Λίγες μόλις ώρες μετά την αποφυλάκισή της, η Γαλλίδα ακτιβίστρια που έριξε στάχτη στον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας μιλά αποκλειστικά στο Iatropedia.gr.
«Επιστρέψαμε τον θάνατο των δικών μας ανθρώπων από φυτοφάρμακα στο πρόσωπο των πολιτικών που ευθύνονται».
Με αυτή τη φράση η Γαλλίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια Φλερ Μπρετό (Fleur Breteau) περιγράφει, σε αποκλειστικές δηλώσεις της στο Iatropedia.gr, το μήνυμα πίσω από την πρωτοφανή διαμαρτυρία που προκάλεσε αναστάτωση κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου για τον Καρκίνο.
Η Φλερ Μπρετό ήταν μία από τους δύο ακτιβιστές που ανέβηκαν την Πέμπτη (19.11.2026) αιφνιδιαστικά στη σκηνή, τη στιγμή που ο Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας και Ευημερίας των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, ετοιμαζόταν να μιλήσει για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες κατά του καρκίνου, ρίχνοντας πάνω του μια γκρίζα σκόνη που έμοιαζε με στάχτη.
Διαβάστε επίσης: Σάλος στις Βρυξέλλες για τις εγκρίσεις φυτοφαρμάκων: Καρκινοπαθείς ακτιβιστές πέταξαν στάχτες στον Επίτροπο Υγείας [βίντεο]
Με αυτή τη συμβολική κίνηση, και φορώντας μπλουζάκια της γαλλικής συλλογικότητας Cancer Colère, στην οποία συμμετέχουν άτομα που νοσούν ή έχουν επιβιώσει από καρκίνο, οι δύο ακτιβιστές θέλησαν να καταγγείλουν τις αλλαγές που προωθούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στους κανόνες έγκρισης φυτοφαρμάκων για όλη την Ευρώπη.
Οι άνδρες ασφαλείας επενέβησαν άμεσα, απομάκρυναν τους δύο ακτιβιστές από την αίθουσα και τους παρέδωσαν στις αρχές, με αποτέλεσμα τη σύλληψή τους στο πλαίσιο του αυτοφώρου. Και οι δύο αφέθηκαν ελεύθεροι το μεσημέρι της επόμενης ημέρας, ενώ, όπως έγινε γνωστό, οι διώξεις σε βάρος τους δεν προχώρησαν.
Φλερ Μπρετό: «Οι απαιτήσεις των εταιρειών αγροχημικών πέρασαν αυτολεξεί στο Omnibus X»
Μιλώντας αποκλειστικά στο Iatropedia.gr, η Μπρετό δηλώνει αμετακίνητη στην ουσία της διαμαρτυρίας της και στρέφει ευθέως τα πυρά της στην ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία και στις επιλογές που προωθούνται μέσω του νομοθετικού πακέτου Omnibus X.
Όπως εξηγεί, «η ενέργεια αυτή είχε ως στόχο να καταγγείλει τη συμπαιγνία μεταξύ του Όλιβερ Βάρχελι και των εταιρειών της αγροχημικής βιομηχανίας, τα αιτήματα των οποίων ενσωματώθηκαν αυτολεξεί στο κείμενο του νομοσχέδιου Omnibus X. Ρίχνοντας τη στάχτη στο πρόσωπο του Βάρχελι, θέλαμε να κάνουμε έναν από τους βασικούς πολιτικούς υπεύθυνους να αντικρίσει κατάματα τον θάνατο των δικών μας ανθρώπων.
Το Omnibus X αποτελεί άμεσο κίνδυνο για την υγεία 450 εκατομμυρίων Ευρωπαίων. Η σύνδεση μεταξύ των φυτοφαρμάκων και των ασθενειών έχει τεκμηριωθεί από επιστημονικές μελέτες, όπως η συλλογική επιστημονική έκθεση του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (Inserm) με τίτλο «Φυτοφάρμακα και Υγεία», η οποία καλύπτει την περίοδο 2013-2021.
Η συγκεκριμένη νομοθετική δέσμη πρόκειται να τεθεί σε ψηφοφορία στις αρχές Δεκεμβρίου. Η κατάσταση είναι τόσο επείγουσα, ώστε δεν είχαμε άλλη επιλογή από το να προχωρήσουμε σε μια δυναμική συμβολική ενέργεια, προκειμένου να ενημερώσουμε την κοινή γνώμη για τους πραγματικούς κινδύνους αυτής της νομοθεσίας.
Ο Όλιβερ Βάρχελι παραβιάζει κατάφωρα την εντολή που έχει λάβει ως Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας, υποστηρίζοντας αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία. Είναι σύμμαχος του καρκίνου και εργάζεται ενεργά για να επιταχύνει την επιδημία που πλήττει τις χώρες μας.
Η χειρονομία μας αυτή εκφράζει το επείγον της κατάστασης και την τεράστια οργή μας απέναντι στην εκκωφαντική σιωπή των εκλεγμένων εκπροσώπων μας στην Ευρώπη, τη στιγμή που οι προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας γίνονται όλο και πιο πιεστικές».
Φλερ Μπρετό: Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα δεν ακούν τους επιστήμονες
Το νομοθετικό πακέτο Omnibus X, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025, αποσκοπεί στην απλούστευση των διαδικασιών για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών και στην επιτάχυνση των αξιολογήσεων. Ωστόσο, η διάρκεια των εγκρίσεων φυτοπροστατευτικών ουσιών αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία του.
Το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής της Φλερ Μπρετό επικεντρώνεται ακριβώς σε αυτόν τον κίνδυνο: να παρατείνονται σημαντικά οι εγκρίσεις δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στα φυτοφάρμακα, χωρίς την υποχρεωτική περιοδική διαδικασία ανανέωσης που ισχύει σήμερα.
Όπως λέει στο iatropedia.gr, «η χορήγηση αδειών απεριόριστης διάρκειας για τα φυτοφάρμακα καταδικάζει, κυριολεκτικά, την πρόληψη στη δημόσια υγεία. Δεν θα είναι πλέον δυνατό να παρέμβουμε στις αιτίες των ασθενειών μας.
Το Omnibus X θα επιδεινώσει τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών, καθώς θα επιτρέψει σε εκατοντάδες τοξικές χημικές ουσίες να κυκλοφορούν χωρίς να υπάρχει δυνατότητα απόσυρσής τους, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις των βιομηχανιών χημικών προϊόντων.
Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα δεν ακούν τους επιστήμονες που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις αιτίες του καρκίνου: τα PFAS, τα φυτοφάρμακα και άλλες χημικές ουσίες. Σήμερα, η δημόσια υγεία δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για αυτά τα θεσμικά όργανα. Ο καρκίνος έχει μετατραπεί σε επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ενώ ο καρκίνος έχει λάβει επιδημικές διαστάσεις στις δυτικές χώρες (όπως καταδεικνύουν δημοσιεύσεις στα επιστημονικά περιοδικά Nature και The Lancet το καλοκαίρι του 2024), με ιδιαίτερα ανησυχητική αύξηση των περιστατικών σε νεότερες ηλικίες –έξι μορφές καρκίνου παρουσιάζουν σαφή αύξηση στη Γαλλία στις ηλικίες 15-39 ετών– οι δημόσιες αρχές δεν κάνουν τίποτα. Και, ακόμη χειρότερα, ακούν τις βιομηχανίες της γεωργίας και της χημικής βιομηχανίας, οι οποίες ζητούν περισσότερα φυτοφάρμακα για να αυξήσουν την αγροτική παραγωγικότητα.
Στη Γαλλία, ο αριθμός των ανθρώπων που νοσούν από καρκίνο έχει διπλασιαστεί από το 1990, την ίδια στιγμή που η κατανάλωση καπνού και αλκοόλ έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 25%.
Έξι μορφές καρκίνου παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στις ηλικίες 15-39 ετών, ενώ η Γαλλία καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του μαστού παγκοσμίως, με τα περιστατικά στις γυναίκες ηλικίας 30 ετών να έχουν αυξηθεί κατά 63%.
Η νόσος του Πάρκινσον παρουσιάζει εκρηκτική αύξηση μεταξύ των αγροτών και των οικογενειών τους. Οι συγγενείς δυσπλασίες στα παιδιά έχουν αυξηθεί ανησυχητικά, όπως και οι παθήσεις που σχετίζονται με το αναπαραγωγικό σύστημα, τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες.
Ποια επείγοντα μέτρα λαμβάνονται για την προστασία μας; Κανένα. Αυτά τα δεδομένα παραμένουν στο περιθώριο και δεν αναδεικνύονται. Για το Cancer Colère, η επιδημία του καρκίνου είναι πολιτική υπόθεση: είναι οι πολιτικές επιλογές που οδηγούν στη γενίκευση των ασθενειών. Είναι πραγματικά εξοργιστικό.
«Δεν ισχύει ότι χωρίς φυτοφάρμακα η γεωργία μας θα καταρρεύσει»
Για την Μπρετό, το ζήτημα της γεωργίας βρίσκεται στον πυρήνα του προβλήματος. «Τα αγροχημικά λόμπι έχουν τεράστια δύναμη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γεγονός που θέτει σοβαρά ζητήματα δημοκρατίας και δεοντολογίας.
Υπάρχει παραγωγική γεωργία που σέβεται την υγεία και αποδεικνύει στην πράξη ότι είναι εφικτή. Ωστόσο, τα λόμπι έχουν καλλιεργήσει μια ψευδή και επικίνδυνη αντίληψη: ότι χωρίς φυτοφάρμακα η γεωργία μας θα καταρρεύσει. Αυτό δεν ισχύει. Οι βιομηχανίες αυτές επιδιώκουν να ελέγξουν τη γη και τις σοδειές, όχι για να εξασφαλίσουν τη διατροφή μας, αλλά για να αυξήσουν τα κέρδη τους.
Το σιτάρι που παράγεται στις μεγάλες σιτοπαραγωγικές εκμεταλλεύσεις της Γαλλίας εξάγεται κατά κύριο λόγο στην Κίνα και σε χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Δεν προορίζεται, δηλαδή, για τη διατροφή του τοπικού πληθυσμού, ο οποίος είναι μάλιστα θύμα των φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούν αυτές οι μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Οι ουσίες αυτές μολύνουν τους υδροφόρους ορίζοντες, τα εδάφη και τους ανθρώπινους οργανισμούς.
Το κοινωνικό κόστος των φυτοφαρμάκων είναι τεράστιο. Γι’ αυτό, η επένδυση σε μια γεωργία μικρής κλίμακας, με επίκεντρο τους αγρότες και τις τοπικές κοινωνίες, αποτελεί τη λύση, αντί να προκαλούμε ασθένειες και στη συνέχεια να δαπανούμε χρήματα για τη θεραπεία τους.
Μελέτες του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Αγρονομικής Έρευνας (INRAE) έχουν δείξει ότι η σημαντική μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων δεν συνεπάγεται απώλεια παραγωγικότητας, καθώς επανέρχεται η βιοποικιλότητα και ενισχύεται η φυσική ρύθμιση των πληθυσμών των επιβλαβών οργανισμών.
Μαζί με τη Συνομοσπονδία Αγροτών (Confédération Paysanne), αγρότες που έχουν νοσήσει και έχουν αναγνωριστεί ως θύματα των φυτοφαρμάκων, μέλη της συλλογικότητας CSVPO, καθώς και το κίνημα Les Soulèvements de la Terre, συμμετέχουμε σε μια κοινή εκστρατεία δράσης κατά των κατασκευαστών φυτοφαρμάκων. Δεν θέλουμε φυτοφάρμακα ούτε στη χώρα μας ούτε πουθενά αλλού στην Ευρώπη ή στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου», λέει χαρακτηριστικά.
Το μήνυμα προς στη Φον ντερ Λάιεν και τρία κρίσιμα αιτήματα
Η κριτική της Φλερ Μπρετό δεν περιορίζεται μόνο στον Ευρωπαίο Επίτροπο, Όλιβερ Βάρχελι. Στρέφεται και κατά της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έσπευσε να καταδικάσει την ενέργεια των ακτιβιστών στις Βρυξέλλες.
«Θα θέλαμε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιε να επιδεικνύει την ίδια ταχύτητα και στην καταδίκη των πρακτικών που εφαρμόζουν οι εταιρείες της αγροχημικής βιομηχανίας, οι οποίες προκαλούν καθημερινά δεκάδες θανάτους στην Ευρώπη. Η στάση της καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν βρίσκονται πλέον στο πλευρό των ασθενών, της δημόσιας υγείας και των αγροτών.
Τα αιτήματά της ακτιβίστριας και της γαλλικής συλλογικότητας Cancer Colère προς τους Ευρωπαίους νομοθέτες είναι συγκεκριμένα: «Ζητάμε την παραίτηση του Όλιβερ Βάρχελι, την πλήρη απόσυρση του νομοθετικού πακέτου Omnibus X και την άμεση διακοπή όλων των πολιτικών απορρύθμισης που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον».
«Ο καρκίνος έχει μετατραπεί σε επιχειρηματική δραστηριότητα. Τα άρρωστα σώματά μας αποφέρουν χρήματα»
Όπως υπογραμμίζει η Μπρετό, «ο καρκίνος είναι πολιτική υπόθεση. Κατά τη διάρκεια του European Cancer Summit δεν ακούστηκε ούτε μία λέξη για τις αιτίες του καρκίνου, με εξαίρεση το κάπνισμα. Τι ντροπή! Διαπιστώσαμε ότι ο καρκίνος έχει μετατραπεί σε επιχειρηματική δραστηριότητα. Τα άρρωστα σώματά μας αποφέρουν χρήματα.
Στη Γαλλία, το 2023, οι θεραπείες για τον καρκίνο του μαστού αντιστοιχούσαν στο 2% των συνολικών δαπανών δημόσιας υγείας, ενώ η σχετική δαπάνη αυξάνεται κατά 6,9% κάθε χρόνο. Και αυτό αφορά μία μόνο νόσο. Τι περιμένουμε για να αντιδράσουμε;
Είναι επείγουσα ανάγκη να αναδείξουμε την πολιτική διάσταση της υγείας και να κατανοήσουμε ότι τα φυτοφάρμακα και η χημική βία απειλούν μακροπρόθεσμα τα συστήματα υγείας, την κοινωνική ασφάλιση, τη ζωή των ανθρώπων, το πόσιμο νερό και ολόκληρο τον κόσμο των ζωντανών οργανισμών.
Η συλλογικότητά μας ασκεί οργανωμένη πίεση στα πολιτικά κόμματα του Κέντρου, της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, τα οποία συντονίζονται προκειμένου να προσφέρουν στις βιομηχανίες άδειες για να δηλητηριάζουν, καταστρέφοντας παράλληλα τον αγροτικό κόσμο και την υγεία μας.
«Δεν έχουμε πλέον τίποτα να χάσουμε. Θα τους αντιμαχόμαστε αδιάκοπα»
Η συλλογική δράση αποτελεί μια πραγματική μορφή θεραπείας, η οποία βοηθά τους ασθενείς, τους ανθρώπους που έχουν βιώσει την απώλεια αγαπημένων τους προσώπων και όσους φροντίζουν ασθενείς να ανακτήσουν τη δύναμη και την αυτοπεποίθησή τους.
«Εμείς, οι ασθενείς του Cancer Colère, αρνούμαστε να αποδεχθούμε ότι ο καρκίνος θα γίνει κάτι το «φυσιολογικό». Αρνούμαστε να βλέπουμε τους εργαζομένους στη γεωργία και τους αγρότες, καθώς και τις οικογένειες και τους γείτονές τους, να αρρωσταίνουν εξαιτίας αυτών των ουσιών. Αρνούμαστε να είναι η χημειοθεραπεία το μέλλον της νέας γενιάς», λέει η Μπρετό.
Όπως τονίζει, «η συζήτηση για το νομοθετικό πακέτο Omnibus X δεν αφορά πλέον μόνο τις διαδικασίες έγκρισης των φυτοφαρμάκων ή τη διοικητική απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ερώτημα: πόσο βάρος έχει τελικά η πρόληψη του καρκίνου όταν συγκρούεται με τις οικονομικές και παραγωγικές προτεραιότητες της Ευρώπης;».
Για τη Γαλλίδα ακτιβίστρια η απάντηση είναι ξεκάθαρη: Η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Ποια είναι η Φλερ Μπρετό
Η Φλερ Μπρετό (Fleur Breteau) είναι Γαλλίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια, ιδρύτρια και της συλλογικότητας Cancer Colère («Οργή για τον Καρκίνο»), η οποία αγωνίζεται κατά της χρήσης συνθετικών φυτοφαρμάκων και των σοβαρών επιπτώσεών τους στη δημόσια υγεία.
Έχοντας βιώσει η ίδια δύο φορές τον καρκίνο του μαστού, μετέτρεψε την προσωπική της εμπειρία σε πολιτική δράση, διεκδικώντας να αναδειχθεί η σύνδεση της αγροχημικής βιομηχανίας με τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Το 2025, η Μπρετό πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις κατά του γαλλικού νόμου Duplomb, ο οποίος προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη χαλάρωση των περιορισμών στη χρήση φυτοφαρμάκων.
Η αντίδραση της γαλλικής κοινωνίας υπήρξε ιδιαίτερα έντονη: η ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών για την κατάργηση του νόμου συγκέντρωσε περισσότερες από δύο εκατομμύρια υπογραφές, συμβάλλοντας στην ακύρωση από το Συνταγματικό Συμβούλιο της διάταξης που προέβλεπε την επαναφορά της ακεταμιπρίδης, ενός επικίνδυνου φυτοφαρμάκου»

