Σε άμεση προετοιμασία για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας καλεί τις επιχειρήσεις το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΒΕΑ), προειδοποιώντας για τον κίνδυνο προστίμων και πρόσθετων οικονομικών επιβαρύνσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40, γνωστός ως PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), εισάγει νέες υποχρεώσεις για τον σχεδιασμό, τη χρήση, την ανακύκλωση και την τεκμηρίωση των συσκευασιών. Το πεδίο εφαρμογής του δεν περιορίζεται στους κατασκευαστές, αλλά επεκτείνεται σε μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής αλυσίδας, από τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς έως τις επιχειρήσεις λιανικής, το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις εταιρείες διαχείρισης παραγγελιών.
Η γενική ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού ήταν η 12η Αυγούστου 2026, ενώ αρκετές επιμέρους απαιτήσεις θα τεθούν σε ισχύ σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Το ΒΕΑ ζητά από τις επιχειρήσεις να κινηθούν εγκαίρως, ώστε να αποφύγουν ελλείψεις στην τεχνική τεκμηρίωση, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και ενδεχόμενες κυρώσεις.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι επιχειρήσεις
Το ΒΕΑ συστήνει αρχικά τη λεπτομερή καταγραφή όλων των υλικών συσκευασίας που χρησιμοποιούνται, είτε πρόκειται για πρωτογενείς και δευτερογενείς συσκευασίες είτε για υλικά μεταφοράς. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να ελέγξουν εάν υπάγονται στις υποχρεώσεις Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού (EPR) και να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες τεχνικές πληροφορίες και δηλώσεις συμμόρφωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνεργασία με τους προμηθευτές συσκευασιών και πρώτων υλών. Το Επιμελητήριο συνιστά να ζητούνται πιστοποιήσεις για τη σύνθεση των υλικών, την περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα και την απουσία ουσιών PFAS, όπου αυτό απαιτείται από το κανονιστικό πλαίσιο.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν τεχνικό φάκελο συμμόρφωσης και ότι μπορούν να αποδείξουν πως οι συσκευασίες που διαθέτουν στην αγορά ανταποκρίνονται στις ισχύουσες απαιτήσεις. Η σχετική τεκμηρίωση πρέπει να διατηρείται για πέντε χρόνια για τις συσκευασίες μίας χρήσης και για δέκα χρόνια για τις επαναχρησιμοποιήσιμες.
Ποιους κλάδους αφορά ο νέος κανονισμός
Οι νέες απαιτήσεις επηρεάζουν παραγωγούς και ιδιοκτήτες εμπορικών σημάτων που συσκευάζουν προϊόντα, εισαγωγείς και διανομείς συσκευασμένων αγαθών, επιχειρήσεις λιανεμπορίου και ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς και παρόχους υπηρεσιών εφοδιαστικής και εκπλήρωσης παραγγελιών.
Το πλαίσιο καλύπτει βασικά υλικά συσκευασίας, όπως πλαστικό, χαρτί, γυαλί, μέταλλο και ξύλο, ανεξάρτητα από το αν χρησιμοποιούνται για καταναλωτικά προϊόντα, βιομηχανικές εφαρμογές ή αποστολές ηλεκτρονικού εμπορίου.
Μεταξύ των βασικών κατευθύνσεων του PPWR είναι ο περιορισμός του όγκου και του βάρους των συσκευασιών στο ελάχιστο αναγκαίο, η ενίσχυση της ανακυκλωσιμότητας, η μείωση των αποβλήτων και η διευκόλυνση της διαλογής των υλικών από τους καταναλωτές μέσω εναρμονισμένης ευρωπαϊκής σήμανσης.
Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί σε συγκεκριμένες επικίνδυνες ουσίες, μεταξύ των οποίων τα PFAS σε συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, καθώς και ελάχιστα ποσοστά ανακυκλωμένου πλαστικού για ορισμένες κατηγορίες συσκευασιών από το 2030.
Τα ορόσημα του 2030 και του 2035
Η 1η Ιανουαρίου 2030 αποτελεί κομβικό χρονικό σημείο για την εφαρμογή σημαντικών απαιτήσεων του κανονισμού, μεταξύ των οποίων οι αυστηρότεροι κανόνες ανακυκλωσιμότητας και τα ελάχιστα ποσοστά ανακυκλωμένου περιεχομένου σε συγκεκριμένες πλαστικές συσκευασίες.
Για τις συσκευασίες μεταφοράς, τις ομαδοποιημένες συσκευασίες και τις συσκευασίες ηλεκτρονικού εμπορίου προβλέπεται, υπό τις προϋποθέσεις του κανονισμού, μέγιστη αναλογία κενού χώρου 50% από το 2030 ή από μεταγενέστερη ημερομηνία, εφόσον αυτό προβλέπεται από τις σχετικές εκτελεστικές πράξεις.
Από την 1η Ιανουαρίου 2035 προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση των απαιτήσεων για την ανακυκλωσιμότητα και την ανακύκλωση των συσκευασιών. Η σταδιακή εφαρμογή των διατάξεων σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να προσαρμόσουν εγκαίρως τόσο τις προμήθειες όσο και τον σχεδιασμό των προϊόντων τους.
Παρέμβαση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Τις επιπτώσεις του νέου πλαισίου στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναδεικνύει και η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ), η οποία έχει καταθέσει υπόμνημα θέσεων προς τις Βρυξέλλες και τους Έλληνες ευρωβουλευτές.
Η ΚΕΕΕ ζητά πιο ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και οικονομικές ελαφρύνσεις για τις μικρότερες επιχειρήσεις, επισημαίνοντας τις πρακτικές δυσκολίες και τις πρόσθετες δαπάνες που μπορεί να συνεπάγεται η εφαρμογή ορισμένων διατάξεων.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το στοίχημα είναι διπλό: να προσαρμοστούν εγκαίρως στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις, χωρίς η συμμόρφωση να οδηγήσει σε δυσανάλογη αύξηση του λειτουργικού κόστους. Η χαρτογράφηση των συσκευασιών, η εξασφάλιση πιστοποιήσεων από τους προμηθευτές και η δημιουργία πλήρους τεχνικού φακέλου αποτελούν τα πρώτα βήματα για την αποφυγή προβλημάτων και την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
