Η Ευρώπη μαζί και η Ελλάδα, όπως φαίνεται, δεν κινδυνεύουν από έλλειψη καυσίμων λόγω των διεθνών εξελίξεων σε Ορμούζ και Υεμένη. Τα δεδομένα από τις επίσημες πηγές έχουν ως εξής:
Στις 8 Σεπτεμβρίου η Oil Coordination Group της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέληξε ότι δεν υπάρχει σήμερα πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού στην ΕΕ. Η ζήτηση για ντίζελ και jet fuel καλύπτεται από αυξημένη παραγωγή ευρωπαϊκών διυλιστηρίων και εναλλακτικές διεθνείς προμήθειες, ενώ τα εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα κρίνονταν επαρκή. Ωστόσο αυτή η εκτίμηση ήταν πριν από την επέλαση των Χούθι και την επίθεση στον αγωγό East-West Pipeline της Σαουδικής Αραβίας.
Το 2025 περνούσαν από τα Στενά του Ορμούζ περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων του ημερησίως (25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου), από τα οποία περίπου 15 εκατ. βαρέλια ήταν αργό πετρέλαιο.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) καταγράφει πτώση από 21,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα στο δ΄ τρίμηνο του 2025 σε 14,9 εκατ. στο α΄ τρίμηνο και μόλις 4,9 εκατ. στο β΄ τρίμηνο του 2026.
Σύμφωνα με τον EIA, οι πετρελαϊκές ροές μέσω Μπαμπ ελ Μαντέμπ αυξήθηκαν από 3,9 εκατ. βαρέλια/ημέρα το α΄ τρίμηνο του 2025 σε 8,1 εκατ. βαρέλια/ημέρα το β΄ τρίμηνο του 2026.
Ο αγωγός East-West Pipeline, μήκους περίπου 1.200 χλμ., μεταφέρει αργό από τα ανατολικά κοιτάσματα της Σαουδικής Αραβίας προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Τους τελευταίους μήνες μέσω αυτού μεταφέρονταν περίπου 4-5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή περίπου 4-5% της παγκόσμιας προσφοράς. Ο αγωγός αυτός χτυπήθηκε με drones.
Εδώ εισέρχεται η Ευρώπη. Για το 2025 περίπου 600.000 βαρέλια την ημέρα ή 4% των ροών αργού μέσω Ορμούζ κατευθύνονταν απευθείας στην Ευρώπη. Αρα δύσκολα θα υπάρξει έλλειμμα καυσίμων, τουλάχιστον με βάση τις έως τώρα εξελίξεις.
Νέο κύμα ακρίβειας
Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες κινδυνεύουν από την έκρηξη της ακρίβειας που φέρνουν τα ακριβότερα ενεργειακά προϊόντα. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η κρίση κόστους ζωής που «γέννησαν» από το 2021 οι πολιτικές του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει φέρει ήδη στα όρια της απόγνωσης περίπου το 70% της κοινωνίας.
Η νέα επέλαση της ακρίβειας έχει ήδη ξεκινήσει. Χτυπά τις διεθνείς ροές πετρελαίου και σύντομα θα φτάσει εκεί όπου καταλήγουν όλες οι ενεργειακές κρίσεις: στην αντλία, στο φορτηγό, το ράφι και τελικά στην τσέπη του καταναλωτή. Στις 15 Σεπτεμβρίου το μπρεντ έκλεισε στα 108,75 δολάρια το βαρέλι, ενώ η διακοπή φορτώσεων από το σαουδαραβικό Γιανμπού έφερε ακυρώσεις φορτίων προς την Ευρώπη. Ευρωπαίοι αγοραστές βρήκαν ακριβότερες εναλλακτικές προμήθειες.
Ομως στην Ελλάδα δεν περιμέναμε να φτάσουν τα νέα βαρέλια αργού για να «φουσκώσουν» οι τιμές. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων, ο πανελλαδικός μέσος όρος της 15ης Σεπτεμβρίου αποτυπώθηκε στα 2,167 ευρώ το λίτρο για την αμόλυβδη 95 και στα 2,132 ευρώ για το ντίζελ κίνησης. Για την αμόλυβδη 95 το Παρατηρητήριο εμφάνιζε την ίδια ημέρα ανώτατη δηλωμένη τιμή 2,619 ευρώ. Για την αμόλυβδη 95 το Παρατηρητήριο κατέγραφε μέση τιμή 2,100 ευρώ στις 8 Σεπτεμβρίου. Για το ντίζελ κίνησης η μέση τιμή ήταν 2,067 ευρώ. Αρα σε σχέση με τις 15 Σεπτεμβρίου, όταν η αμόλυβδη είχε φτάσει τα 2,167 ευρώ το λίτρο, η μέση τιμή της βενζίνης αυξήθηκε μέσα σε μία εβδομάδα κατά 6,7 λεπτά το λίτρο, δηλαδή περίπου 3,2%.
Ο λογαριασμός επιστρέφει
Τώρα βρισκόμαστε μπροστά στην επίταση της ίδιας κρίσης. Ο Κυρ. Μητσοτάκης, αντί να οικοδομήσει μόνιμο μηχανισμό άμυνας, επέλεξε μέτρα με ημερομηνία λήξης. Το fuel pass κάλυψε μόνο Απρίλιο και Μάιο. Η επιδότηση του ντίζελ ήταν 20 λεπτά το λίτρο τον Απρίλιο και τον Μάιο, ενώ έπεσε στα 15 λεπτά τον Ιούνιο και στα 10 λεπτά τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Δηλαδή, την ώρα που η διεθνής ενεργειακή απειλή δεν εξαφανιζόταν, το ελληνικό δίχτυ προστασίας ξηλωνόταν σταδιακά.
Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός ήταν 3,8%, οι μεταφορές είχαν αυξηθεί 7,7% σε ετήσια βάση και η στέγαση 9,7%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της 21ης Μαΐου 2026 προειδοποιούσε ειδικά για την Ελλάδα ότι το ενεργειακό σοκ θα μειώσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, θα επιβραδύνει την ιδιωτική κατανάλωση και θα ωθήσει τον πληθωρισμό στο 3,7% το 2026 με ανάπτυξη μόλις 1,8%. Εδώ εντοπίζονται οι κυβερνητικές ευθύνες.
Προφανώς και η Ελλάδα δεν ελέγχει τις διεθνείς εξελίξεις. Αυτό όμως που ελέγχει είναι το πόσο εκτεθειμένη αφήνει την κοινωνία. Υστερα από χρόνια ενεργειακών αναταράξεων και αφού η ίδια η κυβέρνηση αναγνώρισε τον κίνδυνο από τον Μάρτιο, το αποτυχημένο μοντέλο παραμένει το ίδιο: η κρίση ξεσπά, οι τιμές ανεβαίνουν και μετά αναζητείται προσωρινό επίδομα για να περιοριστεί η επικοινωνιακή ζημιά. Αυτό δεν συνιστά θωράκιση. Είναι διαχείριση των συνεπειών αφού αυτές έχουν φτάσει στον καταναλωτή. Καθίσταται βέβαιο ότι το νέο κύμα ακρίβειας θα περάσει από το ντίζελ στις μεταφορές και από τις μεταφορές στα προϊόντα.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει την εύκολη δικαιολογία. Η κρίση είναι εισαγόμενη, θα υποστηρίζουν οι υπουργοί και θα αναπαράγουν τα συστημικά ΜΜΕ «δίκην παπαγάλου». Ελα όμως που η θωράκιση της κοινωνίας είναι δική τους ευθύνη και αυτοί έχουν επιλέξει συνειδητά την απογύμνωση ώστε να φουσκώνει το ΑΕΠ από την υπεραπόδοση της αισχροκέρδειας.
