Η ακρίβεια στα ενεργειακά προϊόντα σαρώνει την απογυμνωμένη από προστασία ελληνική κοινωνία. Είναι σαφές ότι η χώρα εισέρχεται στο νέο κύμα ακρίβειας με καταβαραθρωμένη την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Ο κόσμος δε της μισθωτής εργασίας αντιμετωπίζει σε ποσοστό 70% περίπου «άδειο πορτοφόλι» μετά τις πρώτες 23 ημέρες εκάστου μηνός, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και το ΙΟΒΕ. Ολα αυτά προτού μας χτυπήσει το επόμενο τσουνάμι ακρίβειας. Αντίθετα, η Eurostat ανεβάζει στο 87,1% τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα. Είναι βέβαιο ότι πάλι θα ενεργοποιηθεί η παραπληροφόρηση για την έλλειψη κυβερνητικών ευθυνών, αφού για όλα φταίνε οι διεθνείς εξελίξεις.
Η διεθνής προέλευση του πληθωριστικού σοκ είναι αδιαμφισβήτητη, πλην όμως δεν μπορεί να λειτουργεί ως διαρκές πολιτικό άλλοθι για την αποποίηση της κυβερνητικής ευθύνης. Τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία αποδεικνύουν περίτρανα ότι οι συστηματικά διαφημιζόμενες ονομαστικές αυξήσεις μισθών από την κυβερνητική πλειοψηφία δεν φέρνουν προστασία της κοινωνίας από την κρίση κόστους ζωής που έχει επιβληθεί στη χώρα από το 2021 και κάθε χρόνο καταπίνει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με το ημερήσιο δελτίο του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων της 23ης Σεπτεμβρίου 2026, οι σταθμισμένες πανελλαδικές μέσες τιμές λιανικής με ΦΠΑ αποτυπώνουν μια εκρηκτική άνοδο σε σχέση με τις αρχές του μήνα. Η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων αυξήθηκε από τα 2,101 ευρώ το λίτρο στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 στα 2,199 ευρώ στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, καταγράφοντας άνοδο 0,098 ευρώ ή 4,66%. Το πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) ενισχύθηκε από τα 2,063 ευρώ στα 2,227 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας αύξηση 0,164 ευρώ ή 7,95%. Παράλληλα, το υγραέριο κίνησης αυξήθηκε από τα 0,969 ευρώ στο 1,006 ευρώ το λίτρο (+0,037 ευρώ ή +3,82%).
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Eurostat επιβεβαιώνει τη διαμόρφωση ενός ισχυρού πληθωριστικού κύματος. Στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 κατέγραψε ετήσια αύξηση 23,8% σε καύσιμα και λιπαντικά προσωπικών μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τον Αύγουστο έναντι 16,9% τον Ιούλιο και 13,7% τον Ιούνιο. Σε μηνιαία βάση το ντίζελ αυξήθηκε τον Αύγουστο κατά 8,3% και η βενζίνη κατά 3,3%.
Τα ευρήματα του ΚΕΠΕ
Η κυβερνητική ρητορική συχνά προτάσσει την αύξηση των ονομαστικών αμοιβών ως επαρκές ανάχωμα. Η έκθεση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) του Ιανουαρίου 2026 αποδομεί αυτή την εικόνα, αποκαλύπτοντας την έντονη συμπίεση των μισθολογικών κλιμακίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΠΕ, ο μέσος μεικτός μισθός στη συγκεκριμένη σειρά του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ αυξήθηκε από τα 1.211,97 ευρώ τον Οκτώβριο του 2024 στα 1.272,44 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025. Η αναλογία του κατώτατου μισθού προς τον μέσο μισθό στη συνολική σειρά διαμορφώθηκε από το 68% στο 69%. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στις μικρές επιχειρήσεις, όπου ο κατώτατος μισθός προς τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης έφτασε από το 75,5% στο 76%, ενώ στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 55%.
Για την περίοδο Οκτωβρίου 2024 – Οκτωβρίου 2025 το ΚΕΠΕ υπολογίζει αύξηση του μέσου μισθού πλήρους απασχόλησης κατά περίπου 5,2% στις μικρές και μόλις 2,68% στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, την ώρα που ο κατώτατος μισθός αυξανόταν κατά 6%. Τα ευρήματα αυτά τεκμηριώνουν μια επικίνδυνη εξίσωση των αμοιβών προς τα κάτω. Η προστασία αποκλειστικά του θεσμοθετημένου κατώτατου αφήνει εκτεθειμένο το σύνολο των μισθωτών που βρίσκονται ελαφρώς υψηλότερα στη μισθολογική κλίμακα. Γι’ αυτούς τους εργαζόμενους η εκτίναξη των βασικών λειτουργικών εξόδων απορροφά πλήρως την όποια ονομαστική αύξηση, συμπιέζοντας δραματικά το ελεύθερο διαθέσιμο εισόδημα.
Τέσσερα σενάρια
Από την 1η Φεβρουαρίου 2019 ο κατώτατος μισθός ανερχόταν στα 650 ευρώ, ποσό που αποτελεί την αφετηρία σύγκρισης πριν από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Με την τελευταία αύξηση της 1ης Απριλίου 2026 κατά 40 ευρώ μεικτά (από 880 σε 920 ευρώ, δηλαδή +4,55%) ο κατώτατος μισθός σημείωσε συνολική ονομαστική αύξηση 41,54% από το 2019. Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Εκθεση Χώρας 2026 επισημαίνει τη μεγάλη αλήθεια που αποκρύπτει η κυβερνητική επικοινωνία. Οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα δεν είχαν επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα του 2019, παρά τη σωρευτική πραγματική αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 12,2% μεταξύ Ιανουαρίου 2022 και Δεκεμβρίου 2025.
Η κοινωνική αφετηρία της χώρας παραμένει δυσμενής. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 το 18,1% του πληθυσμού στην Ελλάδα αδυνατούσε να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό έναντι μόλις 8,8% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, το εντυπωσιακό 87,1% των νοικοκυριών δήλωνε ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία στην αντιμετώπιση των τρεχουσών αναγκών του, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ενωση διαμορφωνόταν στο 42,5%.
Η μεταφορά της ενεργειακής ακρίβειας στον οικογενειακό προϋπολογισμό συντελείται μέσω της άμεσης επιβάρυνσης για καύσιμα και ρεύμα, της έμμεσης μετακύλισης στις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών μέσω του κόστους μεταφοράς και παραγωγής και της αναγκαστικής ανακατανομής των δαπανών εις βάρος της αποταμίευσης ή άλλων βασικών αναγκών.
Στο σενάριο της σταθεροποίησης (καμία μεταβολή σε καύσιμα, ενέργεια, τρόφιμα) οι τιμές παραμένουν στα υφιστάμενα υψηλά επίπεδα. Η αμόλυβδη διατηρείται στα 2,199 ευρώ και το ντίζελ στα 2,227 ευρώ το λίτρο.
Στο σενάριο περιορισμένης πίεσης (+10% στα καύσιμα κίνησης, +10% στη συνολική οικιακή ενέργεια, +2% στα τρόφιμα) η αμόλυβδη διαμορφώνεται στα 2,419 ευρώ και το ντίζελ στα 2,450 ευρώ το λίτρο.
Στο σενάριο παρατεταμένης πίεσης (+20% καύσιμα, +25% οικιακή ενέργεια, +5% τρόφιμα) η τιμή της αμόλυβδης ανέρχεται στα 2,639 ευρώ και του ντίζελ στα 2,672 ευρώ το λίτρο.
Στο σενάριο ισχυρής κλιμάκωσης (+30% καύσιμα, +40% οικιακή ενέργεια, +8% τρόφιμα) η τιμή της αμόλυβδης εκτινάσσεται στα 2,859 ευρώ και του ντίζελ στα 2,895 ευρώ το λίτρο.
Μηδενική αντοχή
Η εφαρμογή των παραπάνω σεναρίων σε δύο αντιπροσωπευτικά υποθετικά νοικοκυριά αποκαλύπτει την πλήρη αποδιοργάνωση των μηνιαίων προϋπολογισμών. Ας το δούμε με παραδείγματα:
Το νοικοκυριό Α διαθέτει καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.000 ευρώ. Στη βάση του Σεπτεμβρίου 2026 δαπανά 131,94 ευρώ για 60 λίτρα βενζίνης, 80 ευρώ για οικιακή ενέργεια, 250 ευρώ για τρόφιμα και 450 ευρώ για λοιπές ανάγκες και στέγαση (σύνολο δαπανών 911,94 ευρώ), διατηρώντας αρχικό θετικό υπόλοιπο 88,06 ευρώ. Στο σενάριο πρόσθετης πίεσης η επιπλέον επιβάρυνση ανέρχεται σε 26,19 ευρώ (2,62% του εισοδήματος), περιορίζοντας το υπόλοιπο στα 61,87 ευρώ. Στο σενάριο παρατεταμένης πίεσης η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει τα 58,89 ευρώ (5,89% του εισοδήματος), συρρικνώνοντας το υπόλοιπο στα 29,17 ευρώ. Στο σενάριο ισχυρής κλιμάκωσης η πρόσθετη δαπάνη διαμορφώνεται σε 91,58 ευρώ (9,16% του εισοδήματος), οδηγώντας τον προϋπολογισμό σε έλλειμμα 3,52 ευρώ.
Το νοικοκυριό Β διαθέτει καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.800 ευρώ. Δαπανά 222,70 ευρώ για 100 λίτρα ντίζελ, 150 ευρώ για οικιακή ενέργεια, 450 ευρώ για τρόφιμα και 850 ευρώ για λοιπές ανάγκες και ενοίκιο (σύνολο δαπανών 1.672,70 ευρώ), αφήνοντας αρχικό υπόλοιπο 127,30 ευρώ. Στο σενάριο πρόσθετης πίεσης η επιπλέον δαπάνη διαμορφώνεται σε 46,27 ευρώ (2,57% του εισοδήματος), μειώνοντας το υπόλοιπο στα 81,03 ευρώ. Το πλέον εντυπωσιακό εύρημα αποτυπώνεται στο σενάριο παρατεταμένης πίεσης: το νοικοκυριό Β καλείται να καταβάλει πρόσθετη δαπάνη 104,54 ευρώ μηνιαίως (5,81% του εισοδήματός του). Παρότι το ποσοστό αυτό φαίνεται εκ πρώτης όψεως διαχειρίσιμο, στην πραγματικότητα απορροφά πάνω από τα τέσσερα πέμπτα (82,1%) του διαθέσιμου υπολοίπου του, εξανεμίζοντας την αγοραστική ανάσα του και περιορίζοντας το υπόλοιπο στα μόλις 22,76 ευρώ. Στο δε σενάριο ισχυρής κλιμάκωσης η πρόσθετη δαπάνη εκτινάσσεται στα 162,81 ευρώ (9,04% του εισοδήματος), προκαλώντας καθαρό μηνιαίο έλλειμμα 35,51 ευρώ.
Σε εξαμηνιαία βάση, υπό συνθήκες παρατεταμένης πίεσης, η σωρευτική πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται σε 353,33 ευρώ για το νοικοκυριό Α και σε 627,24 ευρώ για το νοικοκυριό Β. Στο σενάριο της ισχυρής κλιμάκωσης τα αντίστοιχα ποσά φτάνουν τα 549,49 ευρώ και τα 976,86 ευρώ. Παράλληλα, για μια υποθετική εποχική αγορά 800 λίτρων πετρελαίου θέρμανσης, κάθε αύξηση κατά 0,20 ευρώ το λίτρο συνεπάγεται επιπλέον κόστος 160 ευρώ, ενώ αυξήσεις κατά 0,40 ή 0,60 ευρώ το λίτρο επιβαρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό με 320 και 480 ευρώ αντίστοιχα.
Οι ευθύνες της κυβέρνησης σε έξι πεδία
Η ανάλυση των δεδομένων φέρνει στην επιφάνεια έξι συγκεκριμένα πεδία όπου οι επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη ελέγχονται ως ανεπαρκείς και κοινωνικά μεροληπτικές:
01 Υφίσταται συστηματική προσπάθεια παραπληροφόρησης μέσω της προβολής των ονομαστικών αυξήσεων του κατώτατου μισθού, ενώ αποσιωπάται το γεγονός ότι η πραγματική αμοιβή των εργαζομένων παραμένει καθηλωμένη κάτω από τα επίπεδα του 2019.
02 Καταγράφεται αποτυχία στη διάχυση των αυξήσεων στο σύνολο της μισθολογικής κλίμακας. Παρά τις εξαγγελίες για το σχέδιο συλλογικών διαπραγματεύσεων 2026-2030, η κυβερνητική αδράνεια διατηρεί την κάλυψη των συλλογικών συμβάσεων σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, αφήνοντας τη μεσαία τάξη απροστάτευτη απέναντι στον πληθωρισμό. Αυτός είναι και ο λόγος που πλέον για το 2025 η ΤτΕ εντάσσει και τη μεσαία τάξη στα νοικοκυριά που αδυνατούν να βγάλουν τον μήνα.
03 Η διατήρηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από τα ελάχιστα όρια της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελεί συνειδητή εθνική επιλογή. Το υπουργείο Οικονομικών επιβάλλει ΕΦΚ 0,7 ευρώ το λίτρο στη βενζίνη έναντι ευρωπαϊκού ελάχιστου 0,359 ευρώ και 0,41 ευρώ στο ντίζελ έναντι 0,33 ευρώ. Η άρνηση προσαρμογής αυτών των συντελεστών εν μέσω σοκ συνιστά ευθεία φορολογική αφαίμαξη.
04 Το κράτος λειτουργεί ως επιτήδειος εισπράκτορας υπερεσόδων μέσω του ΦΠΑ. Με συντελεστή 24%, κάθε αύξηση της τελικής τιμής των καυσίμων κατά 0,2 ευρώ εμπεριέχει αυτόματα 0,0387 ευρώ πρόσθετου ΦΠΑ ανά λίτρο (0,2 x 24/124), αυξάνοντας τα δημόσια έσοδα στην πλάτη των καταναλωτών.
05 Τα εξαγγελθέντα έκτακτα ενεργειακά μέτρα, τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά στο πενιχρό 0,2% του ΑΕΠ, αποδεικνύονται εντελώς αποσπασματικά και ανίκανα να αναπληρώσουν τις απώλειες των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
06 Οι μηχανισμοί ελέγχου της αγοράς αποτυγχάνουν να διασφαλίσουν την ταχεία μετακύλιση των διεθνών μειώσεων στις τιμές λιανικής, επιτρέποντας τη διατήρηση υψηλών περιθωρίων αισχροκέρδειας στην αλυσίδα διύλισης και εμπορίας.
