Καθώς η χώρα έχει εισέλθει σε τροχιά προεκλογικής περιόδου το Μέγαρο Μαξίμου ανακάλυψε ξαφνικά τους υπερχρεωμένους πολίτες. Υπό τον φόβο της εκλογικής κατάρρευσης εξαγγέλθηκε με τυμπανοκρουσίες το νέο πλαίσιο για τα «κόκκινα» δάνεια και τους servicers. Ομως πίσω από τη βιτρίνα των «νέων μέτρων» κρύβεται η μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου που γνώρισε ποτέ ο τόπος.
Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος του πολιτικού εμπαιγμού πρέπει να κοιτάξει πίσω στο τέλος του 2019. Εδώ και επτά χρόνια, με αιχμή του δόρατος τα διαδοχικά σχέδια «Ηρακλής 1, 2 και 3» η κυβέρνηση ουσιαστικά ενορχήστρωσε μια πρωτοφανή αφαίμαξη. Οι ελληνικές τράπεζες αφέθηκαν ελεύθερες να ξεφορτωθούν «κόκκινα» δάνεια συνολικού ύψους περίπου 90 δισ. ευρώ πουλώντας τα στο εξευτελιστικό 3% έως 20% της ονομαστικής αξίας τους. Αγοραστές τα σκοτεινά funds, εταιρείες-φαντάσματα άγνωστου ιδιοκτησιακού καθεστώτος, με έδρα κυρίως την Ιρλανδία, τα οποία αγόρασαν μπιρ παρά «κόκκινα» δάνεια και υποθηκευμένα ακίνητα.
Και το απόλυτο σκάνδαλο: η μεταβίβαση αυτή δεν έγινε με ρίσκο των επενδυτών, αλλά με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Ο Ελληνας φορολογούμενος κλήθηκε να εγγυηθεί με 21,5 δισ. ευρώ τα κέρδη αυτών των funds. Αγόρασαν στο 3-20% και απαιτούν από τον πολίτη το 100% (συν τους τοκογλυφικούς τόκους) κι αν κάτι πάει στραβά η χασούρα τους είναι εγγυημένη από το κράτος. Αυτή είναι η «επιτυχία» της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Τώρα, επτά χρόνια μετά την επιβολή αυτής της απόλυτης, ασύδοτης πολιτικής κατά των δανειοληπτών, το ίδιο σύστημα εξουσίας έρχεται να μοιράσει καθρεφτάκια σε ιθαγενείς, με ξεκάθαρο στόχο την υφαρπαγή ψήφων.
Θέατρο του παραλόγου
Η δέσμη των δήθεν σωτήριων 8+8 παρεμβάσεων, που παρουσιάστηκε πρόσφατα (εφόσον φυσικά ψηφιστούν και εφαρμοστούν), αποτελεί μνημείο πολιτικής υποκρισίας. Οι παρεμβάσεις αυτές, αν και δεν είναι αμελητέες στο στενό διαδικαστικό πλαίσιό τους, βελτιώνουν απλώς τη «γραμματεία» των funds.
Τι επιμελώς κρύβει η κυβέρνηση; Τα νέα μέτρα δεν θεσπίζουν κανένα γενικό δικαίωμα του δανειολήπτη σε ρύθμιση. Δεν επιβάλλουν κανένα συγκεκριμένο υποχρεωτικό κούρεμα κεφαλαίου. Δεν υποχρεώνουν το fund να αποδεχτεί τη βιώσιμη πρόταση του οφειλέτη και, κυρίως, δεν εγκαθιδρύουν κανένα γενικό και ανεξάρτητο καθεστώς προστασίας της κύριας κατοικίας.
Ο βασικός πυρήνας παραμένει καθώς το ισχυρό μέρος (fund) αποφασίζει, το αδύναμο μέρος (πολίτης) ικετεύει. Η υποχρέωση του servicer γίνεται αυστηρότερη μόνο ως προς την ταχύτητα της απάντησης (τρεις μήνες προθεσμία) και την αιτιολόγηση της απόρριψης. Αλλά υποχρέωση απάντησης δεν σημαίνει υποχρέωση ρύθμισης. Ο servicer μπορεί απλώς να αιτιολογήσει ταχύτατα γιατί σου παίρνει το σπίτι. Δεν παρέχεται στον δανειολήπτη κανένα δικαίωμα επί συγκεκριμένου αποτελέσματος.
Καθίσταται προφανές ότι η ΝΔ που κυβερνά τη χώρα και, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, χρωστά συνολικά 541,86 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τα 530,99 εκατ. ευρώ στις τράπεζες), δύσκολα μπορεί ή θέλει να επιβάλει ουσιαστικούς όρους υπέρ των δανειοληπτών. Εντούτοις, με την αμέριστη συμπαράσταση φίλιων ΜΜΕ προσπαθεί να φιλοτεχνήσει το προφίλ του «προστάτη» των αδυνάμων.
Παγίδα ο εξωδικαστικός
Η κορωνίδα της μηχανισμού κοροϊδίας είναι ο «νέος» εξωδικαστικός μηχανισμός, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Η κυβέρνηση τον διαφημίζει σαν σανίδα σωτηρίας για την κύρια κατοικία. Οπως όμως ορθότατα έχει επισημάνει η ΕΚΠΟΙΖΩ, ο νέος νόμος, αντί για ευνοϊκή ρύθμιση, αποτελεί θηλιά στον λαιμό του δανειολήπτη. Ο νόμος (5313/2026) διαφημίζει τη «διάσωση της κύριας κατοικίας», αλλά παραλείπει τα ψιλά γράμματα: η σωτηρία αυτή προϋποθέτει τη συναινετική ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη. Πρόκειται για νομιμοφανή υφαρπαγή. Οι πιστωτές ικανοποιούνται πουλώντας ό,τι άλλο έχει απομείνει στον πολίτη (το πατρικό στο χωριό, ένα μικρό χωράφι, ένα ημιτελές διαμέρισμα).
Το απόλυτο σκάνδαλο κρύβεται στη λεπτομέρεια: Με την αποδοχή της σύμβασης οι πιστωτές αποκτούν άμεσα εκτελεστό τίτλο και προχωρούν στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων σε τιμές που ορίζουν ή εγκρίνουν οι ίδιοι. Ο οφειλέτης στερείται οποιασδήποτε δυνατότητας δικαστικής διόρθωσης ή αμφισβήτησης της τιμής. Τα funds βαφτίζουν το ακίνητο όσο θέλουν, το ξεπουλάνε και ο δανειολήπτης απλώς παρακολουθεί αλυσοδεμένος τη σύμβαση που αναγκάστηκε να υπογράψει υπό τον φόβο της έξωσης.
Ακόμη χειρότερα: Τι γίνεται με τους οφειλέτες που δεν διαθέτουν άλλα ακίνητα πέραν της κύριας κατοικίας τους; Ακόμη κι αν είναι επιβεβαιωμένα ευάλωτοι, δεν μπορούν πρακτικά να επωφεληθούν από αυτήν τη συγκεκριμένη «σωτηρία», καθώς δεν έχουν κάτι άλλο να ρίξουν στον βωμό της ρευστοποίησης. Το μέτρο αποκλείει αυτόματα αυτούς που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Στην πραγματικότητα, το δικαίωμα να ζητήσουν ρευστοποίηση για να γίνει ρύθμιση ανήκει στις τράπεζες και στα funds, όχι στους πολίτες.
Το επόμενο στάδιο αυτού του παραλόγου: Ακόμη κι αν ο οφειλέτης δεχτεί τον εκβιασμό, χάσει την υπόλοιπη περιουσία του για να σώσει το πρώτο του σπίτι, κανείς δεν διασφαλίζει ότι η νέα δόση που θα προκύψει θα είναι βιώσιμη. Οι πραγματικές εισοδηματικές δυνατότητες του πολίτη (εν μέσω πληθωρισμού, ακρίβειας και ενεργειακής κρίσης) ελάχιστα λαμβάνονται υπόψη. Αν ο οφειλέτης «σκάσει» και χάσει δύο τρεις δόσεις στο μέλλον, τότε χάνει την προστασία της κύριας κατοικίας, το σύνολο του χρέους του αναβιώνει, καθίσταται άμεσα απαιτητό και ο ίδιος βρίσκεται στον δρόμο έχοντας ήδη χάσει και την υπόλοιπη περιουσία του. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που προκρίνει ωμά τη ρευστοποίηση έναντι της βιωσιμότητας.
Υπήρχαν, δεν εφαρμόζονταν
Είναι εξοργιστικό να διαβάζει κανείς ως «νέα» μέτρα όσα ήδη υπήρχαν, αλλά δεν εφαρμόζονταν λόγω απουσίας κρατικής βούλησης. Η υποχρέωση του πιστωτή να προτείνει ρύθμιση πριν από τον πλειστηριασμό δεν είναι νέα. Προϋπήρχε. Η διαφάνεια για την πορεία της οφειλής και τις χρεώσεις αποτελούσε ήδη υποχρέωση με τον νόμο 5072/2023. Ακόμη και το πολυδιαφημισμένο πλαφόν του 15% στην προκαταβολή είναι απλώς ένα όριο στην προκαταβολή. Δεν είναι πλαφόν στο συνολικό ποσό που θα αρπάξει το fund ούτε πλαφόν στο επιτόκιο ούτε κατοχυρώνει ελάχιστο ποσοστό διαγραφής χρέους.
Οσο για τον περιβόητο έλεγχο των servicers σε σχέση με τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή», που πλασάρεται ως φιλολαϊκή παρέμβαση, αποτελεί ουσιαστικά μια ενδοσυστημική τακτοποίηση εποπτείας. Αφορά τη διαχείριση της κρατικής έκθεσης –έναν ετήσιο διαχειριστικό έλεγχο– και όχι την ανακούφιση του πολίτη. Ο έλεγχος των αμοιβών των funds από το κράτος δεν μεταφράζεται σε διαγραφή οφειλής για τον εργαζόμενο ή τον μικρομεσαίο επιχειρηματία.
Αμείλικτοι οι αριθμοί
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν αυτές οι ρυθμίσεις μειώνουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Και η απάντηση είναι αρνητική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026 η ονομαστική αξία των δανείων που βρίσκονται στα χέρια των εταιρειών διαχείρισης και έχουν μεταβιβαστεί στα funds εξωτερικού ανερχόταν στο αστρονομικό ποσό των 79,653 δισ. ευρώ. Από αυτά, πάνω από 24 δισ. είναι στεγαστικά δάνεια. Πρόκειται για τα σπίτια του ελληνικού λαού τα οποία κρατούνται όμηροι.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ξεκάθαρα επιλέξει στρατόπεδο εδώ και χρόνια. Μετέτρεψε την υποχρέωση των funds από «διαχείριση ουσίας» σε απλή γραφειοκρατική άσκηση «αιτιολόγησης» της αδιαλλαξίας τους. Ο πολίτης δεν προστατεύεται. Απλώς ενημερώνεται με πιο δομημένο τρόπο, μέσω ψηφιακών πλατφορμών, για τον επερχόμενο οικονομικό του θάνατο.
Η εξαγγελία αποσπασματικών, δήθεν διορθωτικών μέτρων σήμερα δεν αποτελεί κοινωνική πολιτική. Αποτελεί την ύστατη, απεγνωσμένη προσπάθεια ενός πολιτικού συστήματος που φέρει ακέραια την ευθύνη για την παράδοση της ιδιωτικής περιουσίας των Ελλήνων στα διεθνή κερδοσκοπικά σχήματα, να διασώσει το πολιτικό του μέλλον. Ομως επτά χρόνια υποκρισίας, κατασχέσεων, πλειστηριασμών και εξώσεων δεν ξεγράφονται με μερικές προεκλογικές διορθωτικές τροπολογίες.
Τα 10 σημεία που γκρεμίζουν τις κυβερνητικές εξαγγελίες
Τα 10 σημεία που γκρεμίζουν τις κυβερνητικές εξαγγελίες
1 «Νέα διμερής ρύθμιση» δεν σημαίνει δικαίωμα σε ρύθμιση. Ο πιστωτής δεσμεύεται χρονικά και διαδικαστικά, αλλά εξακολουθεί να μπορεί να απορρίψει το αίτημα εφόσον αιτιολογήσει την απόφασή του.
2 Η πρόταση πριν από τον πλειστηριασμό δεν δημιουργείται τώρα. Η υποχρέωση υφίσταται ήδη· νέο είναι ότι επιχειρείται να γίνει ουσιαστικότερη, τυποποιημένη και τεκμηριωμένη.
3 Το πλαφόν 15% δεν είναι κούρεμα 15%. Περιορίζει αποκλειστικά την προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για διμερή ρύθμιση. Δεν επιβάλλει μείωση 15% στο κεφάλαιο, στο υπόλοιπο της απαίτησης ή στο συνολικό κόστος εξυπηρέτησης.
4 Η ισχυρή προστασία αφορά τον ήδη ρυθμισμένο οφειλέτη. Οι πολύ σημαντικές συνέπειες –ακυρότητα μέτρων εκτέλεσης, πίστωση πέντε δόσεων, πεντάμηνη παράταση και πρόστιμα 50.000-500.000 ευρώ– προϋποθέτουν ότι υπάρχει ενεργή ρύθμιση την οποία ο οφειλέτης τηρεί.
5 Το δικαίωμα πληροφόρησης δεν εμφανίζεται πρώτη φορά. Η προσωποποιημένη ηλεκτρονική ενημέρωση ισχύει ήδη από το 2024. Η πραγματικά νέα και σημαντική προσθήκη είναι η συγκεκριμένη προθεσμία των 45 ημερών και η αναστολή τοκοφορίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
6 Η αυστηρότερη εποπτεία δεν σημαίνει νέα εποπτεία. Οι servicers ήδη αδειοδοτούνται και εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος και υπόκεινται σε κανόνες διακυβέρνησης και υποβολής στοιχείων.
7 Η δημοσιοποίηση παραπόνων δεν δημιουργεί τώρα το δικαίωμα υποβολής παραπόνου. Ο ν. 5072/2023 ήδη απαιτεί αποτελεσματικές και διαφανείς διαδικασίες διαχείρισής τους.
8 Η αυστηρότερη εποπτεία δεν καθορίζει τους οικονομικούς όρους της ρύθμισης. Στρατηγικά σχέδια, δημόσια οικονομικά στοιχεία, ανεξάρτητοι έλεγχοι και δημοσιοποίηση κυρώσεων αυξάνουν τη λογοδοσία, αλλά δεν καθορίζουν υποχρεωτικό κούρεμα, διάρκεια ή επιτόκιο για κάθε δανειολήπτη.
9 Δεν ανακοινώνεται δικαίωμα του οφειλέτη να επαναγοράσει το δάνειό του στην τιμή μεταβίβασής του, σε άλλον εκτός τράπεζας. Στις 16 εξαγγελίες δεν περιλαμβάνεται γενικό δικαίωμα πρώτης προτίμησης πώλησης του ίδιου του οφειλέτη.
10 Δεν ανακοινώνεται ενιαίος υποχρεωτικός τύπος βιώσιμης ρύθμισης. Οι 16 παρεμβάσεις δεν καθιερώνουν ενιαίο υποχρεωτικό ποσοστό κουρέματος, συγκεκριμένη διάρκεια αποπληρωμής ή καθολικό ανώτατο επιτόκιο για τις διμερείς ρυθμίσεις
