Του Γιώργου Κοντονή
Στους σύγχρονους ελαιώνες υψηλής πυκνότητας ανοίγει ακόµη περισσότερο ο δρόµος για µηχανική ή ηµιµηχανική συγκοµιδή. Μηχανήµατα που κινούνται πάνω από τη γραµµή των δέντρων, συστήµατα συνεχούς συλλογής και εξοπλισµός που συνδυάζει δόνηση, αποκόλληση και µεταφορά του καρπού αποτελούν λύσεις που µπορούν να αξιοποιηθούν εκεί όπου η διαµόρφωση του ελαιώνα και το σύστηµα φύτευσης το επιτρέπουν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον πάντως παρουσιάζει µελέτη που αξιολόγησε διαφορετικές µεθόδους συγκοµιδής σε ελαιώνες της Ιταλίας, µεταξύ άλλων και σε παραδοσιακούς ελαιώνες µε δύσκολες συνθήκες µηχανοποίησης. Τα αποτελέσµατα έδειξαν σηµαντικές διαφορές τόσο στο κόστος όσο και στην παραγωγικότητα της εργασίας. Οι περισσότερο µηχανοποιηµένες λύσεις εµφάνισαν κόστος συγκοµιδής περίπου 63 έως 84 ευρώ ανά στρέµµα, ενώ στις περισσότερο χειρωνακτικές µεθόδους το κόστος έφτασε περίπου στα 180 έως 280 ευρώ ανά στρέµµα.
Παράλληλα, η µηχανοποίηση αύξησε σηµαντικά την παραγωγικότητα. Σε ορισµένες από τις λύσεις που εξετάστηκαν, η απόδοση έφτασε έως και τα 200 κιλά ελαιοκάρπου ανά ώρα εργασίας. Η διαφορά αυτή αποκτά ακόµη µεγαλύτερη σηµασία σε µια περίοδο κατά την οποία το κόστος και η διαθεσιµότητα των εργατικών χεριών αποτελούν έναν από τους σηµαντικότερους περιορισµούς για την ελαιοκαλλιέργεια.
Ταυτόχρονα, ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας που δηµοσιεύθηκε το 2025 στο AgriEngineering επισηµαίνει ότι η συγκοµιδή παραµένει µία από τις πλέον απαιτητικές και δαπανηρές εργασίες στην ελαιοκαλλιέργεια. Οι δονητές κορµού αποτελούν µία από τις σηµαντικότερες τεχνολογίες µηχανικής συλλογής, καθώς επιτρέπουν την ταχεία αποκόλληση µεγάλου ποσοστού του καρπού, ιδιαίτερα όταν ο ελαιώνας έχει σχεδιαστεί ή διαµορφωθεί ώστε να επιτρέπει τη χρήση µηχανηµάτων.
Σηµαντική είναι επίσης η εξέλιξη των συνδυασµένων συστηµάτων. Έρευνα του Πανεπιστηµίου της Κόρδοβα εξέτασε συστήµατα που συνδυάζουν τη δόνηση του κορµού µε µηχανική διέγερση της κόµης. Σε συγκεκριµένες συνθήκες δοκιµών, τα συστήµατα αυτά πέτυχαν ποσοστά αποκόλλησης του καρπού άνω του 85%, δείχνοντας ότι η αποτελεσµατικότητα της συγκοµιδής µπορεί να αυξηθεί σηµαντικά όταν διαφορετικές τεχνολογίες λειτουργούν συµπληρωµατικά.
Σακιά από γιούτα ή διχτυωτά για να «αναπνέει» ο καρπός
H σωστή µεταφορά του ελαιοκάρπου µε σακιά µετά τη συγκοµιδή είναι καθοριστική για την ποιότητα του ελαιολάδου και την αποφυγή αύξησης της οξύτητάς του.
Κατάλληλο µέσο προσωρινής αποθήκευσης και µεταφοράς του καρπού θεωρούνται τα διάτρητα πλαστικά τελάρα, όπου ο καρπός πρέπει να διατηρείται σε λεπτά στρώµατα, πάχους το πολύ 20-25 εκατοστών, γιατί έτσι ο καρπός δεν τραυµατίζεται, διευκολύνεται ο αερισµός του, αποφεύγεται η αύξηση της θερµοκρασίας του, περιορίζεται στο ελάχιστο η υδρόλυση του ελαιόλαδου από την παρουσία των µικροοργανισµών και µειώνεται στο ελάχιστο η ποιοτική υποβάθµισή του.
Ιδανικότερο κρίνεται από όλους να χρησιµοποιούνται σακιά, οι παραγωγοί πρέπει να προτιµούν αυτά από γιούτα (φυσικές ίνες) ή διχτυωτά σακιά που επιτρέπουν στον καρπό να «αναπνέει» και όχι κλειστά πλαστικά σακιά, γιατί εγκλωβίζουν την υγρασία, ανεβάζουν τη θερµοκρασία του καρπού και συντελούν στην ανάπτυξη µυκήτων και στην αύξηση της οξύτητας του παραγόµενου προϊόντος. Σηµειωτέον, κατά τη µεταφορά και αποθήκευση τα σακιά µε τον ελαιόκαρπο θα πρέπει τοποθετούνται όρθια για να αερίζονται καλύτερα. Η προσωρινή αποθήκευση του ελαιόκαρπου µέχρι την ελαιοποίησή του πρέπει να γίνεται σε χώρο καθαρό, χωρίς έντονες οσµές , δροσερό και καλά αεριζόµενο.
Πριν την άλεση θα πρέπει να εξασφαλίζεται η καθαρότητα του ελαιοκάρπου, που σηµαίνει αποφύλλωση και πλύσιµο µε άφθονο καθαρό νερό. Η µάλαξη της ελαιοζύµης είναι η φάση της απελευθέρωσης του ελαιόλαδου από τον καρπό και της συνένωσης των µικρότερων σταγόνων σε µεγαλύτερες κατά το ανακάτωµα και θα πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον 30 λεπτά.
Τέλος, η αποθήκευση του ελαιολάδου θα πρέπει να γίνεται σε καθαρό χώρο, σε χαµηλές θερµοκρασίες, χωρίς άµεση έκθεση στον ήλιο ή σε πηγή θέρµανσης και ξεχωριστά για κάθε ποιότητα. Τα δοχεία συσκευασίας µεταφοράς και αποθήκευσης πρέπει να είναι ανοξείδωτα ή γυάλινα, αδιαφανή, αεροστεγή – κλειστά και γεµάτα για να περιορισθεί η οξείδωση.
STIHL
Ελαιοραβδιστικά STIHL: Η λύση για κάθε ανάγκη συγκοµιδής
H STIHL προσφέρει ολοκληρωµένες λύσεις για τη συγκοµιδή ελιάς, µε επαναφορτιζόµενα και βενζινοκίνητα ελαιοραβδιστικά που καλύπτουν τις ανάγκες τόσο των επαγγελµατιών όσο και των απαιτητικών ελαιοπαραγωγών. Σχεδιασµένα για υψηλή απόδοση, αντοχή και άνεση στη χρήση, τα ελαιοραβδιστικά STIHL συµβάλλουν στη γρήγορη και αποτελεσµατική συγκοµιδή, µειώνοντας την καταπόνηση του χρήστη και προστατεύοντας παράλληλα το δέντρο και τον καρπό.
SPA 130 & SPA 140: Η επανάσταση της επαναφορτιζόµενης συγκοµιδής.
Τα νέα επαναφορτιζόµενα ελαιοραβδιστικά SPA 130 και SPA 140 φέρνουν όλα τα πλεονεκτήµατα της σύγχρονης τεχνολογίας µπαταρίας STIHL ALL PRO στην ελαιοσυγκοµιδή
και αποτελούν ιδανική επιλογή για σύγχρονους ελαιώνες όπου η παραγωγικότητα και η άνεση έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τι κάνει τα SPA 130 και SPA 140 να ξεχωρίζουν;
- Μηδενικές εκποµπές καυσαερίων. Ιδανικά για χρήση σε κάθε περιβάλλον, χωρίς καυσαέρια και οσµές.
- Εξαιρετικά χαµηλός θόρυβος. Επιτρέπουν εργασία µε µεγαλύτερη άνεση για τον χρήστη και λιγότερη όχληση στο περιβάλλον.
- Άµεση εκκίνηση µε το πάτηµα ενός κουµπιού. Χωρίς µίζες, καύσιµα ή σύνθετες διαδικασίες εκκίνησης.
- Μειωµένο βάρος και άριστη εργονοµία. Προσφέρουν ξεκούραστη εργασία ακόµη και µετά από πολλές ώρες συγκοµιδής.
- Χαµηλό κόστος συντήρησης. Χωρίς φίλτρα, µπουζί ή ανάγκη για µίγµα καυσίµου.
- Μεγάλη αυτονοµία και σταθερή ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασίας
- Συµβατότητα µε το νέο επαγγελµατικό σύστηµα µπαταριών STIHL ALLPRO. Οι ίδιες µπαταρίες µπορούν να χρησιµοποιηθούν και σε πλήθος άλλων µηχανηµάτων STIHL.
SP 452 & SP 482: ∆ύναµη και αντοχή για απαιτητικές εργασίες
Τα βενζινοκίνητα ελαιοραβδιστικά STIHL SP 452 & SP 482 έχουν σχεδιαστεί για εντατική χρήση σε µεγάλους ελαιώνες, προσφέροντας υψηλή ισχύ και αξιοπιστία ακόµα και στις πιο απαιτητικές συνθήκες. Η στιβαρή κατασκευή τους, σε συνδυασµό µε τους αξιόπιστους κινητήρες STIHL, εξασφαλίζει κορυφαίες επιδόσεις ακόµη και στους µεγαλύτερους ελαιώνες, προσφέροντας σταθερή λειτουργία και αντοχή στον χρόνο.
- SP 452 ⇢ ισχύs 2,7 hp – κυβισµός 53,2 cc -άνοιγµα γάντζου 40 mm, – αποτελεσµατική µετάδοση ισχύος και εξαιρετική απόδοση συγκοµιδής.
- SP 482 ⇢ ισχύς 3,0 hp – κυβισµό 53,2 cc – άνοιγµα γάντζου 40 mm, – ιδανική επιλογή για επαγγελµατική χρήση µεγάλης διάρκειας.
Η επιλογή του επαγγελµατία ελαιοπαραγωγού
Με τα SP 452, SP 482, SPA 130 και SPA 140, η STIHL προσφέρει ολοκληρωµένες λύσεις για κάθε τύπο ελαιώνα και κάθε επαγγελµατική ανάγκη. Είτε η προτεραιότητα είναι η µέγιστη ισχύς και αντοχή, είτε η αθόρυβη και φιλική προς το περιβάλλον λειτουργία, η σειρά ελαιοραβδιστικών της STIHL εξασφαλίζει γρήγορη, αποτελεσµατική και άνετη συγκοµιδή, συµβάλλοντας στην αύξηση της παραγωγικότητας και στη µείωση της καταπόνησης του χρήστη.
Η Φθινοπωρινή καµπάνια είναι εν ισχύ έως και τις 14/12/26.
Ολόκληρο το αφιέρωμα της Agrenda στον εξοπλισμό συγκομιδής ελαιοκάρπου μπορείτε να δείτε εδώ
