free hit counter
OPENNEWS
Image default
Κόσμος

COP31: Η σύγκρουση, η τριμερής και η πράσινη υποκρισία


«Το να κάνεις ξανά και ξανά τις ίδιες ενέργειες και να περιμένεις διαφορετικό αποτέλεσμα είναι ο ορισμός της παράνοιας», σύμφωνα με ένα γνωστό ρητό. Στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) δεν πρέπει μάλλον να το έχουν ακουστά, προσπαθώντας για μια ακόμα φορά να απαντήσουν στην κλιματική κατάρρευση με προσεγγίσεις και λύσεις που έχουν διαπιστωμένα αποτύχει.

Σύγκρουση για την τελική συμφωνία

Κάπως έτσι, η σύνταξη του τελικού κειμένου της Διάσκεψης έχει εξελιχθεί σε θρίλερ, με τις αναπτυσσόμενες χώρες να ζητούν ρητή διατύπωση μιας αποδέσμευσης από τα ορυκτά καύσιμα και τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες να την εμποδίζουν. Το προσχέδιο της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου που κατέθεσε η συμπροεδρεύουσα Αυστραλία είχε εξαλείψει τον όρο του προηγούμενου πλαισίου συζήτησης που έθετε την απεξάρτηση από τα ορυκτά, με τον Παναμά να απαντά πως αν το τελικό κείμενο δεν προβλέπει πλαφόν στις εξορύξεις, θα θέσει βέτο. Αξίζει να σημειωθεί πως την ίδια μέρα εξελισσόταν η τριμερής των προέδρων της Κίνας, Σι Τζιπίνγκ, των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, με τη Διακήρυξή τους, μεταξύ άλλων, να κάνει λόγο για αύξηση των πετρελαϊκών προϊόντων – με τις δε ΗΠΑ να μην έχουν αποστείλει καν αντιπροσωπεία τους στην COP.

Παράλληλα, προς την κατεύθυνση σύνταξης ενός γενικόλογου ευχολογίου για το κλίμα χωρίς καμία πραγματική αιχμή προκειμένου να μην θιχτούν τα οικονομικά τους συμφέροντα πιέζουν και οι πολυάριθμες αντιπροσωπείες των μεγαλύτερων εταιρειών-ρυπαντών του πλανήτη που υπερεκπροσωπούνται στην COP31. Για την ακρίβεια πάνω από 100 εταιρείες (μεταξύ αυτών εταιρείες ορυκτών καυσίμων, τεχνολογίας, βιομηχανικής γεωργίας και βιομηχανίες τροφίμων) οι οποίες «έχουν επιδείξει ιστορικό αξιοσημείωτης μη ευθυγράμμισης ή παρεμπόδισης πολιτικών για το κλίμα» έλαβαν μέρος στη Διάσκεψη, σύμφωνα με τη διεθνή πρωτοβουλία «Kick big polluters out». Amazon, ExxonMobil, Total Energies, JBS και BlackRock είναι κάποια ενδεικτικά ονόματα.

Τα παραθυράκια για την προδιαγεγραμμένη αποτυχία

Όποια, όμως, κι αν είναι η τελική «συμφωνία» της COP31 που θα ανακοινωθεί την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, το κύριο ζητούμενο της εφαρμογής της τίθεται ούτως ή άλλως εν αμφιβόλω.

Πρώτον, οι αποφάσεις των COP δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για τα κράτη, ούτε προβλέπονται κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των όρων και μη επίτευξης των στόχων. Οπότε δεν πρόκειται για πραγματική συμφωνία αλλά πιο πολύ για διακήρυξη ιδεών.

Δεύτερον, τα όποια όρια τίθενται από τις εκάστοτε COP στην πράξη είθισται να μετατρέπονται σε προϊόντα αγοροπωλησίας. Κατά κανόνα οι μεγαλύτερες βιομηχανίες και εταιρείες που ευθύνονται για τους περισσότερους ρύπους αντί να εργαστούν για να τους περιορίσουν, απλά αγοράζουν το περιθώριο εκπομπής ρύπων μικρότερων επιχειρήσεων ή μεταφέρουν τις εργασίες τους σε κράτη που δεν έχουν θέσει αυστηρά όρια εκπομπών λόγω μικρότερης –για την ώρα– μόλυνσης, και κατά τ’ άλλα συνεχίζουν τις business τους as usual.

Το ίδιο μοτίβο ακολουθείται και σε επίπεδο χωρών, με τα κράτη-μέλη της ΕΕ, για παράδειγμα, αντί να μειώσουν τους τόνους απορριμμάτων τους, να τα πουλάνε σε τρίτες χώρες. Το 2025 η ΕΕ εξήγαγε 32 εκατ. τόνους αποβλήτων, με περίπου το 40% αυτών να προορίζεται για χώρες εκτός των 38 ανεπτυγμένων του ΟΟΣΑ, ενώ παράλληλα παράγει κάθε χρόνο περίπου 40 εκατ. τόνους πλαστικών απορριμμάτων, εξάγοντας το 1,5 εκατ. αυτών. Τον Σεπτέμβριο η ΕΕ αποφάσισε να σταματήσει την πώληση σκουπιδιών σε χώρες εκτός του ΟΟΣΑ από τις 21 Μαΐου 2027, εκτός αν «ζητούν ρητά να συνεχίσουν να λαμβάνουν απόβλητα από την ΕΕ». Πράγμα που προφανώς και έχουν κάνει ήδη 32 χώρες, αφού δεν τους έχουν αφεθεί και πολλές άλλες δυνατότητες οικονομικής επιβίωσης πέρα από το να επωμίζονται το «πράσινο ξέπλυμα» (greenwashing) των αποβλήτων της παραγωγής και κατανάλωσης του «ανεπτυγμένου» κόσμου.

Το μοιραίο greenwashing της ανάπτυξης

Και σ’ αυτό ακριβώς το σημείο έγκειται η «παράνοια» και η αποτυχία των COP, καθώς η κάθε Διάσκεψη επιμένει στην προσέγγιση συνδυασμού της καπιταλιστικής ανάπτυξης, από τη μία, και ανάσχεσης της κλιματικής κρίσης, από την άλλη. Οι πεπερασμένοι περιβαλλοντικοί πόροι, όμως, και η αέναη μεγέθυνση που απαιτεί το υπάρχον παραγωγικό μοντέλο είναι στοιχεία σε σύγκρουση και κάποιο από τα δύο μέλλει να χάσει. Ο καπιταλισμός βασίζεται εγγενώς –σε φαντασιακό και πρακτικό επίπεδο– στη διαρκή επέκταση κέρδους και επιθυμιών, και η οποία προϋποθέτει τη συνεχή εκμετάλλευση φυσικών και ανθρώπινων πόρων προκειμένου να επιτευχθεί.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως σε αυτό το πλαίσιο ακόμα και η περιβαλλοντική κρίση και η προσπάθεια διαχείρισής της αντιμετωπίζονται από πλείστες εταιρείες και βιομηχανίες ως νέα εμπορική ευκαιρία. Το greenwashing μάρκετινγκ προωθεί «πράσινα», «οργανικά» και άλλου είδους κενών νομικών όρων και περιβαλλοντικών δεσμεύσεων προϊόντα, μετατρέποντας έτσι την κλιματική ανησυχία των καταναλωτών σε κερδοφορία. Αντίστοιχο, βέβαια, ξέπλυμα κάνουν και τα κράτη. Πέραν από τα συστήματα αγοροπωλησίας ρύπων και σκουπιδιών ώστε να εμφανιστούν εντός ορίων, πολλές πολιτικές «πράσινης οικονομίας» αποτελούν απλά εκμετάλλευση περιβαλλοντικών πόρων, ενώ η μη αποψίλωση και η προστασία των δασών –που θα έπρεπε απλά να είναι αυτονόητη– παρουσιάζεται σαν δικαιολογία για δυνατότητα ανόδου των εκπομπών ρύπων υπό το επιχείρημα ότι απορροφούνται, εξηγεί σε μελέτη της η περιβαλλοντική επιστήμονας Λουτσιάνα Γκάτι για την πράσινη υποκρισία πολλών κυβερνήσεων.

Ζήτημα γεωπολιτικής ασφάλειας

Ταυτόχρονα, υπάρχουν ακόμα και όσοι θεωρούν πως οι κραυγές αγωνίας για το περιβάλλον πρόκεινται απλά για ρομαντικές υπερευαισθησίες ακτιβιστών που δένονται στα δέντρα. Η κλιματική κρίση, όμως, αποτελεί κατεξοχήν ζήτημα γεωπολιτικής ασφάλειας για το αρκετά εγγύς μέλλον. Συν των άμεσων θανάτων που προκαλούνται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η κλιματική κατάρρευση σημαίνει και έλλειψη τροφής και νερού. Ιστορικά η σπάνη πόρων μία κατάληξη είχε: πείνα, μαζική μετανάστευση, πόλεμο.





ΠΗΓΗ

Related posts

Ο θριαμβευτικός γύρος του κόσμου δύο χρόνια μετά τη δίκη για τους βιασμούς

admin

Τζέι Ντι Βανς: Το μήνυμα πίσω από την κριτική του αντιπροέδρου των ΗΠΑ για την ήττα – Με το βλέμμα στις εκλογές του 2028

admin

Η Τουρκία ταράζει κι άλλο τα «ήρεμα νερά»: Πρόταση στην Αίγυπτο για συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών

admin

Αφήστε ένα σχόλιο