Ο τουρισμός συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες, με ορισμένα κράτη να ζουν άμεσα από αυτόν. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σε αυτά τα κράτη, με τα ελληνικά νησιά να περιμένουν κάθε χρόνο τις ορδές επισκεπτών αποσκοπώντας σε έσοδα τα οποία θα καλύψουν τις ανάγκες τους μέχρι την επόμενη τουριστική σεζόν.
Προς τιμήν των οφελών αυτής της δραστηριότητας, τα οποία δεν περιορίζονται μόνο στα οικονομικά οφέλη, αλλά και σε κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά, η 27η Σεπτεμβρίου κάθε έτους τιμάται ως Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού.
Η ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Τουρισμού
Η ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Τουρισμού ανάγεται στο μακρινό 1979, όταν, στην τρίτη σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης Τουρισμού του ΟΗΕ στην Ισπανία, αποφασίστηκε η καθιέρωση της εν λόγω ημέρας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού ξεκίνησε να τιμάται έναν χρόνο αργότερα, ενώ η ημερομηνία επιλέχθηκε για να συμπίπτει με το ορόσημο της επετείου της υιοθέτησης του Καταστατικού Τουρισμού του ΟΗΕ στις 27 Σεπτεμβρίου 1970.
Εκτός αυτού, η περίοδος που τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα θεωρείται ως κατάλληλα, καθώς ολοκληρώνεται η καλοκαιρινή σεζόν στο βόρειο ημισφαίριο και αρχίζει αντίστοιχα στο νότιο ημισφαίριο.
Σκοπός και μηνύματα της ημέρας
Η Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού περιέχει μια σειρά από μηνύματα, καθώς εμπλέκονται άνθρωποι, φορείς, οργανισμοί, κράτη, ακόμα και το ίδιο το περιβάλλον. Ο τουρισμός, σαν δραστηριότητα, επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής και του περιβάλλοντος, σε κάθε γωνιά του πλανήτη, άλλοτε με θετικό και άλλοτε με αρνητικό αντίκτυπο.
Συνεπώς, βασικό μήνυμα αποτελεί η διασφάλιση ενός βιώσιμου τουρισμού, που δεν επιβαρύνει τους ανθρώπους και το περιβάλλον, αλλά επενδύει σε αυτούς τους βασικούς παράγοντες.
Πολλά προβλήματα που σχετίζονται με την καθαρά οικονομική εκμετάλλευση του τουρισμού αποτελεί ο υπερτουρισμός, χωρίς να υπολογίζονται άλλοι ζωτικοί παράγοντες. Τέτοιες πρακτικές θέλει να καταπολεμήσει η Παγκόσμια Ημέρα και να προωθήσει ένα συμπεριληπτικό πλάνο για αυτή τη δραστηριότητα.
Πώς τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού
Για το 2026, η Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού κάνει ξεχωριστή μνεία στο trend της εποχής μας: την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ειδικότερα, θα διερευνηθεί ο ουσιαστικός ρόλος του AI στη δημιουργία ενός πιο έξυπνου, πιο συμπεριληπτικού και βιώσιμου τουρισμού, ενισχύοντας τη λήψη αποφάσεων, ενισχύοντας τις δεξιότητες και βελτιώνοντας τον τρόπο με τον οποίο βιώνονται και διαχειρίζονται οι προορισμοί.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το επίσημο ημερολόγιο των Ηνωμένων Εθνών, πραγματοποιούνται ή θα πραγματοποιηθούν σχετικές εκδηλώσεις προς τιμήν της ημέρας. Αυτές οι εκδηλώσεις συνοψίζονται στη συνέχεια:
- Σκιάθος, 25-27 Σεπτεμβρίου 2026: Ψηφιακός Μετασχηματισμός Οργανισμών Διαχείρισης Προορισμών προς Ανθεκτικό και Έξυπνο Τουρισμό
- Έδεσσα, 28 Σεπτεμβρίου 2026: Ψηφιακή Ατζέντα και Τεχνητή Νοημοσύνη για τον Επανασχεδιασμό του Τουρισμού προς την Αειφόρο Τουριστική Ανάπτυξη / Εκδήλωση
Ο υπερτουρισμός στην Αθήνα: ένα «γιγάντιο ξενοδοχείο»
Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι ο τουρισμός είναι ζωτικής σημασίας, τόσο για τις εγχώριες όσο και για τις διεθνείς οικονομίες. Οι αριθμοί αποτυπώνουν την αλήθεια:
- Το 2018, ο τουρισμός συνεισέφερε 8,8 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία.
- Το 2024, ο τομέας συνέβαλε στο 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ και υποστήριζε 1 στις 10 θέσεις εργασίας.
- Οι νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών αντιπροσωπεύουν το 15,5% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού στον τουρισμό , ξεπερνώντας τον μέσο όρο της οικονομίας.
Ωστόσο, ο τουρισμός, με ότι αυτό συνεπάγεται, είναι πλέον μια μεγάλη επιχείρηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Αθήνα.
Για το ζήτημα του υπερτουρισμού στην πρωτεύουσα ασχολήθηκε πριν από μερικούς μήνες ο βρετανικός Guardian, αποτυπώνοντας τη ζοφερή κατάσταση: στην «καρδιά» της πόλης, σε στενά δρομάκια και γύρω από αρχαιολογικούς χώρους, ομάδες επισκεπτών φαίνεται να βρίσκονται παντού, στριφογυρίζοντας πίσω από ξεναγούς.
Το 2025, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την Αθήνα, ένα ρεκόρ για μια μητρόπολη που πριν από λίγο καιρό θεωρούνταν ως στάση στα ελληνικά νησιά. Μόνο στις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, οι διανυκτερεύσεις στη δημοφιλή περιοχή της Πλάκας κάτω από την Ακρόπολη έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που ανατέθηκε από τον δήμο Αθηναίων.
Για το πρόβλημα αναφέρθηκε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο οποίος δήλωσε ότι ο δήμος υλοποιεί σχέδιο για την αντιμετώπιση του υπερτουρισμού στην πόλη. Όπως δήλωσε, μεταξύ άλλων, προσλαμβάνεται διαρκώς νέο προσωπικό, κατασκευάζονται υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ύδρευσης, νέα αποχέτευση, δίκτυα 5G, ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις.
Παράλληλα, δεν παρέλειψε να πει ότι «ολόκληρο το κέντρο της Αθήνας μετατρέπεται σε ξενοδοχειακή ζώνη» και πως «η Αθήνα δεν μπορεί να γίνει [άλλη] Βαρκελώνη». Βέβαια, με μια βόλτα στα κεντρικά σημεία της πόλης, παρατηρούμε ορδές τουριστών που κατακλύζουν κάθε σοκάκι. Αν εμβαθύνουμε περισσότερο, με τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης να κατακλύζουν εξίσου την πόλη και τα διαθέσιμα διαμερίσματα για τους ντόπιους να εξακολουθούν να βρίσκονται σε απλησίαστε τιμές, καταλαβαίνουμε ότι απαιτούνται άμεσες και συντονισμένες δράσεις.
Βέβαια, με την επιβατική κίνηση στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών να φτάνει στα 23,71 εκατομμύρια αφίξεις τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, σημειώνοντας αύξηση 4,4% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι, καταλαβαίνουμε ότι το πρόβλημα γιγαντώνεται αντί να εξομαλύνεται.
Πώς μπορείτε να συμμετέχετε
Ο πιο διασκεδαστικός τρόπος για να στηρίξετε αυτή την ημέρα είναι φυσικά ο προγραμματισμός ενός ταξιδιού! Μπορείτε να αναζητήσετε προορισμούς που δεν είναι ευρέως γνωστοί ή να αναζητήσετε για διαφορετικά είδη τουρισμού που έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια, και να δοκιμάσετε κάποιο από αυτά.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να αντιληφθούμε και να ευαισθητοποιηθούμε για την αξία του βιώσιμου τουρισμού. Στην πράξη, να προτιμούμε τη μορφή τουρισμού που σέβεται το περιβάλλον, την τοπική κοινωνία και την οικονομία, καλύπτοντας τις ανάγκες των επισκεπτών χωρίς να βλάπτει το μέλλον του τόπου.
Πηγές: untourism.int, nationaldaycalendar.com, theguardian.com
