόσια χρηματοδότηση της υγείας και της παιδείας. Ο εργαζόμενος καλείται να πληρώσει την υγεία τρεις φορές –με εισφορές, με φόρους και από την τσέπη του– και την παιδεία δύο φορές, με φόρους και ιδιωτικά φροντιστήρια.
Ο τριπλός λογαριασμός
Στον τομέα της υγείας, παρά την παρακράτηση εισφοράς 6,1% (2,05% εργαζόμενος και 4,05% φορέας), η δημόσια χρηματοδότηση καλύπτει μόλις το 61% των δαπανών, έναντι 80% στην ΕΕ. Το 2024 τα νοικοκυριά πλήρωσαν από την τσέπη τους 6,804 δισ. ευρώ (34,2% της συνολικής δαπάνης), με αποτέλεσμα το 21,9% όσων χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα να μείνει χωρίς περίθαλψη – ποσοστό εξαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (3,6%). Επιπλέον, το 9,5% των νοικοκυριών υφίσταται καταστροφικές δαπάνες υγείας, οι οποίες επιβαρύνουν κυρίως τα ασθενέστερα στρώματα.
Στην εκπαίδευση η δημόσια δαπάνη περιορίζεται στο 3,9% του ΑΕΠ (έναντι 4,8% στην ΕΕ) και αντιστοιχεί σε 6.000 δολάρια ανά μαθητή/φοιτητή, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 13.601 δολάρια. Το κενό αυτό καλούνται να υπεραναπληρώσουν οι οικογένειες, οι οποίες δαπάνησαν 1,648 δισ. ευρώ σε έναν χρόνο για φροντιστήρια, ιδιαίτερα και ξένες γλώσσες. Ενα ζευγάρι με δύο παιδιά καταβάλλει με βάση τα στοιχεία του 2025 περίπου 2.420 ευρώ ετησίως για εκπαιδευτικές ανάγκες, ενώ το κόστος σπουδών στα πανεπιστήμια (8.400 έως 14.400 ευρώ τον χρόνο) καθιστά το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα των 1.500-2.500 ευρώ σταγόνα στον ωκεανό.
Ολα αυτά προτού εφαρμοστεί ο νέος προϋπολογισμός λιτότητας. Ολα αυτά στη χώρα που κατά τον πρωθυπουργό της Κυριάκο Μητσοτάκη, οι πολίτες απολαμβάνουν καταπληκτική ποιότητα ζωής.
