Βαθαίνει η πολιτική και κοινωνική κρίση στην Ισπανία μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην περιοχή Ούρδα του Τολέδο, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 69 ανθρώπους και άφησε δεκάδες τραυματίες. Ενώ οι ελπίδες για ανεύρεση επιζώντων στα συντρίμμια έχουν πλέον σβήσει, νέα στοιχεία που έρχονται στη δημοσιότητα καταδεικνύουν ότι τα σοβαρά προβλήματα στα συστήματα ασφαλείας του δικτύου υψηλής ταχύτητας ήταν γνωστά στις αρχές εβδομάδες πριν από το μακελειό.
Η σφοδρότητα της σύγκρουσης
Σύμφωνα με τα πρώτα πορίσματα της τεχνικής έκθεσης, το τρένο υψηλής ταχύτητας Renfe AVE κινείτο με ταχύτητα μεταξύ 160 και 200 χλμ. την ώρα όταν εμβόλισε στο πίσω μέρος τον συρμό της εταιρείας Iryo, ο οποίος βρισκόταν ακινητοποιημένος στην ίδια γραμμή.
Η σφοδρότητα της πρόσκρουσης μετέτρεψε τα βαγόνια των δύο συρμών σε άμορφη μάζα σιδηρικών, ενώ τμήματα των τρένων εκτροχιάστηκαν και έπεσαν σε παρακείμενο ανάχωμα βάθους τεσσάρων μέτρων, παγιδεύοντας εκατοντάδες επιβάτες.
Το καμπανάκι στη Γερουσία 23 ημέρες πριν
Στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκεται πλέον η κατάθεση που είχε δώσει ενώπιον της ισπανικής Γερουσίας ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Iryo, Φαμπρίτσιο Φαβάρα, μόλις 23 ημέρες πριν από την τραγωδία (στις 5 Οκτωβρίου).
Ο επικεφαλής του σιδηροδρομικού παρόχου είχε προειδοποιήσει επισήμως την επιτροπή ότι το σύστημα σηματοδότησης LZB στη γραμμή Μαδρίτης–Ανδαλουσίας παρουσίαζε συχνές βλάβες, οι οποίες οδηγούσαν σε αναγκαστική ακινητοποίηση των αμαξοστοιχιών:
«Το συχνότερο πρόβλημα, πέρα από κάποιο έκτακτο περιστατικό, συνδέεται με το σύστημα σηματοδότησης LZB. Κάθε φορά που χάνεται η επικοινωνία μεταξύ του συρμού και του επίγειου συστήματος, το τρένο ακινητοποιείται αυτόματα, και η αποκατάσταση της σύνδεσης απαιτεί σημαντικό χρόνο», είχε επισημάνει ο κ. Φαβάρα.
Παράλληλα, είχε υπογραμμίσει ότι, παρότι οι μηχανοδηγοί κατέγραφαν συστηματικά τα σφάλματα προς τον διαχειριστή υποδομής (Adif), το υπάρχον πλαίσιο δεν υποχρέωνε την Adif να ενημερώνει τους παρόχους για τις διορθωτικές ενέργειες στις οποίες προέβαινε.
Το μοιραίο 10λεπτο και οι εντολές του κέντρου ελέγχου
Τα ηχητικά ντοκουμέντα των συνομιλιών πριν από τη σύγκρουση φέρνουν στο προσκήνιο κρίσιμες αποφάσεις που ελήφθησαν σε πραγματικό χρόνο:
-
08:30: Καταγράφεται διακοπή λειτουργίας του συστήματος LZB σε τμήμα της γραμμής κοντά στον σταθμό της Ούρδα, αφήνοντας την περιοχή χωρίς το αυτόματο σύστημα προστασίας.
-
08:36: Ο ελεγκτής κυκλοφορίας της Adif από τον κεντρικό σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης δίνει εντολή στον μηχανοδηγό του επερχόμενου Renfe AVE να επανεκκινήσει τα συστήματά του και να συνεχίσει το δρομολόγιο με κανονική ταχύτητα, κάνοντας χρήση εναλλακτικής σηματοδότησης.
-
Την ίδια στιγμή: Η μηχανοδηγός του προπορευόμενου Iryo ενημερώνει επανειλημμένα το κέντρο ελέγχου ότι το δικό της σύστημα αρνείται να επανεκκινήσει και ότι παραμένει πλήρως ακινητοποιημένη μπροστά στο σήμα εισόδου.
Παρά την ακινητοποίηση του πρώτου συρμού, η άδεια για κίνηση με κανονική ταχύτητα στον δεύτερο συρμό δεν ανακλήθηκε εγκαίρως, οδηγώντας στη μοιραία σύγκρουση.
Δείτε βίντεο με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης που αναπαριστά την σύγκρουση:
Πολιτικές πιέσεις και ερωτήματα για τη συντήρηση
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, επιχείρησε να αποδώσει το δυστύχημα σε ανθρώπινο λάθος του διαχειριστή κυκλοφορίας στη βάρδια της Ατότσα, υποβαθμίζοντας τις βλάβες του LZB ως «σύνηθες φαινόμενο».
Η στάση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και συνδικάτα, εν μέσω διαδηλώσεων διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη. Στο μικροσκόπιο της δικαστικής έρευνας μπαίνει πλέον η αναλογία των κονδυλίων: ενώ η Ισπανία διαθέτει ένα από τα πιο εκτεταμένα δίκτυα υψηλής ταχύτητας στον κόσμο, καταγγέλλεται πως το μεγαλύτερο ποσοστό των πόρων κατευθυνόταν στην επέκταση νέων γραμμών, αφήνοντας μόλις ένα μικρό κλάσμα για τη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό των παλαιότερων συστημάτων σηματοδότησης.
