Η ανεπάρκεια φολικού οξέος δεν αφορά μόνο την εγκυμοσύνη. Μπορεί να επηρεάσει την ενέργεια, τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη γενικότερη υγεία.
Η συνεχής κόπωση, οι πονοκέφαλοι και η δυσκολία συγκέντρωσης είναι συμπτώματα που πολλοί αποδίδουν στο άγχος, την έλλειψη ύπνου ή τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να κρύβουν μια διατροφική ανεπάρκεια που συχνά περνά απαρατήρητη: την έλλειψη βιταμίνης B9 (φoλικού οξέος).
Το φολικό οξύ, γνωστό και ως βιταμίνη B9, είναι απαραίτητο για μια σειρά από βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Συμβάλλει στη σύνθεση και επιδιόρθωση του DNA, στην παραγωγή νέων κυττάρων και στον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα.
Παρότι συνδέεται κυρίως με την εγκυμοσύνη, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επαρκής πρόσληψη είναι σημαντική σε κάθε στάδιο της ζωής. Χωρίς επαρκή επίπεδα της βιταμίνης, ο οργανισμός δυσκολεύεται να παράγει υγιή ερυθρά αιμοσφαίρια, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλοβλαστική αναιμία και σε συμπτώματα όπως έντονη εξάντληση, αδυναμία, δύσπνοια και ζάλη.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Η ανεπάρκεια βιταμίνης B9 δεν εκδηλώνεται πάντα με εμφανή τρόπο. Εκτός από την κόπωση, μπορεί να προκαλέσει:
- Θολή σκέψη και δυσκολία συγκέντρωσης
- Προβλήματα μνήμης
- Συχνούς πονοκεφάλους
- Ευερεθιστότητα
- Μειωμένη όρεξη
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα άκρα
- Έλκη στο στόμα
- Κόκκινη ή πρησμένη γλώσσα
- Αίσθημα παλμών ή δύσπνοια.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η λεγόμενη «ομίχλη εγκεφάλου» μπορεί να αποτελεί ένα από τα πιο παραγνωρισμένα σημάδια χαμηλών επιπέδων φολικού οξέος. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα αυτά αποδίδονται λανθασμένα στη φυσιολογική γήρανση ή στην καθημερινή καταπόνηση.
Δείτε επίσης: Πολυβιταμίνες: Τι συμβαίνει στα νεφρά σας αν παίρνετε κάθε πρωί
Γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Το φολικό οξύ συμμετέχει επίσης στη διάσπαση της ομοκυστεΐνης, ενός αμινοξέος που κυκλοφορεί στο αίμα. Όταν τα επίπεδα ομοκυστεΐνης αυξάνονται υπερβολικά, συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Παράλληλα, η βιταμίνη Β9 συνεργάζεται στενά με τη βιταμίνη Β12 για τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του νευρικού συστήματος και την παραγωγή πρωτεϊνών που είναι απαραίτητες για την υγεία των κυττάρων.
Το φολικό οξύ φαίνεται ακόμη να παίζει σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγική υγεία. Στους άνδρες συμβάλλει στη φυσιολογική παραγωγή και ποιότητα του σπέρματος, ενώ στις γυναίκες βοηθά στην υποστήριξη της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αυξημένες απώλειες αίματος κατά την έμμηνο ρύση.
Οι καλύτερες πηγές φολικού οξέος
Επειδή ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει μόνος του τη βιταμίνη Β9, είναι απαραίτητο να λαμβάνεται μέσω της διατροφής.
Καλές φυσικές πηγές φολικού οξέος είναι:
- Σπανάκι
- Λάχανο και άλλα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
- Λαχανάκια Βρυξελλών
- Φασόλια και φακές
- Μπιζέλια
- Ξηροί καρποί
- Πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή
Επιπλέον, το φυλλικό οξύ –η συνθετική μορφή της βιταμίνης– προστίθεται συχνά σε εμπλουτισμένα δημητριακά, ψωμί και άλλα προϊόντα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από ανεπάρκεια;
Παρότι η σοβαρή ανεπάρκεια θεωρείται σχετικά σπάνια, ορισμένες ομάδες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να μην λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Οι ηλικιωμένοι
- Άτομα με αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ
- Γυναίκες με βαριά έμμηνο ρύση
- Άτομα με διατροφικούς περιορισμούς
- Έγκυες γυναίκες ή γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη
Η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απορρόφηση και αποθήκευση του φυλλικού οξέος στον οργανισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπάρκειας.
Δείτε επίσης: Βιταμίνη D: Τα 3 σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από ανεπάρκεια
Πόσο φολικό οξύ χρειαζόμαστε;
Οι ειδικοί συστήνουν στους περισσότερους ενήλικες ημερήσια πρόσληψη περίπου 400 μικρογραμμαρίων (mcg) φολικού οξέος. Οι ανάγκες αυξάνονται κατά την εγκυμοσύνη, γι’ αυτό και συχνά συνιστώνται ειδικά συμπληρώματα πριν από τη σύλληψη και κατά τους πρώτους μήνες της κύησης.
Ωστόσο, η υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων δεν είναι πάντα ωφέλιμη. Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν οι ενήλικες να μην υπερβαίνουν τα 1.000 mcg ημερησίως μέσω συμπληρωμάτων, καθώς οι πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ναυτία, κοιλιακές κράμπες και διάρροια.
Αν η κόπωση, η δυσκολία συγκέντρωσης ή άλλα ύποπτα συμπτώματα επιμένουν, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να αποκαλύψει αν πίσω από αυτά κρύβεται η έλλειψη μιας βιταμίνης που παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο στην υγεία μας απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι.
Πηγή: Daily Mail / Φωτογραφία iStock
